کابل پرس

جدال لفظی ميان مسعود و كرزی (فقط ده دقيقه)

2009-02-23T23:12:00Z

احمد ضياء مسعود ، رييس جمهور را فرد « نالايق و فاسد » خوانده واورا به نقض قانون اساسي افغانستان متهم كرد . در واكنش به اتهام و حمله لفظي احمد ضياء مسعود ، ريس جمهور كرزي اورا به فرد دسيسه باز و توطيه چيني بر عليه خود متهم كرد ه گفت : احمد ضياء مسعود بخشي از توطيه چيني آمريكا براي عزل او از قدرت است .

بالآخره اختلافات اساسي و سياسي ميان رييس جمهور كرزي و احمد ضياء مسعود معاون اول وي ، به مشاجرات تند لفظي تبديل شد . در اين درگيري لفظي كه از سوي ميزان شكنندگي و بحران سياسي دولت افغانستان را به نمايش ميگذارد ؛ به همان اندازه عمق شكاف در درون كابينه را حكايت ميكند . احمد ضياء مسعود ، رييس جمهور را فرد « نالايق و فاسد » خوانده واورا به نقض قانون اساسي افغانستان متهم كرد . در واكنش به اتهام و حمله لفظي احمد ضياء مسعود ، ريس جمهور كرزي اورا به فرد دسيسه باز و توطيه چيني بر عليه خود متهم كرد ه گفت : احمد ضياء مسعود بخشي از توطيه چيني آمريكا براي عزل او از قدرت است .

جدال ميان دو شخصيت طراز اول كشور ( رييس و معاون ) بدون شك تبعات زيان باري را در شرايط كنوني به افغانستان تحميل خوهد كرد زيرا احمد ضياء مسعود بعنوان يكي از رهبران قدرتمند ترين خانواده در جبهه اپوزيسيون و برادر احمدشاه مسعود مورد بي اعتناي محافل سياسي واقع نخواهد شد ؛ اين جدال دور از عرف دپلماتيك ، در حوزه داخلي مي تواند تنيش ميان جبهه ملي ، اپوزيسيون دولت كرزي و تيم رييس جمهور را به نقطه بر گشت نا پذير در معاملات احتمالي جبهه ملي در عرصه انتخابات با رييس جمهور ،خواهد رسانيد . در اين صورت بيم آن مي رود كه انتخابات جنجالي پيش رو كه از سوي رييس جمهور به تاخير انداخته شده است ،را به يك وسيله و ابزاري سياست انفعالي كشور مبدل ساخته و تنيش را ميان لايه هاي اجتماع شكننده كشور بكشاند ؛

جدال عريان ميان اين دو شخصيت طراز اول كشور در حالي بروز كرده است كه رييس جمهور كرزي همين اكنون از سوي محافل قانوني و سياسي به نقض گسترده قانون اساسي متهم است . در اين صورت احمد ضياء مي تواند

به راحتي از اين ابزار سياسي بر عليه رييس جمهور استفاده برده اورا به چالش بكشاند . گفته مي شود آقاي مسعود درست پس از چند دقيقه مشاجره ، حامد كرزي را عامل فساد گسترده ، گرسنگي ، فقر روز افزون و گسترش نا امني ها دانيسته و اورا به حيف وميل و سوء استفاده از بيت المال متهم كرد موضوعيكه مخالفين سياسي و همپيمانان ديروز رييس جمهور بارها به وي نسبت داده اند ؛

يك منبع در ارگ رياست جمهوري به مطبوعات گفته است : " اين مشاجره تند لفظي در كابينه بيش از ده دقيقه به طول انجاميد و سر انجام با ميانجيگري اعضاء كابينه خاتمه يافت . اين منبع افزوده است ، جدال لفظي ميان معاون و رييس جمهور زمان به اوج خود رسيد كه احمدضياء مسعود رييس جمهور را به فرد خود محور براي به تاخير انداختن زمان انتخابات رياست جمهوري متهم كرده و اورا عامل گسترده نقض قانون اساسي دانيست . به نقل از اين منبع احمد ضياء مسعود خطاب به كرزي گفته است " شما انتخابات را از ماه مي تا 20 اوت به خاطر كه مدتي در قدرت باقي بمانيد ، به تاخير انداخته ايد . و اين مي تواند عامل گسترش نا رضايتي محافل سياسي و خبري در كشور گردد و دولت را بيشتر از پيش ميان مردم بي اعتبار تر سازد ." اين منبع همچنان افزوده است " ناگهان خشم رييس جمهور برانگيخته شده خطاب به احمد ضياء مسعود گفت : شما عامل تمام ناامني هاهستيد و در مطبوعات فضاء را نا امن جلوه ميدهيد ."

