کابل پرس

نظام کنونی افغانستان و منحنی جی (J)

2015-09-23T08:11:52Z

اقای جیمز سی دیویس در تئوری انقلاب در توضیح منحنی جی می نویسد: یکی از عواملی که ملت و توده جامعه را بر ضد نظام کنونی بسیج می نماید و خشونت می زاید، سرخوردگی از رژیم کنونی و ظهور نیروی جدیدی است که توده به صفت فرشته های ازادی به انها می نگرد. در این صورت است که ملت نا خود اگاه در جهت حمایت از نیروی جدید بسیج میشود و پشت رژیم را که سالها زیر چتر ان زندگی کرده را خالی می نماید. ملت از درک ان چنان بالای برخوردار نیست تا نیت و جهان بینی نیروی جدید را مطالعه و سپس به ان بپیوندد بلکه حرف های رنگارنگ و لعاب دار انها، موجب میشود تا ملت به انها به صفت منجیان ازادی بخش فکر کنند.

امروزه اگر انقلاب های دنیا و یا حد اقل انقلاب های اطراف خود که منجر به تغییر نظام شده است را ببینیم می بینیم که منحنی جی در عمل تحقق یافته است. چرایی انقلاب اسلامی در افغانستان و یا همان هفت ثور چه بود؟ دلیل ریختن مردم ایران در خیابان ها و فریاد مرگ بر شاه و خمینی سلام را در کجا میتوان جستجو کرد؟ ریشه های انقلاب های پی هم در کشور های خاور میانه و شمال افریقا که بعدا بهار عربی نام گرفت را کجا می توان یافت؟ این ها سئوال های هست که میشود به ان فکر کرد و برای بیمه کردن نظام های کنونی تمهیداتی اندیشید. قبل از اینکه به پاسخ سوالات بالا بپردازیم، باید گفت علت نوشتن مقاله کنونی بررسی اوضاع سیاسی کنونی کشور هست و راه های برای بیرون رفت از ان را به جستجو خواهیم نشست.

خوشبختانه باید متذکر شد که برخلاف پیش بینی های خیلی از صاحب نظران داخلی و خارجی، نظام کنونی افغانستان بعد از بیرون شدن نیروهای خارجی پا برجا ماند و سربازان و نیروهای امنیتی توانست از عهده حفاظت شهر ها برایند و نگذارند هسته شهرها مورد تهاجم دشمن قرار گیرد و یا هم به تصرف انها دراید. با اینکه ادوات و تجهیزات نظامی خیلی استاندارد در اختیار سربازان ما نیست اما تا اینجای کار نیروهای امنیتی و استخباراتی بد عمل نکرده اند. صحبت ما دوام اوردن رژیم در یک سال و یا دوسال اینده نیست بلکه نفس صحبت، روی ثبات نظام در بلند مدت است. اینکه کیفیت ان چگونه خواهد بود؟ چقدر در بوجود اوردن رفاه برای شهروندانش برنامه خواهد داشت؟ و یا اینکه رهبران و نخبگان سیاسی چه راه های را در تضمین ثبات پایه های نظام سنجیده است؟

اگربرای پاسخ به سوالات اغازین برگردیم خواهیم دید که سرخوردگی مردم از نظام کمونستی و چشم امید داشتن به ملیشه های اسلامی (مجاهدین) به عنوان ناجیان ازادیبخش وادار شان کرد تا از دستورات نظام سرپیچی کند و قسمت عمده شان اسلحه بدست گیرد و تیشه به ریشه ان بزند و سقوط شان دهند. مردم ایران نیز جایگزین نظام شاهنشاهی را در جمهوری اسلامی دید و اقای خمینی را به عنوان تنها عنصر شفا بخش الام مردم ایران تصور کرد و یکصدا به ندای ولایت فقیه او لبیک گفت و موجبات سقوط رژیم را فراهم و پیروزی انقلاب اسلامی را ضمانت نمودند. عرب ها نیز از نظام های توتالیتر شان خسته شده بودند و با برپایی تجمعات دموکراسی خواهی، رژیم مردم سالاری و دموکرات ها را به عنوان جایگزین نظام های فعلی شان داد زدند و به این بهانه حکومت های شان را از اریکه قدرت به زیر کشیدند. در این نوشته، ما به دنبال موفق بودن نظام های بعد از انقلاب نیستیم بلکه تلاش ما بر این است تا درس های را از انها اموخته و برای حفظ نظام کنونی خود درایت های را بسنجیم.

نظام فعلی افغانستان نیز خالی از مشکل نیست. دو سره بودن نظام و نبود یک مرکز واحد تصمیم گیر، می تواند مهمترین بخشی از مشکل باشد. عدم داشتن برنامه های توسعه ی و یا هم عملی نشدن ان، موج عظیمی از نا امنی و بیکاری را موجب شده که تهدیدی بزرگی برای نظام شمرده میشود. تهدید مخالفین مسلح را میشود چالشی دیگری برای نظام کنونی ذکر نمود. ممکن در این امتداد ده ها دلیل دیگر نیز وجود داشته باشد که بیان ان، قصه را طولانی تر خواهد کرد. اما مهمترین دلیلی که تهدید بزرگی را متوجه نظام می نماید، کاهش اعتماد مردم و ناامید شدن شهروندان از نظام کنونی میباشد. ناگفته پیداست که شکسته شدن مورال عمومی و عدم حمایت همگانی از دولت و نظام، مهمترین عامل برای سقوط نظام ها بوده است. در این صورت هست که شهروندان کشور به دنبال نیروی جایگزین خواهد بود تا درد و الام انها را مرهمی باشد. البته در اینکه فکر کنیم، بدیلی برای نظام کنونی افغانستان وجود دارد باید تردید کرد. اینکه شهروندان از نظام به طور قطع نا امید شده باشد نیز حرف درستی نخواهد بود. این بدین معنا نیست تا زمامداران کارنامه درخشان خود را درونمایه چنین نگرش شهروندان نمایند بلکه تجربه تلخ بی دولتی گذشته و برگشت هرج ومرج، ملت را وا میدارد تا از بدتر بد را انتخاب نمایند. لازم می نماید تا حین ذکر دلایل زیر، زنگ خطری را برای زمامداران سیاسی، نیز به صدا در اوریم. نخبگان سیاسی متوجه باشد که این کشور شاهد تجربه های تلخی بوده است و ساکنان این مملکت گاها در طول تاریخ تصمیم گیری های وحشتناک و گاه دور از تدبیر را در کارنامه خود دارد. گذار از پادشاهی سلسله مصاحبان (نادر و ظاهر) و اعلام حکومت جمهوری (داوود)، تن دادن به حکومت سکولار کمونستی و همنوا شدن با جنگجویان ایدولوژیک اسلام محور (مجاهدین) ، استقبال از مولویان سفید پوش طالبی و بعدا در یک خیزش عمومی قبول حکومت دموکراتیک با سازوکار غربی را نمونه های میتوان یاد کرد که همان منحنی جی را در اذهان زنده میکند. در هر یک از این افت و خیز ها ملت و یا نخبگان سیاسی به دنبال نظام بهتر و بدیل بوده تا شاید این یکی بهتر از اسلاف شان باشد که متاسفانه نتیجه همه این تجربه ها جز شکست چیزی دیگری را نشان نمی دهد. انطوریکه از قراین پیداست و فرهنگ سیاسی و استراتژیک ساکنان این سرزمین نشان میدهد، این احتمال وجود دارد تا ملت در یک تصمیم ناعاقلانه دیگر پشت به این نظام کنند و دیگری را بر ان ترجیح دهند.

اکنون نیز نظام دموکراتیک از کنفرانس بن در امده، بدترین دوره خود را میگذراند که با خیلی از نا رضایتی ها مواجه است. طبق تحلیل منحنی جی، خوشبختانه بدیلی برای نظام کنونی وجود ندارد و منجی ازادیبخش را کسی و یا کسانی در افق سیاسی این کشور به جستجو ننشسته است. ملت از طالبان خسته است و حکومت وحشت و تاریک انها را با گوشت و خون خود لمس کرده است. از مسلمانان رادیکال و نخبگان ایدولوژیک محور نیز تجربه خوشی ندارد جز کلاشینکوفیزاسیون جامعه و اشاعه فرهنگ خشونت بین شهروندان این کشور. تنها راهی که احتمال میرود تا ملت چشم امید شان به ان باشد، انتخابات زود هنگام وتعیین زعیم سیاسی جدید است که انهم خالی از جنجال نخواهد بود.
در اخیر پیشنهاد این مقاله به سران حکومت وحدت ملی این خواهد بود تا با ترسیم خط مشی درست و روشن، اینده را در اذهان ملت روشن جلوه دهند. با داشتن برنامه های مدون در بخش های سیاسی، اقتصادی و از همه مهمتر نظامی و اعلام و عملی کردن ان، امید دوباره را برای شهروندان این جامعه خلق نمایند تا ملت از این اشفته بازار و شورفکری و تشویش نجات یابد.

هویت تروریستان با ربایش بی گناهان فربه تر شده اند

2015-04-15T04:00:00Z

جزئیات چگونگی به گروگان گرفته شدن 31 تن از هموطنان مان که در راه بازگشت به شهر های شان از شاهراه قندهار-کابل بودند را نیازی نیست تا به بحث بگیریم. لازم دیدیم به صورت علمی تر، هویت ربایندگان، اهداف انها و در کل تاثیرات این گروگان گیری را بر سیاست ملی-امنیتی کشور به بررسی بنشینیم.
در چگونگی هویت ربایندگان، از زمان اغاز این اتفاق، حرف و حدیث های مختلف مخابره شد. بعضی نظیر آقای اکبر اغا، انها را فرماندهان ناراضی و رویگردان طالبان عنوان کردند، قسمتی از سیاسیون نظیر اقای محمد محقق انها را داعشیان افغانی نام نهادند و اخیرا ویدئوینشر شدهکه نشان میدهد ربایندگان، جنگجویان اسلام گرای ازبکستانی هستند. نویسنده به جای تلاش در جهت تثبیت هویت انها، از اسم عام " سازمان های تروریستی غیر دولتی" استفاده کرده است.لازم دیده شد برای بررسی بهتر حادثه گروگان گیری زابل، بر روی دو مفهوم تروریسم و جنگ بیشتر توجه صورت گیرد و رابطه این دو با هم را به صورت کارشناسی مورد بررسی قرار داد.
ناگفته پیداست که پدیده تروریسم از گذشته های بسیار دور در روابط بین الملل مطرح بوده اما اوج توجه به این پدیده را به مفهوم اساسی ان میتوان به سال 2001 و فروپاشی برج های دوقلوی امریکا برگرداند. دانشمندان عرصه امنیت در تعریف تروریسم گفته اند: سازمان های غیر دولتی که دارای ساختار سازمانی افقی بوده و هدف فراتر از نقاط حمله ناگهانی را دنبال می کنند. در تاکید این مطلب ایمن الظواهری در کتاب خودش " جنگجویان زیر تابلوی پیامبر" می نگارد: حمله بدون هدف مسلمانان بر مواضع کفار محکوم و بیهوده است که او هدف از این هجوم های ناگهانی را اعاده حکومت اسلامی در سرزمین کفار می نامد. بدون شک با سیر و مرور اجمالی تاریخ تروریسم می بینیم که حرکات انها به مراتب منسجم تر بوده و در کل یک هدف بسیار فراگیر و همه جانبه را دنبال کرده است.
علاوه بر اینکه حکومت و دولت های امروزی را پدیده ی بنام جهانی شدن تهدید می کند، امروزه پدیده تروریسم بر مشکلات وجودی افزوده است. این اصل در جغرافیای سیاسی منطقه که ما در ان زندگی میکنیم بیشتر دیده میشود. دولت-ملت ما هم با تهدید مخالفین مسلح روبروست و هم تند باد داعش در کشور های عربی، اینک در قلمرو سرزمینی ما نیز کم کم شروع به وزیدن نموده است. بی تردید دولت و حکومت ما همانند خیلی از دولت-ملت های دیگر دنیا، باری کوشید تا با نفی حضور داعش در افغانستان به نحوی مشروعیت اقتدار خود را افزایش و جانب دشمن را هویت کشی نماید. اما با تاسف کتمان واقعیت ها چقدر زود افراد و حکومت ها را با شری روبرو میسازد که از بین بردن ان قدرت و نیروی بالای می طلبد. اکنون در کشور ما میبینیم که پدیده خطرناک داعش و تروریسم که دیر زمانی بود تکذیب میشد علاوه بر حضوررسانه ای و جولان دادن اسب ها با پرچم های سیاه، در عمل نیز با ربایش شهروندان بیگناه و باج خواهی از حکومت، حضور خود را ملموس تر نموده است که جای هیچ شکی را باقی نگذاشته است.