جدال تند لفظي ميان رييس و معاون به همان اندازه كه بر ضرر رييس جمهور از نظر سياسي در گراماگرم تنور انتخابات جنجالي افغانستان است به نفع احمد ضياء مسعود منجر خواهد شد . زيرا رييس جمهور به همان اندازه كه از سوي ايتلاف مخالف خود در داخل زير فشار قرار دارد از سوي حاميان خود در آمريكا ، انگليس و اتحاديه اروپا نيز به دليل آنچه ضعف مديريت وي خوانده شده ، تحت فشار سياسي قرار گرفته است . حمله علني احمد ضياء مسعود بر عليه رييس جمهور او را عملا به جمع سياست مداران موثر در سياست گذاري افغانستان قرار داده كه اين رزوها از سياست حامد كرزي بشدت انتقاد ميكنند . علي احمد جلالي وزير پشين داخله ، اشرف غني احمدزي وزير پشين ماليه و انورالحق احدي وزير ماليه از جمله افراد كليدي در كابينه افغانستان از حاميان اصلي رييس جمهور امروز در كنار او قرار نداشته بلكه در صف مخالفين سياست ها و پلان هاي رييس جمهور قرار گرفته اند .

با پيوستن احمد ضياء مسعود بعنوان شخص دوم كشور به صف مخالفين رييس جمهور عملا ليست مخالفين تاثير گذار او « 2» رقمي شده و اين موضوع مي تواند رييس جمهور را به چالش خطر ناك مواجه سازد . از سوي ديگر تيم رييس جمهور كرزي از سوي بسياري نهاد ها وسازمان هاي داخلي و همچنين كشورهاي حامي رييس جمهور به قاچاق مواد مخدر ، سوء استفاده هاي بيت المال و نقض گسترده قانون اساسي افغانستان متهم است .

درحال حاضر سياست مداران موثر در افغانستان عملا به دو قطب مخالف تقسيم شده اند . جبهه ملي كه تركيب يافته از چهره هاي جهادي و كمونيست هاي سابق است اين روزها بعنوان يك جبهه موثر در برابر رييس جمهور كرزي قد علم كرده و بشدت در حال گسترش است . رويكرد متحدين ديروز رييس جمهور مانند جلالي ، احمدزي و برخي ديگر از ناراضيان رييس جمهور به سمت جبهه ملي اگر چه بصورت كوتاه مدت به منظور امتياز خواهي در عرصه انتخابات به شمار مي آيد اما عملا با پيوستن احمد ضياء مسعود معاون رييس جمهور به اين جبهه ، تيم بيمار و متهم رييس جمهور را به چالش اساسي طلبيده است .

رويكرد رييس جمهور كرزي به سمت روسيه ، هند و ايران( بعنوان بلوك شرق ) ، اگرچه به منظور امتياز خواهي از همپيمانان رويگردان او يعني آمريكا ، انگليس و اتحاديه اروپا صورت گرفته است ، مي تواند براي جبهه ملي نيز خطر آفرين بوده و منجر به قطع كمك هاي فراوان مالي اين كشورها از چبهه ملي گردد. و اين بازي حامد كرزي تا حدودي در تصميم گريهاي آمريكا تاثير گذار بوده است . خانم ننسي پلوسي رييس كانگرس و هالبورگ نماينده خاص رييس جمهور اوباما در افغانستان بصورت تلويحي حمايت خودرا از رييس جمهور كرزي اعلام كرده و مقداري از نگراني رييس جمهور كرزي را كاهش داده است . اما موج نارضايتي نهاد ها ، موسسات و شخصيت هاي با نفوذ كشور از وضع موجود ، رييس جمهور را در شرايط دشواري قرار داده است .

در گرما گرمي برخورد ها ، تنازعات لفظي ، تفضلات قومي و تنيشهاي تنظيمي ، جبهه سوم فارغ از اين گزينه هاي ويران كننده و مرگ آفرين براي افغانستان اگر بتواند با يك مطالعات دقيق بدور از تعصبات قومي ، زباني ، تنظيمي و مذهبي وارد ميدان سياست پيچيده و منفعل افغانستان شود ، ميتواند معادلات كشور را به نفع مردم تغيير دهد . البته اين روزها رايزني ها براي تشكيل اين جبهه از سوي افراد و شخصيت هاي نسبتا موثر در قالب سفر هاي غير رسمي برخي شخصيت ها آغاز شده است . سفر طولاني مدت گل آقا شيرزوي ، دكتر عبدالله ، اشرف غني احمد زي و علي احمد جلالي در آمريكا و اروپا در همين راستا تحليل مي شود و گفته مي شود محمد محقق نيز در اين اواخر به جمع آنها پيوسته و وارد آمريكا شده است . اما بعيد به نظر مي رسد كه اين چهر ها بتواند به يك ساختار درست سياسي در افغانستان به توافق برسد زيرا تجربه نشان داده است كه هرگاه جمعي از شخصيت هاي موثر در سيات گذاري افغانستان در خارج از كشور به توافقاتي دست يافته اند ؛ به محض ورود به كابل همه تعهداتش را زير پا گذاشته است .

اگر چه جدال لفظي ميان « كرزي و مسعود » زمينه را براي تولد و رشد اين جبهه مساعد ساخته اما تجربه نشان داده است كه افغانها تحت هيچ شرايطي دست از خواسته هاي تنگ نظرانه قومي ، حزبي ، زباني و مذهبي بر نداشته و معيار براي سنجيش حقانيت و غير حقانيت درباور هاي ذهني آنها قوميت و تفاضلات شكننده قومي است ؛

نبرد هژمونيكی قدرت ها

2009-02-15T09:20:21Z

قسمت دوم

تحولات پيچيده و وضع شكننده امنيتي كشور ، موج نگراني مردم افغانستان و كشور هاي حامي دولت را موجب شده است . در حوزه داخلي ، گسترش نا رضايتي مردم بدليل افزايش بي رويه نا امني ها حتي در پايتخت امري انكار نا پذير است . رسانه ها ، نظر سنجي ها و تجمعات اعترارض اميز مردم در برابر ناكارايي دولت رييس جمهور كرزي حكايت از فرو رفتن افغانستان در يك بحران مرگ آفرين دارد ؛ بحران كه نه تنها براي مردم مرگ آفرين است ؛ براي دولت مردان مضمحل و بيمار نيز چالش ساز خواهد بود .

ريشه اين بد اقبالي مردم افغانستان در سياست گذاري هاي نا پخته و نا سنجيده تيم رييس جمهور كرزي نهفته است . اين دولت از آغاز كارش فاقد استراتژي استوار ملي در حوزه هاي سياست گذاري داخلي و خارجي بوده است . زيرا پايه هاي دولت رييس جمهور كرزي بر اساس محوريت قوم سالاري در بدل شايسته سالاري واستراتژي قبيله پرور ويران كننده ؛ استوار شد . وزارت خانه ها بر اساس مصلحت هاي كاذب تنظيمي ؛ سمتي و قومي پايه گرفته و به راحتي به باشگاه هاي قومي و قبيله ي مبدل گشت . سياست بدست باند هاي مافياي و مديران قدرتمند مواد مخدر قرار گرفت . در سياست گذاري ها بيشتر خدايان و پيشوايان مواد مخدر و شماري زيادي از چهره هاي دلال صفت كه افغانستان را به شوروي فروخته بودند ، نقش اساسي ايفاء كردند ؛

پيشوايان مواد مخدر و دلالان سياسي كه هميشه در خريد و فروش و معاملات سياسي دست بالا دارند با زيركي تمام در اراكن دولت، صاحب صلاحيت هاي كلان شده و هم در پارلمان كشور نفوذ فوق العاده يافتند. امروز اگر كشور به چالش مرگبارش نزديك مي شود عامل اساسي و ريشه دار آن موجوديت پيشوا يان مواد مخدر و دلالان سياسي است كه در كشاندن كشور به سمت بحران داخلي و خارجي نقش محوري بازي كرده اند كه در جايش به معرفي اين باند ها خواهم پرداخت .