جنگ نیز به باور فون کلازویتس عمل منطقیست که با استفاده از خشونت و اعمال فیزیکی زور، طرف را مجبور خواهد کرد تا مطابق میل جنگ افروز عمل نماید. به باور او جنگ ها دارای هدف است و یک حرکت منطقی شمرده میشود که طرف اغاز کننده قبل از شروع ان به سود و زیان ان خواهد اندیشید و یک استراتژی کلی را پایه ریزی خواهد نمود. به بیان او جنگ ادامه سیاست به نحو دیگر است. تا خیلی از سالها جنگها ماهیت میان دولتی داشت و معمولا جنگها با عمل خصومت و خشونت میان ارتش های منظم دارای یونیفورم اتفاق می افتاد. موضوعات جنگ بیشتر بر پایه منافع ملی و امنیت مرزها و رژیم های سیاسی می چرخید. بازیگران جنگ نیز همانطوریکه گفته شد بیشتر دولت ها بودند. امروزه با رشد و گسترش تکنولوژی هم در ماهیت، نوع، موضوع و هم در بازیگران و استراتژی جنگ تغییرات فاحش بوجود امده است. دیگر جنگ در حیطه و کنترل حکومت ها و دولت ها نیست. بازیگران را غیر از دولت، سازمان های غیر دولتی نیز تشکیل میدهد. طیف اهداف و موضوعات جنگ و منازعه را از تلاش برای رسیدن به اقتدار سیاسی در یک کشور گرفته تا تشکیل یک خلافت اسلامی قرون وسطی ای با ابعاد جهانی شامل میشود. استراتژی جنگ ها را دیگر پیروزی با شمشیر، توب و تفنگ وبا خاک یکسان کردن شهرها تشکیل نمیدهد. بلکه به باور توماس شلینگ در مقاله "تاثیر تسلیحات"، استراتژی بیشتر به بردن جنگ بدون اغاز ان خلاصه میشود. شلینگ با تاکید بر "توان تهدید" که او از ان "دیپلماسی اجبار" یاد میکند، خاطر نشان میسازد که استراتژی ی برنده است که توان بازدارندگی داشته باشد. این بدین معناست که طرف، قدرت تهدید خود را تا ان حد بالا ببرد که حریف جنگ و مقاومت را در کل از مخیله خود شان بیرون نماید. بدون شک تروریستان از بحث های که گفته امد به درستی واقف است و اینک از همان استراتژی "قدرت تهدید" استفاده می نماید تا از این طریق هم بتواند بر حضور فعال شان در این سرزمین مهر صحه بزند و نیز هویت پنهان و مبهم خود را اشکارتر نماید. انها تلاش دارند تا با فرایند گفتمان مبادله اسرا بر مشروعیت خود بیفزایند تا توانسته باشد هم حضور و هم قدرت چانه زنی خود را به رخ جهانیان بکشند.

همانطوریکه در بالا بحث شد با ثابت شدن اینکه ربوده شده ها همه افراد بیگناه از قومیت همیشه محروم این سرزمین بوده است، میتوان دریافت که تروریستان تنها هدف شان گرفتاری و بعد ها ممکن کشتن این افراد نخواهد بود بلکه اهداف انها به مراتب وسیع تر و گسترده تر میباشد. تروریستان با مشکلات و چند دستگی های که میان طالبان بوجود امده است اهداف شان ممکن ابتدا جا باز کردن در درون افغانستان سپس ایجاد حکومت اسلامی به تاسی از گروه داعش باشد. صد البته تضعیف دولت افغانستان و جلوگیری از الگو شدن این کشور به عنوان یک کشور دموکراتیک از اهداف بزرگ دیگر این گروه خواهد بود. صبغه دینی بخشیدن و فرقه ای نمودن خشونت ها در افغانستان که سالها مردم این سرزمین در صلح و امینیت زیسته اند، نیز بخشی دیگر از اهداف این اجیران وابسته را تشکیل خواهد داد.
ظاهرا برای مبارزه با این اشوب و بحران ملی، دولت تلاش های خود را هر چند در مقیاس کوچک انجام داده است. ما می پذیریم استراتژی جنگی که طراحی شده بود، دارای اهداف، راه ها و ابزار خاصی بود اما چون ابزار صرف استفاده در پیاده نمودن نیرو و یا استفاده از تسلیحات خلاصه نمیشود بل نقش قوای کشفی اساسی می نماید، این اقدام عملا با شکست مواجه شد. در جانب دیگر تروریستان، با گروگان گیری افراد ملکی نشان دادندکه دارای قدرت تخریبی اند و با سربریدن افراد و در دسترس قرار دادن فیلم ان به مردم از طریق فضای سایبری، میخواستند ثابت نمایند که توانمندی ایجاد رعب و وحشت و خرد کردن اراده ملت افغانستان را به زعم شان دارا میباشد.

به نظر میرسد برای رفع این بحران، هنوز گزینه دیپلماسی ارجحیت داشته و مشروعیت خود را از دست نداده است. لازم می نماید دولت افغانستان برای نجات جان شهروندانش از هیچ عملی دریغ نورزد.این راهکار ها میتواند استفاده از مجراهای دیپلماتیک سطوح پایین ترمانند مشوره ها با بزرگان قوم و به کارگیری جرگه های قومی باشد. رو اوردن به دیپلماسی در سطوح ملی و بین المللی و تماس با کشور ها که تمویل کننده انها می باشد نیز خالی از اثر نخواهد بود. در صورت ناکامی گزینه های اول استفاده از دیپلماسی زور هم در سطح ملی و یا محلی با استفاده از نیروی اربکی و ارتش ملی راه حل های دیگری خواهد بود که باید دولت مجدانه ان را دنبال نماید.بوجود اوردن یک ائتلاف منطقه ای برای رفع چنین بحران ،هم صدا و همگام شدن حکومت با افکار عمومی در موضعگیری ها بر علیه تند روان، فعالیت جامعه مدنی و ایجاد فشار مضاعف بر دولت گزینه های بعدی خواهد بود که همه در بوجود اوردن تغییر و بیرون شدن بن بست فعلی کمک خواهد کرد.

هزاره ها در قاموس پروژه ناتمام ملت سازی

2014-12-14T14:41:04Z

Sommaire

پیش در آمد
معمولا نظریه پردازان با تاثیر پذیری از محیط شروع به ابداعات در عرصه نظریه سازی می نمایند. بدین معنا که نوشته های شان برگرفته از اتفاقات پیرامون شان بوده و از ان تاثیر می پذیرد. در مطلب کنونی، بحث روی جایگاه هزاره ها در پروژه ملت سازی افغانستان خواهد بود و نیز تکرار جفا های گذشته را به بحث خواهیم نشست. پس به صورت گذرا اگر ریشه پروژه ملت سازی متاخر را به سال 2001 برگردانیم می بینیم که ساختن فیلم کابل اکسپرس در سالهای اغازین حکومت اقای کرزی، رسوایی اکادمی علوم افغانستان در سالهای واپسین ، و اخیرا غوغا سالاری بر تغییر نام جاده فیض محمد کاتب هزاره در کابل و متعاقب ان سخنان وزیر محترم فرهنگ در نفی بومی بودن مردم هزاره همه شاهدی بر تکرار جفاهای گذشته میباشد و تهدید بزرگی را متوجه وحدت و انسجام ملی می نماید که عنقریب ممکن پروژه نو بنیاد ملت سازی را با مشکل اساسی روبرو سازد . فاکتور های یاد شده نویسنده را بر ان داشت تا در نوشتار کنونی بحث نا تمام ملت سازی در کشور را که غیبت و نادیده گرفته شدن هزاره ها به وضوح در ان دیده میشود را به بحث و بررسی بنشیند.

مبانی تئوریک

مبانی تئوریک بحث پیش رو را با کمک گرفتن از مفاهیم سیاست هویتی "identity politics" به پیش خواهیم برد که نام گرفتن از پیشگامان و خبرگان این عرصه نظیر انتونی اسمیت، بندیکت اندرسون و دن ون برگه خالی از لطف نخواهد بود. چون بنیاد بحث پیشرو را ملت و ملت سازی و مفاهیم نظیر ناسیونالیسم تشکیل میدهد، ناچار خواهیم بود ، مفاهیم یاد شده را از باب معرفت شناسی به صورت علمی و دقیق بررسی نماییم. دانشمندان این رشته تعاریف مختلف از ملت و ناسیونالیسم ارائه داده است که به عنوان نمونه اندرسون در کتاب خودش ملت را اجتماع خیالی (imagined community) میداند که برساخته تخیلات و تصورات خود بشر میباشد. مکس وبر ملت را با دولت پیوند میزند و معتقد هست مجموعه انسانها وقتی ملت به شمار می اید که از خود دارای دولت باشد. اما از این میان تعریف روشن و جامع که از ملت ارائه میدهد انتونی اسمیت هست. او ملت را واحد فرهنگی میداند که دارای قلمرو خاص میباشد. نیز ملت از نگاه اسمیت دارای یک ساختار اقتصادی- اجتماعی همسان و یکدست هست که صاحب نظام قانونی- سازمانی متحد الشکل و متمایز از دیگران میباشد.