اين دو پديده شوم ( پيشوايان مواد مخدر و دلالان سياسي) ، همانگونه كه در ايجاد بحران مرگ آفرين داخلي دست طولاي دارند در ايجاد بحران سياست خارجي كشور نيز موفق بوده اند . اين دو پديده زمينه حضور و نفوذ برخي قدرت هاي منطقه ي كه در خلق جنجگ هاي طولاني مدت در قالب جنگ هاي تنظيمي ، قومي و زباني نقش آفرين بودند را نيز فراهم ساختند . سه دهه جنگ در واقع جنگ قدرت هاي منطقه ي در افغانستان بود كه مجريان اين قدرت ها جريان خود فروخته جهادي و كمونيستي در كشور بودند . يكي جنگ را به نفع كمونيست ها و شوروي سايق مديريت ميكرد و ان ديگري جنگ را به نفع كشورهاي سلطه طلب منطقه ي ( پاكستان ، ايران ، عربستان ) ادامه ميدادند ؛ در واقع نبرد هژمونيكي قدرت ها در وجود دو چهره ( كمونيستي ها و جهادي ها ) ترسيم يافت؛ در اين ميان غرب به رهبريي ايالات متحده آمريكا ، چرخش سياست را در اين آشفته بازار به نفع خود به گردش در آورد ودر واقع پس از يازدهم سپتامبر 2001 مديريت جنگ را در افغانستان بدست گرفت.

هرچند غرب به رهبريي ايالات متحده آمريكا پيروز ميدان بود ؛ اما در پلانگذاري ها و جابجاي مهره ها در هرم قدرت نوپا و متزلزل كابل دچار اشتباه اساسي شد . سياست گذاري ها و پلان هاي باز سازي تحت مديريت تيم قوم سالار و قبيله پرور « رييس جمهور كرزي كرزي» تجربه كشور هاي منطقه ي و اتحاد شوروي سابق را تكرار كرد. باز هم جدال هاي سياسي رنگ وبوي قومي و قبيلوي بخود گرفت . ادارات ، وازرت خانه ها و ولايات بر اساس معاملات كاذب قومي و تنظيمي تقسيم شد . برخي ادارات توسط پيشوايان مواد مخدر با مبالغ كلان خريداري شده و بسياري پست هاي كليدي در اختيار جنگ سالاران و ناقضين حقوق بشر قرار گرفت . نگون بختي بزرك مردم افغانستان ، اين بار در چهره ديگر يعني طالبان نكتايدار هوادار غرب با شعار دادن « تقويه دموكراسي» تكرار شد .

هرچند جدال قدرت ها و نبرد هژمونكيي آنها ظاهرا در دو قالب « بلوك غرب وشرق» بر سر جنازه پارچه پارچه افغانستان ترسيم مي يابد اما در بازي هاي هژ مونيكي و تاكتيك هاي منافع طالبانه ، اين دو بلوك در درون نيز دچار مشكلات اساسي شد . همانگونه كه نبرد هژمونيكي قدرت هاي منطقه ي حول محور افغانستان سبب ويراني بنيادي اين كشور گرديد ؛ نبرد خزنده ميان كشورها و قدرت هاي غربي نيز طي سه سال اخير، افغانستان را تا پرتگاه و سقوط دوباره به كام افراط گراي نزديك ساخته است . بر قراريي پنهاني روابط برتانيا با برخي حلقات طالبان و همسويي و حمايت برخي كشور هاي ناتو از اين سياست(مذاكره با طالبان ) از يكسو موجب شكاف عميق ميان بلوك غرب در سياست گذاري هايش در افغانستان شد واز طرف ديگر موجب تشكل هاي خطر ساز وويران كننده داخلي گرديد . از اين فرصت پيش آمده ، طالبان و حزب اسلامي بعنوان گروهاي دحشت افكن و تروريست استفاده اساسي و بهره خوبي بدست آوردند . اين دو گروه با حمايت برخي كشور هاي عربي و غير عربي تشكل دوباره يافته و بسياري از مناطق را به تصرف خود در آوردند .