نخبگان سیاست هویتی پیشینه ملت و چگونگی پیدایش ان را با دلایل متفاوت توجیه مینمایند. از این میان سه مکتب پرایموردیالست ، پرینیالیست و مدرنیست عمده ترین شان هستند که هر کدام نظریات متفاوت به ظهور و پیدایش ملت نسبت به هم دارند. مکتب اول معتقد است که ملت شکل توسعه یافته ی از فامیل و قومیت می باشد که با گذشت زمان و با رونما شدن نیازمندی ها بزرگ و بزرگتر شده است. اینطور بر می اید که این مکتب ریشه ملت ها را اتنیک( قومیت) می داند و بر سیر طبیعی بودن ملت سازی تاکید دارد، به این عنوان که ملت ها دارای یک خون ، اجداد و نیاکان واحد میباشد. مکتب دوم روش معتدل تر را در پیش میگیرد و تاکید می نماید که در تشکیل ملت ها نقش قومیت و تکنولوژی -آگاهی بخشی به صورت یکسان تاثیر گذار بوده است. به نظر میرسد که نگاه مکتب دوم به پدیده ملت، ترکیبی از طبیعی و غیر طبیعی هست . ایندسته نه تنها بر نقش قومیت در ایجاد ملت تاکید میورزد بلکه علت های دیگر نظیر علمیت و اگاهی جمعی را در رشد و شکوفا شدن ملت بی تاثیر نمیداند. مکتب سوم که عبارت از مدرنیست هاست به این باور میباشد که پدیده ملت محصول مدرنیته هست که در قرون 16 و 17 میلادی پا به عرصه وجود نهاده است. اریک هابزباوم، ارنست گلنر و دیگر شخصیت های مدرنیست، ملت را برگرفته از مدرنیته می داند و باورمند میباشد که ملت، ماحصل انقلاب کبیر فرانسه، صنعتی سازی ،شهر نشینی، بروکراسی دولتی و سکولاریسم میباشد.

از میان تمامی مکاتب بالا و تعاریف چندین گونه، نظر نویسنده بیشتر موازین با نظریه اسمیت میباشد که معتقد است ملت ساخته و پرداخته اتنیکو سمبولیک (نماد و سمبول های قومی) میباشد. پس دیده میشود که دیدگاه اسمیت بیشتر به مکتب پرینیالیست ها نزدیک هست، چون ریشه ملت ها را هم قوم که مسئله خونی و طبیعیست میداند و هم نماد و سمبول که برساخته دست خود بشر هست را در ان دخیل می شمارد. در همین میان پدیده ناسیونالیسم نیز به جنبشی تشبیه شده هست که تلاش دارد با ایجاد صف واحد در میان ساکنان یک سرزمین، هویت تاریخی، فرهنگی،زبانی و حتی دینی مشخصی را برای انها بازتعریف نماید. دانشمندان معتقد هستند که ناسیونالیسم موتور محرکه ی برای ایجاد یک ملت میباشد. حال از دیده نباید دور نگهداشت که پروژه ناسیونالسم ممکن همگرا و ادغامی باشد یا تخریبی و خشونت گرا و همچنان امکان دارد به جدایی طلبی بینجامد.

اگر پروژه ملت سازی را به عنوان مفهوم کلی یکی از ابداعات بشر مدرن بپنداریم و نه یک سیر و تحول طبیعی پس باید اذعان نماییم که در موفقیت چنین پروژه ی سلیقه ها و عنعنات تمام عناصر اجتماع که قومیت های مختلف نیز بخشی از ان هست مد نظرگرفته شود. به صورت مشخص تر، اگر پروژه ملت سازی در افغانستان را در نظر بگیریم که موضوع این مقال نیز متوجه ان هست، میبینیم که نادیده گرفتن افتخارات و اسطوره های تاریخی و فرهنگی اقلیت های اتنیکی در کشور که هزاره ها نیز بخشی از ان هست، نه تنها چنین پروژه ی را به سر منزل مقصود خود نخواهد رساند بلکه عامل تشدید شکاف ها خواهد شد و در نتیجه نزاع و تهدید برای منافع و امنیت ملی را به ارمغان خواهد اورد. در سطور های بعد تلاش خواهیم نمود تا جواب درخور و مناسب را برای این سوال پیدا نماییم که آیا با راهکار کنونی ملت سازی که حذف اقلیت ها بویژه هزاره ها را نشانه رفته است میشود به ادغامی و همگرا بودن ان متیقن بود؟ ایا پیروزی و موفقیت این پروژه حتمیست ؟ و نیز چه تهدید ها و خطراتی در صورت اصرار بر چنین سیاست ناکام متوجه جامعه افغانستان خواهد بود؟

نقش هزاره ها در سالهای پسین و کنونی

همانطوریکه در بخش تئوری خواندیم و چنانچه شناخت که از افغانستان به عنوان کشور اقلیت ها با تنوع فرهنگ ها داریم، می توان چنین بیان داشت که پروژه ملت سازی بدون احترام به ارزش ها و افتخارات دیگر اقلیت ها به شکست خواهد انجامید. صرف با راه اندازی بوغ و کرنا های به نام وحدت ملی، بدون در نظرداشت حقوق اقلیت های اتنیکی و عدم مشارکت فعال انها در عرصه های مختلف مدیریتی کشور بر اساس اصل شایسته سالاری، راه را به جای نخواهد برد. اگر وهله های زمانی را به دوره های شاهنشاهی، مقاومت و جهاد و دوران کنونی تقسیم بندی نماییم و نقش هزاره ها را به صورت اجمالی در ان بررسی نماییم، می بینیم که هزاره ها اگر نقش شان بارز تر از دیگران نبوده کمرنگ تر هم نیست اما با کمال تاسف به نام اقلیت خاموش و گمنام ، نام درخور شئان این قوم در تاریخ معاصرافغانستان به یادگار نمانده است.در دوران سالهای استقلال طلبی و جنگ های میان انگلیس و افغانستان، سهم این مردم چه در پیاده نظام ها به نام عسکر و یا فرمانده نظامی مثال زدنیست که رشادت های شان در صحنه های نبرد و دفاع نمونه هست. اما مدال ها و نشان های عالی دولتی، امروزه به نام کسانی میباشد که از نگاه و منظر تباری به قوم هژمون وابسته هست. در دوران مقاومت و جهاد سهم شان در دفاع از دین و نوامیس و اعتلای استقلال و تمامیت ارضی این مملکت همتراز با سایر هموطنان شان هست . اما میبینیم باز هم در عرصه های گرامیداشت های رسمی نه از رهبر شهید نام گرفته میشود و نه دین شخصیت های بزرگ فرهنگی مانند فیض محمد کاتب شهیر اداء میگردد. در حال حاضر و دوران کنونی نیز هزاره ها با اینکه در عرصه های آموزشی و مدیریت، کادر های برجسته و قابل قدر را دارا میباشد اما این نیروهای فعال انسانی یا مجال قرار گرفتن در عرصه های کاری برای شان میسر نمیگردد یا نه اینکه در پست های پایین به عنوان ابزار و وسیله مورد استفاده دیگران قرار میگیرد که پیامد ان جز سرخوردگی این نیروها نخواهد بود. در نتیجه این طیف سرکش و سرخورده یا شروع به بد و بیراه گفتن به رهبران سنتی شان میکند یا مفری را برای فرار از کشور جستجو مینمایند.

خطرات سیاست های حذفی

جهانی شدن (Globalization) که دارد تهداب ها و اساسات دولت ها را دیگرگون میکند و از نو بازتعریف مینماید، دنیا را به یک دهکده کوچک شبیه ساخته است. نیز خطر بزرگی را متوجه حاکمیت و استقلال کشور ها در همه ابعاد چه اقتصادی- سیاسی و یا فرهنگی- اجتماعی کرده است. دولت- ملت ها اکنون از دو جهت با تهدید مواجه هستند، از بالا نظم نوین جهانی و سیاست های یک جانبه گرای موسسات بین الملل نظیر سازمان ملل و شورای امنیت، بانک جهانی و صندوق بین المللی پول، کشور ها را با مشکل مواجه ساخته است و از پایین حق خواهی خرده ملت ها (اتنیک ها) و تاکید انها بر هویت قومی شان و درخواست برای احترام به تنوع فرهنگی و زبانی تهدید باالفعل را متوجه دولت-ملت ها نموده است. پس افغانستان نیز کشور استثنایی نیست و در صورت عدم توجه به خطرات و تهدید ها، بویژه تهدید های از لایه های پایین (خرده ملت ها)، مشکلی را بر مشکلات فزاینده کنونی خواهد افزود. در صورت بی توجهی حکومت به موارد یاد شده، سناریوهای ذیل را دور از تصور نخواهیم دید. یک ، برگشت به گذشته و تاکید مفرط بر هویت اتنیکی و در نتیجه ایجاد تنش و اختلال در وحدت ملی و دامن زدن به نا امنی بیشتر در کشور. دو، احساس بیگانگی اقلیت ها در این کشور و دست یازیدن به کشور های همسایه برای رفع عطش فرهنگی و هویتی. سه، فرار از کشور و ساکن شدن در کشور های دیگر که صد البته در گذشته ها نیز موارد این چنینی کم نبوده است مانند اقلیت هزاره ها در ایران و پاکستان و ایجاد کمیونیتی بزرگ از هزاره ها در استرالیا و سایر کشور های غربی.

در اخیر از میان دو مدل ملت سازی قلمرویی یا اتنیکی، (دیگران از آن به عنوان مدل غربی و شرقی نیز یاد نموده است) بهترین الگو برای افغانستان ملت سازی با تاکید بر قلمرو(سرزمین) میباشد. با پیروی از این مدل، شهروندان و اقلیت های قومی در درون جغرافیای سیاسی بنام افغانستان متحد خواهد شد، نه اینکه برای اعاده ملت افغانستان به اقوام مشابه ان طرف مرز رجوع نمود. اگر به طور مثال پشتون ها در تلاش برای ادغام کردن پشتون های ان سوی مرز با پاکستان براید به همین منوال تاجیک ها، هزاره ها و ازبک ها همانند ان کنند، مطمئن باشیم که روزنه امید بوجود امده برای تشکیل ملت واحد در سرزمین به نام افغانستان بسته خواهد شد. زیرا با انجام چنین کاری نه تنها موفقیتی را در گذشته نزدیک نخواهیم دید بلکه با چنین رویکردی، خود را با منافع ملی دیگر کشور ها در تقابل خواهیم دید. نیز در صورت اتخاذ مدل ملت سازی اتنیکی محض، افتخارات و تاریخ و فرهنگ یک قوم بر دیگران تحمیل خواهد شد و اقلیت برتر و صاحب اقتدار دست به یکسان سازی فرهنگی، مذهبی و زبانی خواهد زد. در صورت مخالفت دیگر خرده ملت ها، هنگ ضدیت با منافع ملی نثار شان خواهد شد و اقلیت ها بیگانگان در درون کشور یادخواهد گردید. بدین ترتیب ساکنین اصلی این کشور که صده ها در این قلمرو جغرافیای بوده اند یکباره خود را بیگانه درخواهد یافت. تجربیات گذشته مبتنی با فرهنگ حذفی جز خرابی و نزاع را در این کشور به ارمغان نیاورده است پس امید با در پیشگیری سیاست تکثر گرایی ، همه برای اعتلا و ابادانی افغانستان بکوشیم.

زندگی من با طالبان

2014-08-26T13:01:43Z

زندگی من با طالبان ((My life with Taliban
ملا عبدالسلام ضعیف
قسمت چهارم
د ر این قسمت، بخش های پایانی کتاب را به بررسی خواهیم نشست و سعی خواهیم نمود نکات مهم و تا کنون نشنیده را خدمت خوانندگان محترم تقدیم نماییم. به دنباله ی مطلب قبلی باید گفت که شندیدن و دیدن خبر حمله به برج های دوقلوی نیویورک، خواب را از چشمان آقای ضعیف میگیرد. او عنوان میکند برخلاف خیلی از دوستان و همکاران سفارت که احساس سرور و خوشحالی برای شان دست داده بود، آقای سفیر را حوادث متعاقب این حمله بیشتر نگران کرده بود. او مطمئن بوده است که آمریکا اسامه بن لادن را به عنوان مظنون اصلی معرفی خواهد کرد که در آن صورت پای طالبان هم در قضیه دخیل خواهد شد. در فردای حادثه، او انقدر دست و پاچه شده بوده است که نمیدانسته چه کار نماید تا اینکه تصمیم میگیرد با برپایی یک کنفرانس خبری وقوع این حادثه را محکوم نموده و آرزوی به دام افتادن سازماندهندگان اش را از خداوند طلب نماید. از مطالب فوق اینطور بر می آید تا اینجای کار ملای دیپلمات وظیفه اش را بد انجام نداده است و مقدمات را به خوبی سپری نموده است.
مشکلات زمانی شروع میشود که ایالات متحده تحویل دهی بدون قید و شرط بن لادن را از طالبان درخواست می نماید. اما با اینکه وقوع جنگ حتمی بوده، طالبان از شرایط خود با آمریکا دست بردار نیست. خوب هست که شرایط و راهکار طالبان را به صورت مفصل در اینجا ذکر نماییم. نبود معاهده استرداد مجرمین بین امریکا و افغانستان، عدم ارائه مدارک و شواهد از سوی کشور شاکی جهت دست داشتن متهم در این حادثه، محاکمه نمودن اسامه توسط دادگاه عالی طالبان در صورت ارائه ثبوط قوی و محکمه پسند، برپایی دادگاه بیطرف توسط سه کشور اسلامی که طالبان به عنوان ناظر در ان شرکت خواهد نمود، از بگو مگو های طالبان به جانب آمریکا بوده است. انصافا، مشاوران حقوقی و سیاسی شان هر کس که تشریف داشته، راه حل های بینظیری را ارائه کرده بوده که شاید آمریکایی ها را نیز با یک انتخاب سختی روبرو بوده است. جناب سفیر، حال یک پایش در قندهار و پای دیگرش در اسلام آباد بوده است تا بلکه راه حلی برای چنین معمای سختی پیدا نماید. گویا سرسختی امریکا در درخواست اسامه و تحویل دهی بدون قید و شرط او و نیز حس ننگ و غیرت ملا محمد عمر اخوند در دفاع از مهمان ناخوانده، تلاش های ملا ضعیف را کم کم به شکست مواجه میسازد. آقای ضعیف دلیل ناکامی خود را دو رویی پاکستانی ها ذکر مینماید. زیرا معتقد است که مشوره های غلط دیپلمات های پاکستانی در ناچیز جلوه دادن حمله آمریکایی ها به افغانستان از طریق کنسولگری شان در قندهار و انهم به شخص ملا عمر کار را پیچیده تر کرده بوده است. زیرا ضعیف شکوه مینماید که ملا عمر انقدر روی مشوره پاکستانی ها حساب باز کرده بود که هشدار های من را در قریب الوقوع بودن حمله کاملا نا دیده میگرفت. او معتقد است که پاکستانی ها با این کار میخواسته با سر گرم نمودن ملا عمر و نشان دادن دادن وضعیت به صورت نرمال، در همان اوایل حمله های موشکی ایالات متحده به مقر فرماندهی طالبان در قندهار، رهبر شان را سر به نیست نماید. از این گفته چنین استنباط میشود که رژیم واپسگرای طالبان غلامان حلقه به گوش ویلا نشینان راولپندی بوده است ولا غیر.
در ادامه او از جریان دستگیری خود میگوید که چگونه پاکستانی ها بدون در نظرداشت قوانین بین الملل و کنوانسیون های بین المللی در امر مصونیت دیپلماتیک، شخص ایشان را در بدل پول به آمریکایی ها میفروشد. او میگوید که در تاریکی شب توسط سه موتر ای اس ای به پیشاور و پس از تحویل دهی به امریکایی ها با هلی کوپتر به بگرام منتقل میشود. با بودن پنج ماه در قندهار، راهی گوانتانامو میشود و به مدت 4 سال تا 2005 را در انجا میگذراند. او در بیان روزهای در بندش، هیچگاهی نکوهش امریکایی ها را فراموش نمیکند و از درب و دیوار امریکا مینالد. از بند 4 زندان گوانتانامو به عنوان بهترین و از بند 5 به عنوان قبرستان زندانیان یاد مینماید. البته اینجا باید گفت که آقای ضعیف به ناحق از پاکستانی ها مینالد زیرا غلام غلام هست و همیشه در خدمت سرورش. حال عشق و اختیار ارباب هست هر وقت از اش خواست کار میکشد و اگر نخواست و دید نافرمانی میکند میفروشد تا دیگران از غلام فروخته شده بارکشی نماید.
ضعیف علت آزادی خود را مرموز میگذارد وصرف عدم شواهد در مقصر بودن اش را، مفری برای آزادی خویش عنوان مینماید. او بعد از برگشت سفر امریکا به وطن و با سکونت در یک خانه دولتی پاسبان دار در خوشحال خان مینه، چندین بار با حامد کرزی دیدار داشته است. جالب اینجاست که او کرزی را با ملا عمر مقایسه مینماید و میگوید کرزی برخلاف عمر کم میشنود و زیاد میگوید، عجول و بی حوصله و نیز تظاهر به فهم از مسائیل میکند که از نگاه او برای یک زعیم کشور امر نکوهیده می باشد. او مشکلات کنونی کشور را ناشی از عدم استقلال حکومت و عدم صداقت امریکایی ها میداند. او تمام ساز و کارهای جامعه جهانی برای ایجاد تحول در افغانستان پس از 2001 را به باد انتقاد میگیرد و غربی ها را از عدم شناخت جامعه افغانستان متهم می نماید. او نسبت به پروسه بن بدبین و از سهم دهی بیشتر به ائتلاف شمال در حکومت موقت و انتقالی به شدت ناراحت هست. ایجاد نظام مدرن با ساختار معیاری را منطبق با افغانستان نمیداند و از حقوق برابر زنان با مردان در عرصه های متفاوت گلایه میکند. معلوم هست که اقای ضعیف شخص معلوم الحالیست که از تاریک اندیشی تباری اش بیرون نیامده است. حاکمیت و اقتدار را صرف حق مستبدان قبیله گرا میداند که گویا در لوح محفوظ حک شده و با مهر سنگی نیز تایید که قابل دستکاری و تغییر هم نیست. او در آخرین جمله کتاب اش می نویسد " خدا میداند. من یکبار دیگر برای صلح دعا میکنم، یک بار دیگر برای وطنم افغانستان دعا می کنم." که صد البته ما هم دعا میکنیم که دعای ایشان از صدق دل باشد ونه ریا کاری و عوامفریبی بیش.

زندگی من با طالبان

2014-08-06T09:23:16Z

کتاب ملا عبدالسلام ضعیف/ قسمت سوم/ ترجمه شریف حضوری

وقتی ایشان به صفت مدیر بانکها در هرات پس از تصرف ان شهر به دست طالبان مقرر میگردد، از شاه کاری های اسماعیل خان و شکوفایی و دانایی مردم هرات میگوید. جالبش اینجاست که ایشان هیچ از بسته شدن مکاتب و از اذیت وآزار زنان ومردان هراتی، آنقدر که او از انها تعریف و تمجید مینماید نمی گوید. مولوی صاحب که معلوم نیست سوادش چقدر بوده بعد از تصرف کابل، اینک توسط نامه شخص ملا عمر به صفت معاون وزارت دفاع مقرر میشود. خود را در شهر و مقامی میبیند که برای اولین بار به ان وارد و رسیده است. او فعلا مدیر عالی در اداره ی است که قبلا حتی نامی از ان نشنیده است. عجبا چه جالب مردمانی بوده ایم که حتی الدنگ ترین انها بر این کشور حکم راندند و قمچین به دست گرفتند تا تازیانه مان زنند و خود شان لذت ببرند.

بعد از اینکه در حدود دو سال در پست معاونیت وزارت دفاع کار میکند ، به دلیل نفهمیدن کار و بیکاره گی و تنبلی اش که خود خستگی از کار را علت کناره گیری اش ذکر مینماید، از این مقام کنار میرود و به مدت 3 ماه خانه نشین میشود. جای تعجب اش اینجاست که ایشان از بی پولی در مدت این سه ماه شکایت دارد و فراموش کرده که خاک به چشم مردم زدن با این سیاه نوشته ها دردی را دوا نمی کند. زیرا خانه که مقابل مسجد وزیر اکبر خان، که عیال ایشان را در خود جا داده است به نظرم با آن بی پولی که او از ان مینالد، امکان اقامت در آن وجود نداشته است. حالا چطور ملا صاحب با آن حالت زار و بی پولی اش چنین کاری را کرده، الله اعلم.

آقای ضعیف وقتی پس از پادرمیانی نخست وزیر طالبان جناب ملا ربانی و دیدار با ملا عمر در قندهار به پست جدیدی گمارده میشود، خوشحال هست. او از شاهکاری های زیاد اش در وزارتخانه معدن به صفت معاون دوم میگوید. از تاسیس پارکهای صنعتی در شهر های بزرگ افغانستان گرفته، تا پلان های برای استخراج معادن ، نفت و گاز کشور و نیز صادرات اقلام تجارتی به کشور های همسایه، داستان های پیچ در پیچی را سر هم میکند. ولی همه میدانیم به دلیل بیکاری و عدم نبود کار در ان وزارت خانه، مولوی صاحب، مدتی بدون دردسر در آن لذت میبرده است. و الا به زعم خودش بودجه دولت که سالانه 80 ملیون دلار امریکایی باشد و هزینه های نظامی هم در آن شامل هست، درد کدام وزارت خانه را درمان میتواند. در حالیکه احمد رشید در کتاب " طالبان" خودش بودجه ملکی افغانستان را در زمان حاکمیت این گروه 300000 (سه صد هزار) دلار امریکایی بر میشمارد. که در نتیجه حرفهای مولوی صاحب، دروغ های شاخ داری بیش نبوده بلکه توهینی به خودش به عنوان پینوکیوی طالبان قلمداد میشود.

با خواندن این کتاب این حس به ادم دست میدهد، که جناب مولوی صاحب با این مدیریت عالی، هوش و ذکاوت خارق العاده چطور جای ملا عمر را نگرفته است. زیرا در هر اداره ی که ایشان وارد میشده، تحول عظیمی اتفاق می افتاده و همگان به صفت فرشته نجات به او مینگریسته است. زیرا بعد ها با انتقال اش به بخش سکتور حمل و نقل نیز، سیستم جدید ومدرنی را انچه خود میگوید راه اندازی مینماید که همگان متعاقب ، وداع رییس صاحب از این اداره، با چشمان اشکبار بدرقه اش می نماید. حال بینیم که ایشان در پست جدید به عنوان سفیر طالبان در پاکستان چه دسته گل های را به آب میدهد.