طالبان باچراغ سبز رييس جمهور كرزي ؛ توانيست بيشترين زندانيان خود را از زندان هاي افغانستان با وساطت پر فيسور صبغت الله مجددي آزاد نموده و در درون حكومت نفوذ اساسي و سياسي پيدا كند . در آخرين گزارش انتشار يافته از سوي منابع اطلاعاتي ايالات متحده آمريكا ، حلقات نزديك به طالبان در وزارت دفاع افغانستان و وزارت داخله موفق شده اند ؛ سلاح و ابزار جنگي كه آمريكا در اختيار نيروهاي امنيتي و نظامي افغانستان قرار داده ، در اختيار طالبان قرار دهند . و به همين دليل دولت جديد آمريكا ضمن ابراز نگرارني از اين وضعيت ، قرار است بيش از سه بازرس كار كشته نظامي پنتاگون را به افغانستان اعزام نمايد .

بنا بر اين ضعف مديريت تيم قبيله پرور رييس جمهور كرزي از يكسو ، موجب افزايش و گسترش روز افزون شبكه هاي دحشت افكن و تروريسم گرديده و از سوي ديگر قدرت هاي منطقه ي و غربي را نيز دچار سر درگمي ويران كننده ساخته است ؛ تاثير گذاريي كشورهاي منطقه ( پاكستان، ايران ، عربستان و هندوستان) در افغانستان بسيار متفا وت تر از سه سال قبل است . پاكستان و عربستان تسلط چند سال پيش خودرا در حوزه افغانستان تقريبا از دست داده و بجاي آن هند و ايران در جايگاه ممتاز تري در تاثير گذاري قرار گرفته اند . مسدود ساختن دره خيبر در مرز افغانستان به روي كاروان هاي اكمالاتي نيروهاي ناتو و آمريكا و همچنين قدرت گرفتن فوق العاده طالبان در مسير هاي جنوبي ، پاكستان را بعنوان متحد استراتژيك آمريكا در شرايط ناگواري قرار داده است . زيرا از نقل و انتقالات اين كاروان ها علاه بر مبالغ هنگفتي اقتصادي كه نصيب پاكستان مي شد اين كشور را در جايگاه امتياز گيري در معادلات سياسي و جانه زني هاي دپلماتيك قرار داده بود . اكنون كشورهاي عضو ناتو حتي آمريكاگزينه هاي ديگر را براي نقل و انتقالات كاروان هاي خود روي دست گرفته است . يكي از آن گزينه ها و درواقع نزديك ترين مسير براي نقل انتقالات كاروان هاي اكمالاتي « ايران » رقيب پاكستان و دوست هندوستان است .

" طي هفت سال گذشته 75 در صد از تجهيزات نظامي و غير نظامي ناتو از طريق بندر كراچي و پس از طي حدود 900 كليومتر با عبور از جنوب تا شمال پاكستان و با گذشت از مناطق قبايلي و از طريق گذرگاه خيبر وارد افغانستان مي شده است . تنها در جريان يك حمله كه دهم ماه گذشته در منطقه قبايلي بر ضد كاروان از كاميون هاي ناتو صورت گرفت ، حدود 2500 كاميون و تريل به آتش خشم تروريستان بكلي سوخت و به هوا رفت . بنابراين نا امن شدن مسير تداركاتي كراچي تا گذرگاه خيبر به اين مفهوم است كه ناتو شاهرگ تداركاتي خود را در خاك پاكستان بكلي از دست داده و با توجه به بحران سياسي طولاني مدت اسلام آباد ؛ ناتو مشكل است كه در كوتاه مدت به تامين اين شاهراه حياتي موفق شود ؛

همزمان با نا امن شدن مسير پاكستان بر روي كاروان هاي ناتو و آمريكا ، دولت قير قيزستان نيز با دريافت100 مليون دالر كمك بلا عوض و 150 مليون دالر وام ، و 300 مليون دالر فرصت سرمايه گذاري از سوي مسكو ، از آمريكاي ها خواست پايگاه هواي « مناس» در شمال كشورش را تعطيل كند . اين پايگاه كه ماهانه 17 مليون دالر از سوي آمريكا اجاره شده بود به آنها اجازه مي داد بدون هيچ محدوديتي از اين پايگاه براي انجام عمليات هاي نظامي در افغانستان استفاده كرده ويا تداركات برساند ".

هرچند ايالات متحده آمريكا پايگاه هاي هواي « چك لالا» در نزديكي اسلام آباد ، « فرود گاهاي دوشنبه» در تاجكستان و « خناباد» در ازبكستان را تا كنون در اختيار دارد و مي تواند تعطيلي ميدان هواي « مناس» قيرقيزستان را از نظر اهميت هواي و نظامي بخوبي جبران كند اما قطع خطوط مواصلاتي ناتو وآمريكا در شمال ( مناس) و در جنوب گذرگاه « خيبر)غربي ها را در شرايط دشوار قرار داده است . زيرا هزينه حمل ونقل اين حجم وسيع از تداركات بدون شك بيش از پنج برابر خواهد بود . بنابر اين عملا كشور هاي عضو ناتو را وادار ساخته است تا در صدد پيدا كردن جايگزيني خطوط نا آمن پاكستان باشد . در چنين شرايطي « ايران» تنها كشوري است كه بعنوان جايگزين مطرح است.

ايران در حال حاضر داراي خطوط مواصلاتي امن و نزديك به افغانستان است :

1_ بندر چا بهار به زرنج ( مركز ولايت نيمروز ) حدود 600 كيلو متر .

2 _ چاه بهار _ بندر عباس به مركز ولايت فراه .

3 _ بندر عباس _ مشهد به هرات .

اين سه خط مواصلاتي مي تواند در حال حاضر جايگزين براي مسير هاي نا امن پاكستان براي كمك رساني بين المللي به افغانستان باشد كه در مقايسه با بندر كراچي تا گذرگاه خيبر در شرق افغانستان ، حدود 300 كيلو متر نزديك تر است. با مطرح شدن اين سه خط مواصلاتي براي كمك رساني و اكمالات نيروهاي بين المللي و ناتو ، ايران را در جايگاهي قرار داده است كه در معادلات سياسي و چانه زني هاي دپلماتيك در مذاكرات قريب الوقوع ايران با آمريكا ، تاثير انكار نا پذير خواهد داشت . موضوع انتقال كاروان هاي اكمالاتي نيروهاي بين الملل از مسير هاي فوق از مدت ها قبل ميان برخي كشورهاي عضو ناتو با ايران آغاز شده و چانه زني ها عمدتا در دبي صورت گرفته است . بنابراين گسترش روز افزون قدرت تروريسم ؛ موج نا آرامي ها در قسمت اعظم افغانستان ، مسدود شدن گذرگاه « خيبر» در شرق افغانستان و بحران مديريتي در حكومت، معادلات سياسي را در راستاي نبرد و جدال هژمو نيكيي قدرت ها در افغانستان متفاوت تر از گذشته ساخته است .

در يك جمع بندي كوتاه مي شود نتيجه گرفت " جدال قدرت ها در راستاي گسترش نفوذ و تامين منافع خود در افغانستان ماتم زده همچنان نا آرامي ، ويراني و بحران سياسي و اجتماعي را در اين كشور سبب شده و بيم آن مي رود كه يك بار ديگر كشور به كام افراط گراي و تنازعات قومي ، حزبي ، زباني و مذهبي غلطيده باز هم دهه خونين هفتاد تكرار شده و قدرت ها نظاره گر آن باشند ؛

هرات، شهر سانسورها

2009-02-09T08:26:30Z

جواهر انسانيت در دوچهره « هويت ستيزي و هويت گريزي » ترسيم يافته است . انسان هويت گريز سر انجامش گريز از هويتها و از سياست و اجتماع بشدت بيزار است . اين انسان در تلاش است بدور از سياست وخيزش هاي اجتماعي زندگي نموده به راحتي تن به نيستي مي دهد ؛ اما انسان هويت ستيز در برابر ناملايمات اجتماعي وسياسي وهر آنچه نا هنجار سياسي و فرهنگي تلقي شود ، عصيان ميكند و راه مبارزه با هويت گريزي و مظالم اجتماعي را در پيش مي گيرد .

انسان هويت گريز معمولا در چهره انسان شرقي تبلور يافته و از اوبعنوان « قضا وقدر الهي» نام مي برد . مصداق واقعي اين انسان در چهره انسان افغانستاني امروز ترسيم شده است . البته جنگهاي طولاني مدت و خشونت هاي قبيلوي ، زباني ، منطقه ي و مذهبي در ترسيم اين « چهره » نقش اساسي دارد . قتل عامها و شكنجه هاي ناشي از تبعيض زباني ، مذهبي وقومي كه در وجود حاكميت هاي استبدادي وقبيلوي ترسيم يافته وهمچنان ادامه دارد ، از انسان افغانستاني انسان« هويت گريز» ساخته وتسليم مطلق و مطلق انديشي در راستاي « تقدير » براي او تداعي گرالگوي ديني ومذهبي است .