ضعیف بیچاره از صدق دل عنوان میکند که رعایت اصول اسلامی و احترام به قوانین و حاکمیت سایر کشورها از خطی مشی های سیاست خارجی ایشان بوده است. اما او نمیگوید که این الزام ها بخشی از اصول سیاست خارجی رژیم بوده است نه او. اینگار خود آقا نه به عنوان سفیر بلکه گرداننده تمام سیاست خارجی طالبان ایفای وظیفه می نموده است. البته تا جایی حق دارد چون پاکستان تنها کشوری بود که سفارت در کابل و بلعکس طالبان در اسلام اباد داشت که اینک ایشان خود به عنوان تنها سفیر در تنها مکان دیپلماتیک طالبان در خارج از کشور حضور داشت. جالبش اینجاست که ایشان عنوان میکند در دیدار های که با سران ای اس ای داشته هیچگونه باجی به انها نداده است و همیشه از منافع علیای افغانستان دفاع می نموده است ولی بر کسی پوشیده نیست که دلارهای باد اورده برای خرید فرماندهان مخالف و پیشبرد ماشین جنگ کار کدام سازمان بوده و چه کسی در خط مقدم تماس با انها بوده است. که صد البته انگشت ها به سوی ای اس ای و ایشان که رابط بین قندهار و راولپندی بوده است نشانه خواهد رفت.
از میان تجربه های مختلفی که این آقا در اسلام آباد دارد، می توان به افسانه سازی هایش در کمک به مهاجرین وقبول نکردن درخواست های ای اس ای اشاره کرد. از همه دردناکتر دیدار این ملا با نماینده های سریلانکا، جاپان و چین میباشد. انها در دیدار با او از هیچ تلاشی جهت متقاعد کردن گروه واپسگرای طالبان برای عدم تخریب بودای بامیان فرو گذاری نمی کند. قطعه کردن بودای بامیان و انتقال ان به کشور های خود شان، پوشاندن کامل بودای بامیان به طوری که اصلا دیده نشود و نیز پرداخت قیمت بودا به حکومت ترور و وحشت انها، از جمله پیشنهادات انها بوده است. تا جاییکه جاپانی ها به ملا میگوید همانطوریکه دین بودایی از سرزمین افغانستان به انها رسیده است ، اینک باید مهد تمدن بودا توسط افغانها محافظت شود. ملای دیپلمات با صحبت های نصفه جوک میگوید که اگر افغانها بنیاگذار چنین کاری هم بوده، که افتخار چندانی نیز به ان نمیکند اینک بر مسلمانی خود مفتخر هست تا تمدن گذشته اش. البته ناگفته پیدا است که اجداد ایشان در ان زمان، در کوه های سلیمان به علف چرانی و زندگی بدویت مشغول بوده و صد البته که همتباران ایشان در خلق این تمدن عظیم نقشی نداشته است. مردمان راستین و فرهنگ دوستی که تا اکنون در غار های راهبان میزیند و سالها مدافعان بوداها بوده اند خلاق آثار و تمدن این چنینی بوده است نه انها. در اخیر قضیه مجسمه های بودا، آقای ضعیف برای اینکه خود را از این واقعه ی شرمسار برائت بدهد میگوید که اجرای چنین حکمی در ان زمان درست نبوده و خود را بی غرض در حادثه جلوه میدهد.

وقتی حادثه 11 سبتامبر اتفاق می افتد، رحمت الله با عجله به اتاق ضعیف در اقامتگاه اسلام ابادش وارد میشود و جریان را به ضعیف میگوید. جالب اینجاست که سفارت طالبان در ان زمان یک دستگاه تلوزیون را جهت رصد رسانه ها، حفظ و نگهداری می نموده است. پس نتیجه گیری میشود اگر داشتن تلوزیون حرام دانسته شده بود باید اینک در سفارت اسلام اباد هم نمی بود. زیرا چیزی که حرام باشد، ولو یک خروار یا یک مثقال، حرام حرام هست. چرایی اینکه چطور طالبان انرا نگهداشته بوده، به خدای حق معلوم هست. لابد با این حساب شاید ملا عمر هم یکی را داشته تا شبکه های دشمن را زیر نظر داشته باشد.
ادامه دارد ......

زندگی من با طالبان

2014-07-24T19:45:30Z

کتاب ملا عبدالسلام ضعیف/ قسمت دوم/ ترجمه شریف حضوری

در صفحات 90 تا 100 کتاب اش از عشق و همدلی میان مجاهدین در اوج درگیری ها میگوید و خندیدن و رقصیدن همراه یکدیگر را بیان میدارد. در آغاز جهاد، نقش ملا عمر و خود را در سطح فرماندهی برجسته مینماید. در مورد پروسه اشتی داکتر نجیب حرف های به زبان میراند و از ان راضی به نظر میرسد اما بدلیل ضعیف بودن دولت، معتقد است که مجاهدین به ان وقعی نگذاشتند. او از داستان فتح قندهار توسط مجاهدین میگوید که چطور طالبان را گروهای رقیب بازی داد و حین جلسه طالبان در سیلوی شهر، بدون مشورت با انها جاهای مهم را، بین خود تقسیم نمودند .تازه یادم رفت که بگویم نویسنده در صفحه 10 کتابش می نویسد که حکومت صبغت الله در 1992 توسط ای اس ای در پشاور دو هفته بعد از سقوط نجیب تشکیل یافته است.

او در جای دیگر کتابش، لحظه قدرت گرفتن مجددی را شاد ترین موقع زندگی خود میداند که خبرش را از رادیو شنیده است اما خبر ابقای مسعود به عنوان وزیر جنگ شادی او را یکباره به یاس مبدل میسازد. تا اینکه از شدت خشم گریه میکند. ایشان در طول کتابش صحبت های متضاد زیادی دارد. به عنوان نمونه از یک رو همزمان شدن سال ازدواجش با رفتن به مکه را بازگو میکند که منطقا پول زیادی می خواهد. از سوی دیگر در چند سطر پایین تر، از نداشتن شغل در همان سال شکایت میکند و از پیدا نمودن کار برای خود در یک انجوی خارجی با قیمت 250 افغانی و 7 کیلو گندم در روز برای حفر کاریز می نویسد. سوال اینجا خلق میشود که ایشان پول ازدواج و رفتن به سفر زیارتی عربستان را از کجا نموده بود ؟

ادم به این نابغگی چطور ملیاردر نشده زیرا بعد از کوچ اجباری به پاکستان، انهم به دلایل ظلم مجاهدین، ایشان ظرف چندین ماه، چندین خانه میسازد و میفروشد و بعد از آن برای ادامه تحصیل راهی پیشاور میشود. عجب! خداییش من که از تعجب بابت هوش خارق العاده ملا صاحب انگشت بر دهان ماندم. در همین حال، او در سفر های امد و رفت که به قندهار و پاکستان داشته از زندگی غم انگیز و ظلم مجاهدین میگوید. از بی بند باری ادم های قوماندان بارو، استاد عبدالحلیم و شاه باران می نویسد. او داستان های از بی قانونی، دزدی و چپاول، همجنس گرایی و بچه بازی رایج بین گروه های مسلح غیر مسئول به خوانندگانش بازگو می نماید.

در بخش 7 کتابش که عنوانش " اقدام به کار" میباشد. پارادکس دیگری را میتوان در حرف های او یافت . زیرا بنیانگذاران طالبان که او خود نیز یکی از آنهاست ، برای رهبری طالبان در اوایل جنبش ، به دنبال یک فردی که اصلا در سطح رهبری نبوده و شناخته شده نیست میگردد ولی بعد ها از ملا عمر به عنوان یک فرمانده برجسته یاد می نماید. وقتی به خواندن کتابش ادامه میدهیم، معلوم میشود که در جلسه ابتدای تاسیس جریان طالبان به تاریخ خزان 1994 در مسجد سفید سنگیسار، مولوی عبدالصمد به عنوان امیر انتخاب میشود و ملا عمر به عنوان فرمانده. حال معلوم نیست چطور این فرمانده و قوماندان زیر دست امیر به عنوان امیر المومنین بعد ها ملقب میگردد.
حالا می فهمم که چرا طالبان اینقدر عاشق موتور سیکلت بوده و در اکثر عملیت خود از این وسیله استفاده می نمایند زیرا در ابتدای امر، موتور را طالبان آنچه ملا ضعیف میگوید " تانک اسلام" نامیده بودند. ولی حیف که این تانک های اسلامی تا هنوز جان های مسلمانان بیگناه را می گیرد و هیچ کس را یارای جلوداری از ان نیست. تانک های که برای نجات مردم از ظلم به پا خواست اینک محور شرارت و بدبختی برای ساکنان این سرزمین شده است. او در صفحه 117 کتاب خودش از کمک 9 ملیون افغانی مرد بی نام و نشانی به طالبان که حالا چند قریه را فتح نموده خبر میدهد که حاضر نشده است رسیدی بابت کمک اش دریافت نماید بلکه از آن خیراتی در راه خدا یاد نموده است. اینجاست که سرازیر شدن کیسه های پول ناشناس یکی پس از دیگری فرا میرسد.

او در بخش که " آغاز" نام دارد، چگونگی پیشروی و تصرف قندهار را توسط طالبان شرح میدهد. آقای ضعیف از فتح شهر قندهار میگوید و از ایجاد سیستم قضایی به ریاست مولوی پسنایی که مولوی ضعیف به عنوان دستیار ایشان انتخاب میشود حرف های به میان می آورد. با تاسف ایشان با انکه یک پست نهایت مهم را اشغال کرده که همیشه باید در دسترس مردم باشد ولی به گفته خودش از بس که تشنه خون و کشتن هست، به مدت یک ماه به جبهات جنگ علیه اسماعیل خان میرود که در این مدت طولانی به گفته خودش قضایای زیادی معلق می ماند و مشکلات جدی برای مردم بوجود می آید. طالبان و خود ایشان انقدر که از قداست مولوی پسیانی یاد میکند، ندانسته سرنخ های از بیسوادی و بیکارگی او در طول کتاب به خوانندگان ارائه میکند تا جاییکه خواننده به خوبی در می یابد که شخص مذکور انقدر کهولت سن داشته که چشمانش کاملا کم بینا بوده است. پسیانی نه با تکیه بر توانمندی های خویش بلکه با اعتمادی که بر دستیاران خود دارد، حکم صادر مینموده و به قضاوت امور مردم می پرداخته است. از کجا معلوم که به حق چشمان کم بینایش و به تزویز و دغل بازی اطرافیانش جانهای بسیاری را نگرفته باشد و حق و ناحق های بیشماری را مرتکب نشده باشد. تازه به این مظنون میشوم که ممکن اصلا مولوی صاحب از سواد کافی نیز برخوردار نبوده باشد. که صد البته در رژیم واپسگرای طالبان امکان چنین چیزی وجود داشته است.

رفتار زننده و دور از اخلاق طالبان را در دفاتر رسمی شان، مولوی ضعیف نخواسته اینطور بیان مینماید. " وقتی فهمیده شد که صدور اسناد برای یکی از بازرگانان که با هم مناقشه داشته اند، کار من نبوده است بلکه کار مولوی عبیدالله که در غیاب من وظیفه اجرا میکرده است. مولوی پسیانی عصبانی شد و یخن عبیدالله را گرفت و مشت محکمی به دهان ایشان حواله کرد. به علاوه این هتاکی، لگد محکمی به نشیمنگاه قاضی جوانک حواله نمود و از دفترش بیرون انداخت." تو خود حدیث مفصل خوان از این مجمل که اگر طلبه های کرام اینگونه از خود پذیرایی مینمودند انوقت لت و کوب زنان، جفتک پرانی به مردان برای کوتاهی ریش و خواندن نماز، باید یک امر عادی تلقی میشده استیا هم مرحمتی از سوی انان.

ادامه دارد .........

زندگی من با طالبان

2014-07-20T19:57:57Z

کتاب او دارای 21 بخش می باشد که بدون مقدمه ویراستاران، بالغ بر 381 صفحه را در بر میگیرد. تولید انتشارات دانشگاه کلمبیا، یکی از معتبر ترین مرکز آموزشی ایالات متحده بوده که نسخه های اولیه اش در شهر نیویورک به چاب رسیده است. ویراستاران کتاب او الکس اس وی لینشاتن و فلیکس کیون می باشد که بر زیبایی و صراحت زبان کتاب کمک خارق العاده ی نموده است. بنده نیز در این کوتاه نوشته ، سعی در خلاصه نویسی کتاب ایشان ننموده ام اما تلاش مبرم شده است تا نکته های کلیدی را به زعم خودم از کتاب استخراج و با نوشتن نقد کوتاه بر آن، خدمت خوانندگان محترم تقدیم نمایم.

ایشان در همان اوایل کتاب خودش پرده از یک سنت غلط حاکم بر جامعه افغانی بر میدارد. پدر او که ملای مورد احترام و از چیز فهم های منطقه خود بوده دخترش را در کودکی یا شاید نوزادی اش به کسی قول داده است. که بعدا در غیاب پدر و بعد از وفات اش، دختر بدون هیچ کدام رضایتی تحویل مرد آینده اش میشود. متاسفانه ملا ضعیف در مورد سن و سال و چگونگی حالات شوهر خواهرش هیچ چیز نمی گوید. معلوم نیست، شاید او یک پیر مردی چند ده ساله بوده؟ یا شاید هم بیوه مردی فرتوتی که دارای چندین فرزند قد و نیم قد بوده است. که اینک با گرفتن دختر باکره هم سایه ی برای یتیمان اش یافته و نیز شریک جنسی مطمئن که بدنش را هیچ مردی قبلا لمس نکرده است را در اختیار دارد.

ملا ضعیف در جای دیگر کتاب اش، از فرصت تحصیلی برای خود و برادر بزرگترش صحبت می نماید اما هیچ نمیگوید که حق و حقوق خواهرانش در مورد آموزش چگونه رقم خورده است؟ آیا انها سرنوشت اش این چنین محتوم بوده که کور و بیسواد باقی بماند؟ یا نه قوانین نافذه پشتونوالی که او در هیچ جای از کتابش نقدش نمیکند، جلوگیر خواهرانش از تعلیم و تربیت انسانی شده است. ضعیف برای اینکه دلی از عزا در آورده باشد و جبران روزهای در بند کشیده اش را نماید، حسابی به آمریکایی ها می تازد. او در سفری که بعد از رهایی اش از گوانتانامو به قندهار داشته است، اوضاع قندهار 2009 را آشفته توصیف میکند و همه مشکلات را و تقصیر ها را به گردن امریکایی ها می اندازد و با کمال تعجب از ظلم و ویرانی که همقطاران و همفکرانش بر ساکنان این خاک روا میدارد پرده بر نمیدارد.

یکی از پدیده های جالبی که در این کتاب دیدم و خواندم و ویراستار خارجی کتاب اش نیز بر ان تاکید می نماید این بود که ملا ضعیف پدیده ی بنام طالب را به گذشته های خیلی دور ربشه می دواند. او معتقد است که طالبان از اوایل جهاد نقش بارز و ارزنده ی در جبهات حق علیه باطل داشته و گویا موقع آزاد سازی منطقه ی از چنگال حکومت کمونستی، قاضی خاص خود را دارا بوده که احکام و مجازات اسلامی را بر بزهکاران جاری میساخته است. ایشان بر این باور است که طالبان کرام در جبهات جنگ مورد عنایت، لطف و احترام سایر مجاهدین بوده است و از مقام والا تری نسبت به سایرین برخوردار بوده است. اما ایشان فراموش کرده است که وفتی کسی از پدیده ی به نام طالبان نام می برد هدف از طالبانیست که با گروه و سازماندهی خاص، هدف و ایدولوژی مشخص فعالیت اش را آغاز نمود که بیشتر این وضعیت در سال 1994 بوجود آمد. و الا بر کسی پوشیده نیست، در همان اوایل جهاد،افراطیون مذهبی که بیشتر دروس مذهبی را در مدارس اسلامی پاکستان آموخته بود، صف های جهاد را یکی پس از دیگری پر میکرده است. تازه اگر به قدمت طالبان، آنچه که ضعیف از آن یاد میکند، باور نماییم، باید بیچاره ملای مکتب قریه ما را نیز بخشی از طالبان که او از اسم شان متنفر است قلمداد کنیم. زیرا او نیز روزگاری در صف مقدم جهاد بوده است و در مقابل شوری ها جنگیده است.

ملا ضعیف در بخش " درس های از آی اس آی" می نویسد که چگونه کلاس های تئوری و عملی برای استفاده از سلاح های سنگین بی ام 12 و 14 توسط ان سازمان را شرکت نموده است. تازه ایشان خاطر نشان میسازد که چگونه بعد از اتمام کورس های شان با تراکتور های خریداری شده از پول عرب ها به داخل قلمرو افغانستان برای غارت و تخریب مملکت شان سرازیر میشده است که او از این قتل و تجاوز جهاد مقدس یاد می نماید. جهادی که در بخش قبل از " درس های از آی ای آی" می نویسد، حاضر بوده، بدون آب و غذا ساعت ها برایش راه بپیماید و برای نوشیدن شربت شهادت لحظه شماری می نموده است. چه سعادتمند جهادی بوده است که از یک طرف مرز، شتر ها و لاری های پاکستانی، انسان های افراطی، دگم و تاریک اندیش را به داخل افغانستان برای پوست کندن هموطنانش منتقل می کرده و در راه برگشت با بار زدن تن های از تریاک و حشیش، ملیون ها روپیه به جیب خود میزده است. ویرانی این جهاد ماند برای من و مولوی ضعیف مجاهد و طالب.

ادامه دارد......

وعده های سر خرمنی

2014-06-01T19:25:07Z

هوای کابل به شدت گرم است. انقدر گرم که نه دوغ وطنی کارساز است و نه "اوی کشته". البته ممکن " خاکشیر" مفید و سودمند باشد ولی به گفته آقای کرزی که در دیدار با احمدی نژاد در تهران گفته بود " او وقتا که ریزه میزه بود مادرشان بری شان خاکشیر جور میکد ولی آلی ده کابل یافت نمیشه". تازه مقدار خاکشیری را که در سفر تهران، احمدی نژاد در توبره جناب کرزی ریخت فقط کفاف رییس جمهور بر حال را میکند و نه اینکه دیگران چشم امید به ان ببندد. تازه از بد شانسی در بازار هم که یافت نمیشود. در همین گیرودار طیاره افق شرق نزدیک به میدان هوایی کابل میشود. مخابره چی ها در بیرون ترمینال به همکاران استقبال چی میگوید :او بچه! برو امو دریورا ره بگو که موترا ره چالان کنه که اونه بخیر داکتر صایب ازینا از سفر پکتیا آمدن.
از برج فرودگاه به خلبان افق شرق که از مقصد پکتیا به کابل امده است مخابره میشود که دو دور در آسمان بچرخد. در این زمان پیلوت در جواب میگوید: ای طیاره عادی نیس، داکتر صایب ازینا ده طیاره اس و بسیار هم خسته. میخوایه هر چه زود تر به خانه بره که باز سفرای ولایتی دیگه ده پیش رو داره.
– طیاره اکمالاتی امریکایی از خلیج فارس اینه مالی ده فضای کابل رسیده و از ما خواسته که هیچ پروازی ره ده نزدیک میدان اجازه نتیم. آلی ما چه کده میتانیم. امریکایی مهم اس یا داکتر صایب. الای ما کو بیادر. برو یگان چرخک بزن باز پس بیا. فکرته بگیر که ده ای نزدیکا نباشی که امریکایی ها هر کاری کده میتانه و هیچ کس هم گپی گفته نمیتانه. برج مراقبت به خلبان میگوید.
وقتی در نشست تاخیر صورت میگیرد، داکتر صاحب رو به استاد محقق میکند که در کنارش نشسته و از همین حالا چوکی معاونت را محکم گرفته تا خدای نکرده داکتر نیز از داکتر دیگر تقلید نکند و جای عکس او در پوستر یک ازبک را نچسباند، و میگوید:
– استاد چه گپ شد؟ مگم مه خو میدان ره دیدوم و اماده شدوم که بخی تا شویم. آلی ای خو پس بالا شد.
– داکتر صایب ولا مه هم حیران شدوم. باش که پرسان کنوم. محقق به عبدالله میگوبد.
محقق رو به سکرتر میکند و میگوید: او بچه، برو امزو پیلوت پرسان کو که طیاره چیکه تا نشد. ایخو پس نو بیله موره.
– استاد بعد از طیاره امریکایی بخیر نوبت ما میشه. گپی نیس و باد از 10 دقه تا میشیم. سکرتر مظلوم چنین میگوید.
محقق به عبدالله میگوید: به پدر از ای امریکایی ها ره نالت. اینا چه جور کده خوده. امی هر رقم که دلش خواست میکنه.
– استاد محترم اوشش! اهسته تر. ای مملکت از امریکایی هسته. قرا گپ بزن که باز نکنه یگان جاسوس امینجه باشه و یا هم کدام رسانه. که باز صبا، ما ره از چشم کاخ سفید میندازه. آلی بیزو چهره ره ترمیم کدیم. کسی از کشتار و قتل عام ما در دوران جهاد گپ نمیزنه. و اعلام ما بری آماده بودن امضای پیمان تا جای چاره اشرف غنی امریکایی ره کده. مگم یک شوخی همرایت میکنوم استاد
– خواهش میکنوم. بفرمایید. بیزو راه خو دراز تر شد
– اگه شما هم مثلی مه و ژنرال عطا نیکتایی میزدید، به خدا هیچ کس دیگه پرسان نمی کد که امینا یک زمان مجاهد و ریشدار و تنبان پوش بوده.
– هاها داکتر صایب از ما آلی تیر شده. مقصد ما چل ملایی ره یاد داریم و بازی دادن مردمه خوب بلد هستیم. بیغم باش.
بالاخره طیاره به زمین مینشیند و تیم اصلاحات و همگرایی وارد سالن انتظار میشود. جمعیت در تالار موج میزند و هرکدام منتظر بار و لوازم شان. در پارکینگ فرودگاه، تاکسی وان ها همه به قطار ایستاده است تا مسافری یافت نماید و خرج خانه های شان را مهیا سازد. از قضا یکی از این رانندگان جهت رفع حاجت به دستشویی رفته و موتر اش نادرست بر سر راه پارک شده است. در این میان کاروان انتخاباتی راه می افتد. قوماندان گارد فریاد میزند:
– تاکسی زرد به شماره ن ا 23452 کابل. اله گوشه کو. زود شو اله
مگر راننده نیست تا ماشین را از جاده یکطرفه نماید. قوماندان بازم فریاد میزند:
– او احمق پس شو تو ره میگم. چه بلا هستی گپه نمیفامی. اینالی اگه تا شدوم باز دانته میده میکنوم. در همین میان یکی از همکاران تاکسیران صدا میزند:
– امر صایب! رفته پیشاب کنه، اینالی پس میایه. کلیش هم پیش خودشه ، اگه نه ما پس میکدیم. در همین لحظه موتروان مظلوم دوان دوان می آید تا موتر را کنار بکشد. وقتی که تاکسی به کنار میرود، سر قوماندان در حین عبور میگوید:
– او دیوانه! تو تاکسی میچلانی یا خر دوان هستی. لوده، آلی وقت نیس باز مه قدیت میفاموم.
در همین میان یکی از مشاوران تیم میگوید: به نیروهای امنیتی کمی گوشزد شود تا با مردم برخورد خوبتر صورت بگیرد. از برای خدا چند ساعت پیش ما ده پکتیا چه رقم برخورد میکدیم و آلی اینجه چطور؟
– هاها مشاور صایب اینجه تهران نیسته. افغانستان جان، افغانستان جان اس.الا کو آلی او تاکسی وان چه کده میتانه لوده ره. فکر انتخاباته کو که چه رقم برنده شویم. دیگه صبا جاغوری میریم. گپا ره بین خود جور کنین شما مشاورا. ده کارای امنیتی کار نداشته باشین. اینجه خشونت نکنی نمیشه. این صحبت ها را مسئول امنیت کاروان به زبان میراند.
دو روزی از سفر پکتیا میگذرد. شب هنگام هست و در کارته سه، چراغ یکی از ساختمان ها تا دیر وقت روشن هست. از قضا اینجا اتاق فکر تیم اصلاحات و همگرایی میباشد. فردا هم قرار هست که تیم به ولسوالی جاغوری ولایت غزنی سفر نماید. جاییکه به تعبیر یکی از مشاوران، مکاتب زیاد دارد، دانشجویان فراوانی در دانشگاه های داخلی و خارجی از این مردم درس میخواند. و تا جایی از سطح سواد بالای برخوردارهست. امنیت هم حاکم و قسمت عمده نیز در انتخابات قبلی به جناب داکتر صاحب رای داده است.
– بیایین روی پروژه های زیر بنایی نظیر بند برق، ساختن شفاخانه و پخته کاری راه ولسوالی فکر کنیم و به داکتر صایب هم مشورت بتیم که ازی رقم وعده بتن. چون رقیب شان بیشتر روی اقتصاد مردم گپ میزنه. مباحث افتصادی و رفاهی بیشتر توجه مردمه جلب میکنه. یکی از مشاوران که از ولایت شمال هست چنین نظر میدهد.
– با گپ تان موافقم آقای..... اما چطور که سر امنیت بیشتر متمرکز شویم. چند مدتیست که مردم از نا امن بودن راه شان گله مند است. میشه که داکتر صایب بگویه که در صورت برنده شدن، چندین کندک اردو و پلیس ره در مسیر قره باغ- جاغوری قرار میته، اگه به امید خدا شما بری شان رای بتین. این مشاور بنده خدا، چند روزی در وزارت داخله پست سکرتری یکی از معینان را به عهده داشته است.
– بیادرا به خدا شو ره روز کدین. ما هم زن و بچه داریم، کمی به گذشته برگردید. روابط استاد محقق با کرزی سر چه خراب شد؟ میفامید مردم جاغوری بری یک هیات که قرار بود ولایت شدنشه سروی کنه، لک ها افغانی رشوه دادن که مه هم عضو همو هیات بودوم. اونا نان و آب از دولت نمیخایه. مگم اینکه ولسوالی شان ولایت شوه. ختم گپ ما همی شوه. داکتر صایب وعده ولایت شدن جاغوری ره بته و اینمی گپ مغز تمام گپا باشه. باز ببین که ای دفعه صندوقا ره چطور او مردوم بری داکتر عبدالله پر میکنه. باز تا عملی شدن ای وعده یا خدا یا نصیب. کی میفامه پارلمان بعدی چه کسی میایه؟ اگه نشد که یخن رییس جمهور ره کسی پاره کده نمیتانه. استاد که خودش معاون اس و دیگه کسی هم پیدا نمیشه تا ادای روزه دار و اعتصاب غذایی ره بکنه. حرف های این مشاور که از غزنی بوده و نیت مردم جاغوری را خوب میدانسته ، ظاهرا مورد توجه همکاران قرار گرفته است.
همه همکاران اتاق فکر با این حرف موافقت میکند. سفر جاغوری، فردایش آغاز و خاتمه می یابد و با بازگشت تیم اصلاحات و همگرایی به کابل، وعده ولایت شدن جاغوری به یاد مردم میماند و ملکه ذهن شان میشود تا انانیکه از قریه جات آمده بودند به قریه بازگردند و جار بزنند که رای دهید تا ولسوالی ولایت شود اما داغ و آرزوی آن بر هر باشنده جاغوری گویا تا ابد خواهد ماند.
نوت: نویسنده طرفدار هیچ یک از تیم ها نبوده و در سدد تخریب هیچ یک از آنان هم نیست.بلکه صرف حقایق کلی جامعه افغانستان را با بیان طنز به تصویر کشیده است و بس. ناگفته پیداست که شخصیت ها و مکان ها خیالی میباشد و و وجود خارجی ندارد.

اعتیاد و معتاد: حقایق بی نشان

2014-05-25T11:30:00Z

در این اواخر و با شروع فصل بهار، بارش و جاری شدن سیل های ویرانگر در کابل و ودیگر نقاط کشور موجب شد تا بسیاری از هموطنان ما خانه و کاشانه خود را از دست بدهند. خیلی از خانواده ها عزیزان شان را از دست دادند و و حتی آواره دیار دیگران شدند. در این میان اداره حوادث غیرمترقبه حکومت جناب کرزی، انگشت بر دهان ماند و همانند آدمهای قرضدار که سرمایه اش ته کشیده باشد عمل کرد. البته شهروندان کشور و بنیاد های خیریه، از حکومت کپی برداری نکردند و با فرستادن کمک های مالی و نقدی، دست کمک به سوی نیازمندان آسیب دیده دراز نمودند. آنچه که نویسنده را واداشت تا در مورد معتادان، این جمعیت گمنام بنویسد، جاری شدن همین سیل های ویرانگر بود که خیلی از انها را از زیر پل ها با خود بردند و کسی هم یادی از انها ننمود. شاید بدین خاطر رسانه ها تصویر شان را پخش ننمودند، که چهره چرکین انها را خوش بیننده ها نیاید. خیلی از خانواده ها نیز که عزیز شان در بین این جمعیت بود خوشحال شدند که لکه ننگی از میان انها برداشته شد. حکومت نیز شور و شعف شان بر داشته است که سرو صدای جامعه مدنی و انجو ها در حمایت انها دیگر برنخواهد خواست. در این نوشته کوتاه سعی خواهد شد تا نگاه ها را فراتر از جمعیت معتاد دردسر ساز در زیر پل های کابل ببریم.

اعتیاد و معتاد یعنی چه؟
راستی تا به حال به صورت جدی از خودمان پرسیده ایم که اعتیاد و معتاد بودن یعنی چه؟ یا نه خیلی راحت از کنار این بلای ویرانگر عبور کرده ایم بدلیل اینکه کسی از ما به ان مبتلا نیست. اصلا اندیشیده ایم که که چه عاملی سبب رو آوردن جوان به مواد مخدر میشود؟ ایا راه های بازگشت به زندگی سالم را برای انانیکه افسار زندگی از دست شان خارج شده است را به جستجو نشسته ایم؟ به عنوان یک فرد، یک نویسنده، یک پزشک، یک دانشجو، یک کسبه کار نقش خود را در اداره سالم جامعه به سنجش گرفته ایم؟حتما و شاید با خود گفته باشیم که تنها دلیل معتاد شدن و اعتیاد به مواد مخدر، بیکاری و همنشینی با انسان های بزهکار است و اما از یاد برده ایم که دلایل دیگر نظیر کمبود عواطف، روگردان شدن از همسر، برادر، پدر و یا هم دوست و همکار، اسباب روی اوردن فرد را به مواد مخدر فراهم می کند. بدون شک اگر بدین باور اخیر رسیده باشیم پس تک تک ما در این امر دخیل خواهیم بود و بی مهری نسبت به این جمعیت آسیب دیده بر مشکلات جامعه خواهد افزود.

بله گاها گفته ایم وشاید هم درب گوشیها پیچ پیچ نموده باشیم که اعتیاد بد هست و مشکلات به بار می آورد اما سوال اینجاست که چقدر به این مسئله به صورت بنیادی پرداخته ایم تا با تحلیل موشکافانه و بوجود آوردن مواد آموزشی برگرفته از دین، اخلاق و فرهنگ افغانی و تدریس ان به نسل جوان، فرصتی را فراهم تا آینده گان این سرزمین را بیمه کرده باشیم.؟ با کمال تاسف مکاتب و مدارس مان، دانشگاه ها و مراکز نهضت سواد آموزی مان همه با کمبود چنین مواد های آموزشی روبرو هستند که به نظر بنده از دیدگاه جامعه شناسان تیز بین ما نیز تا هنوز پنهان مانده است. بدبختانه به جای درنگ اساسی به چنین معضل بزرگ جامعه، معتادان که خود گویای حاد بودن این مشکل هست را نیروی دریایی، دزد، ایدزی و هنجارشکن ها صدا کردیم ومحل بود و باش انها را جایی برای عکس گرفتن و طریقه مکالمه انها را نقل مجالس خود نمودیم. وای بر ما که که هیچ یک نیامدیم تا از درد انها آگاهی پیدا کرده و حلال مشکلات شان شویم.

آینه تمام قد جامعه ما
معتاد به جای اینکه صرف یک معتاد باشد تا در گوشه ی، خود را نئشه کند نیست بلکه انها نماد و سمبول درد و چالش بزرگ جامعه افغانی ماست. که اگر زود درمان نشود و راه پیشگیری از ان جستجو نشود نه تنها این درد مزمن خواهد شد بلکه خیلی های دیگر را راهی گورستان و گرفتار مرگ خاموش خواهد نمود. این بلای خانمانسوز نشان از بیکاری مفرط در این اجتماع دارد. مهیا نبودن فضای مناسب ونبود شرایط برای تفریح سالم را میتوان از دیگر نمونه های دانست که شهروندان جامعه را به سوی اعتیاد سوق میدهد. وجود معتادان در کشور نشان میدهد که جمعیت بزرگی از این خاک از بیماری مزمن رنج میبرد و باید هرچه زود تر مورد تداوی ودرمان قرار گیرد. همچنان بی توجهی خانواده ها را در امر تربیت فرزندان گوشزد مینماید، که نتواسته نیاز حد اقلی جوان را به موقع برآورده سازند تا احساس کمبودی و کسری ننماید. این قضیه صرف بعد مادی را در بر نمیگیرد بلکه جوانب معنوی و غیر مادی نظیر محبت ورزیدن و روابط دوستی در خانواده ها را نیز شامل میشود.

اینجاست که نویسنده به خود اجازه میدهد تا نکاتی را خدمت خوانندگان محترم گوشزد نماید:

 مزارع تریاک که امروزه در سراسر کشور و بویژه در حوزه جنوب و شرق کشور در حال گسترش هست، پیام آور مرگ ونابودی برای این کشور تازه برآمده از جنگ است. بنا بر این، ناگفته پیداست دختران خردسال و پسران تازه بالغ خانواده های کشاورز، که برای امرار معاش در مزارع مرگ زحمت میکشند، اولین قربانیان این مواد آدمکش هست که نای حرف زدن، جهت اعتراض به وضعیت موجود را ندارند. پس به دولتمردان و تصمیم گیرندگان این کشور ضروری می نماید تا هر چه زود تر کشت جایگزین را در نظر بگیرند تا از عواقب این بلای خانمان انداز جلوگیری به عمل آید.

 مشکلات خانوادگی ناشی از اعتیاد، سبب جدا شدن همسران از همدیگر خواهد شد و کانون گرم خانواده ها از هم خواهد پاشید که با پیامد های اجتماعی نظیر جذب شدن فرزندان آنها به گروه های مافیا،مخالفان مسلح دولت و باند های قاچاقبران انسان و مواد مخدر خواهد انجامید. از این رو بر دولت، انجو ها و جامعه شناسان واجب است تا علاج حادثه را قبل از وقوع حادثه نمایند.

اینک چند پیشنهاد:
روشنفکران و قلم بدستان از هنر فکر و قلم شان استفاده بهینه نمایند تا با موشکافی دقیق از این پدیده خانمان سوز، تصویر روشن به نسل آسیب پذیر و جوان، انهم با تولید دانش و مواد اموزشی ارائه نمایند. هنرمندان و تصویرگران میتوانند تا با فیلم سازی و به تصویر کشیدن از صحنه های مستند مرگ خاموش، اذهان قشر آسیب پذیر را روشن نمایند. هنرمندان نقاش ما، با نقاشی های روی دیوار میتوانند که هم پیام شان را به مخاطب ارائه نمایند و هم در زیبا سازی فضای شهری سهم عمده را ایفا کنند.

رسانه های تصویری و شنیداری ما به جای ساختن برنامه های طنز و به سخره گرفتن معتادان، میتوانند برنامه های پربار جهت اطلاع رسانی درست و به موقع ، برای شهروندان در معرض خطر، وظیفه اسلامی و انسانی خود را در قبال توده این کشور اداء نمایند. دولت عالیه هم که در خیلی از امورات همانند مفت خوران سلطان محمود رفتار مینمایند، وظیفه دارند تا با روی دست گیری برنامه های مدون، بررسی و نظارت دقیق روی فعالیت انجو های دخیل در توانبخشی معتادان، ادامه و گسترش خدمات بهداشتی خود نسبت به طبقات آسیب دیده، جهت ریشه کن نمودن این زخم ناسور قدم های استوار و محکم بردارند. کمترین کاری که دولت میتوانند در اسرع وقت و با هزینه کم انجام دهند تقویت اگاهی عامه از طریق نصب بیلبورد ها در جاده ها میباشد. معرفی کتاب و تهیه جزوه های مختصر و مفصل برای مدارس و دانشگاه ها و جبری نمودن ان به عنوان یک واحد درسی از دیگر راهکار هایست که دولت میتواند مسئولیت آن را به عهده بگیرد.

دور دوم انتخابات: ما دلواپس امیدواریم

2014-05-16T05:45:35Z

Sommaire

معمولا ادبیات سیاسی کشورها بر همدیگر تاثیر گذار و تاثیر پذیر اند. روشن است که این حالت برای کشور های که همسایه همدیگر هستند، بیشتر رخ میدهد. بماند اینکه ملت های که همزبان و تا حدی هم فرهنگ باشند، مشابهت ها و مترادف های زیادی در گفتمان سیاسی هم دارند. کلمه دلواپس در این روزها در رسانه های سمعی و بصری ایران زیاد شنیده میشود. محافظه کاران طرفدار رهبر مذهبی ایران از این کلمه برای نگران بودن ملت از مذاکرات هسته ای میان غرب و دیپلمات های ایران استفاده میکند اما وزیر خارجه ایران در صحن مجلس از دلیر و امیدوار بودن مردم ایران برای دفاع از مذاکرات، در مواجهه با اصولگرایان سخن میگوید. نویسنده، صرف به حکمی اینکه به خوانندگان القا کرده باشد که ایده دلواپسی و امیدوار بودن از کجا امده است، صحبت از ایران کرده و الا بحث کنونی مارا ارتباطی با ایران و ایرانیها نیست.

ورود به بحث

گرچند گفتمان سیاسی کنونی در جامعه افغانستان، تا حدی تحت الشعاع حادثه طبیعی بدخشان قرار گرفته است اما گهگاهی خبرهای در مورد جریانات سیاسی، ائتلاف ها، صحبت ها و چانه زنی ها نیز به گوش میرسد. یکجا شدن تیم انتخاباتی گل اقا شیرزی (بلدوزر) با دکتر عبدالله نشان از این میدهد که خاکریز ها و سنگر های انتخاباتی ، دوباره در حال خاکبرداری و اماده شدن هست. همگرا و اصلاح طلب شدن زلمی رسول یکی از خبر های دیگریست که جناح بندی ها را بیشتر برجسته ساخته است. همچنان همگرایی شوراهای حزب اسلامی به رهبری قطب الدین هلال با تیم اشرف غنی ، از گرم شدن دوباره ماشین انتخابات خبر میدهد. از قرینه ها اینطور بر می اید که دور اول انتخابات را کفاف تسلیم گیری صندلی ریاست جمهوری از جناب کرزی و تحویل دهی ان به جانشین اش نبوده است. اینگونه به نظر میرسد که گفتگو های پشت پرده برای بوجود اوردن حکومت ائتلافی نیز بی نتیجه مانده تا دو کاندید پیشتاز یکبار دیگر بخت خود را با قمار انتخابات بیازمایند. با رفتن انتخابات به دور دوم نویسنده با صلاحدید های که در ذیل خواهد امد ، عنوان میکند که هم دلواپس و هم امیدوار هست. چرایی این دو را در سطور ذیل مرقوم خواهد کرد.

امید وار

با رفتن انتخابات به دور دوم ، تمرین اصول دموکراسی به طور درست آن عملی خواهد شد. زیرا موجب میشود تا زمامدار و زعیم سیاسی کشور، با رای مستقیم و بالای ملت روی کار اید تا این وظیفه خطیر را به عهده گرفته و به پیش ببرند. برگزاری دور دوم ، باعث خواهد شد تا پروژه مردم سالاری و احترام به خواست جمهور، نیمه تمام نماند و مشق درست دموکراسی به بهترین وجه ممکن برای نسل های آینده این سرزمین انتقال پیدا نماید. شاخص دیگر مفید بودن برگزاری دور دوم این خواهد بود تا چلیپای همیشگی بر مصلحت بینی ها و سنت های عنعنوی کشیده شود و احترام به قانون و ارج گزاری به آن جانشین دایمی، این رسم غلط گردد. با این کار اسباب نه گفتن ملت به کارهای مبتنی بر ریش سفیدی فراهم خواهد شد و آری انها به قوانین و مقررات خوبتر به سمع ها خواهد رسید.
انجام دور دوم، نظام نوپا و دموکراتیک مارا مشروعیت بیشتر خواهد بخشید و طولانی شدن عمر ان را بیمه خواهد کرد تا از باد وگزند های ظاهری آسیب نبیند و همانند سرو همیشه سربلند به حیات خود ادامه دهند. ناگفته پیداست که قدرت و مشروعیت رییس جمهور جدید و حکومتش با رای بالای ملت در این دور بیشتر و بیشتر خواهد شد تا در انجام امور با قاطعیت بیشتر برخورد نمایند و کشور را هر چه بیشتر به اینده اباد و سربلند رهنمون نماید.
استقلال بیشتر نهادهای سیاسی در کشور را به بار خواهد آورد و جلوی سیاست های مداخله گرایانه کشور های ذیدخل را در امر چانه زنی ها خواهد گرفت. از همه مهتر یکجا شدن و ائتلاف کاندیدان بازنده با کاندیدان پیشتاز برای شرکت در دور دوم ، امکان تشکیل اپوزسیون با ثبات را در کشور رقم خواهد زد که برای اینده سیاسی افغانستان یکی از ضروریات و واجبات عینی میباشد.

دلواپسی

ترس از قومی شدن هر چه بیشتر رای ها، یکی از دلواپسی های نویسنده میباشد. هم اکنون و پیش از انتخابات، نمونه ان را در توهین ها و افترا ها توسط کاربران شبکه های اجتماعی که قسمت عمده ان را تحصیل کرده های جوان تشکیل میدهد شاهد هستیم. مطمئنا به دلیل وجود دو کاندید، رگ های قومی و غیرت غلط برگرفته از ان مردم را به شور خواهد اورد تا بدون ملاحظه صلاحیت های کاندیدان، صرف بدلیل وابسته بودن به قومیت خودشان رای خواهد داد. این نگاه به انتخابات و حاضر شدن اینچنینی پای صندوق های رای، شکاف عظیمی را در جامعه در پی خواهد داشت و سوء ظن ها را میان شهروندان کشور تقویت خواهد نمود.
برگزاری دوباره انتخابات بار اضافی بر دوش اقتصاد بلا زده ما خواهد بود. این در حالیست که کشور با مشکل تامین بودجه ملی- انکشافی روبروست و هنوز قسمت عمده ان وابسته به کمک کشور های خارجی میباشد. حال اینکه از ادامه و همکاری کشورهای تمویل کننده هم نباید خیلی مطمئن بود، زیرا مشکلات اقتصادی در سطح جهان و فشار افکار عمومی در کشورهای ذیدخل، مبنی بر نارضایتی از جنگ افغانستان،عواملیست که تعامل بلند مدت ان کشور ها را با افغانستان با مشکل مواجه میسازد.

با رسیدن فصل بهار و گرم شدن هوا، شورشیان مخالف دولت، بر فعالیت های مخرب شان افزوده است. شنیده میشود که این گروه ها با همکاری باداران خارجی شان عملیات های سراسری و با هماهنگی خاصی را در گوشه و نقاط کشور از سر گرفته است. پس مشکل امنیت، یکی از دلایل دیگریست که انسان را دلواپس مینماید. ناگفته پیداست که در دور اول، نیروهای امنیتی خوب درخشیدند و توانمندی عظیم شان را در مهار بحران هم به رخ همپیمانان خارجی و هم مخالفان دولت کشیدند. همین امر بود که اطمینان خاطر شهروندان از نیروهای امنیتی شان را فراهم اورد. اما عدم یک راهکار بلند مدت و اغماض و ابهام در امضای قرارداد مهم امنیتی بین امریکا و افغانستان، امریکا و همپیمانان او را سردرگم و کلافه نموده است. این کار موجب خواهد شد تا مسئله تمویل و اکمالات نیروهای امنیتی کشور با چالش عمده روبرو شود که در نتیجه پیامد ان را بر امنیت کلی افغانستان و مواجهه با شورشیان شاهد خواهیم بود. از بین رفتن جانهای خیلی ها بر اثر حوادث مختلف در جریان انتخابات و عدم شرکت بالای مردم به دلیل سرخوردگی ها از کار کمیسیون های انتخاباتی را میتوان از عوامل دیگر دلواپس بودن ذکر نمود. در اخیر نویسنده امیدوار است تا میزان امیدواریها بر کمیت دلواپسی ها فایق اید تا شاهد یک انتخابات با شکوه، با شرکت حد اکثری و بدون دردسر در کشور باشیم.

شریف حضوری 13.5.2014