با اين مقدمه علل وانگيزه هاي « هويت گريزي» و كتمان هويت ها بخوبي روشن مي شود . در جوامع افغانستان شهرها و كلان شهر ها ، شدت وضعف دارد . مثلا در كابل هويت گريزي وكتمان هويتها از سوي انسان ها كمتر ديده ميشود اما در هرات، طي بيش از دودهه انسان ها به اين آفت مبتلا شده است . زيرا موجوديت فرهنگ انسان ستيز در دودهه ريشه عميق يافته است . آنگونه كه در بخش هاي نخست اين ياد داشت گفته شد ، هويت گريزي نه هويت ستيزي به يك فرهنگ عام تبديل شده و انسان ها به راحتي « زبان ، مذهب ونژاد» خود را كتمان ميكنند ؛ زيرا ابراز « هويت » در اين شهر با نابود ي برابر است ؛ من يادم است ، جنجال دو تاكسي ران داخل شهري در شهر نو هرات بسيار به راحتي به يك نزاع كلان قومي مبدل شد .
"دوتاكسي ران ( يكي تاجيك و ديگري هزاره ) برسر توقفگاه ماشين جنجال ساده داشتند كه ناگهان ده ها تن از اطراف وارد معركه شده تاكسي ران « هزاره » را آنقدر لت وكوب كردند تا راهي بيمارستان شد ؛ اين نزاع بسيار ساده به راحتي رنگ بوي قومي وسياسي پيدا نموده سبب شد ده ها نفر با سر دادن شعار هاي افراطي بر عليه يك نژاد (هزاره ) خواهان اخراج هزاره ها از هرات شدند ؛ مثال هاي از اينگونه موارد كم نيستند ".

اين ناهنجارهاي اجتماعي و سياسي كه بر گرفته از فرهنگ سلطه گري و استبداد خوي سياست مداران وحاكمان درنده خو وخود محور است ، از هرات ، شهر سانسورها ساخته و هويت گريزيي انسان ها را در قالب زبان ، قوم ومذهب الگوي خداي بخشيده است ، گويا تقدير انسان هراتي به منظور خوب زيستن ، هويت گريزي و كتمان كردن هويت هايش است . در گدشته هاي نزديك هويت « هزارگي وپشتوني» جرم نا بخشودني و مساوي بادشمن حاكمان محلي محسوب ميشد . به همين دليل هم هزاره هويتش را كتمان ميكرد وهم پشتون ؛ بعد از تغيير وتبديل حاكمان محلي ، اين حساسيت ها رنگ و بوي خطر ناك ومرگ آفرين به خود گرفته است . قتلها و كشتار هاي افراد و همچنين غصب داراي واراضي مردم توسط زور مندان اين روزها در راستاي « هويت ستيزي » انجام پذيرفته وايجاد رعب وحشت به منظور احياء خاطرات تلخ وتاريك گذشته در راستاي حاكميت هاي تك قومي و قبيله سالاري صورت مي گيرد .

البته گسترش اين فرهنگ ( فرهنگ سلطه ) به منظور احياء خاطرات تاريك گذشته هرات ناشي از سلطه گري هاي مطلق و بي چون چراي موجوديت حاكمان قبيله سالار و سلطه طلب در افغانستان است . يعني گذشته تلخ وتاريك حاكميت هاي قبيلوي وخانوادگي در افغانستان درخلق اين ايده وانديشه در هرات نقش بسزاي دارد . گويا سلطه گري و استبداد بجا مانده از حاكمان درنده خو و قبيله پرور الگوي خوبي براي حاكميت ها در كلان شهر ها از جمله هرات باستان شده است . بدون شك اين فرهنگ ، فرهنگ عام در قالب الگوي عام نيست بل فرهنگ خاص در قالب الگو هاي ويران كننده خاص توسط حاكميت هاي خود محور وحاكمان قبيله پرور ترسيم يافته است ؛ فرهنگ عام مردم هرات در قالب الگوه هاي انسانيت محور نه قوميت محور ، زبان زد خاص وعام است . اين فرهنگ « فرهنگ سلطه » وديگر ستيزي فرهنگ لايه هاي واپسگرا و قبيله پرور است كه الگوي حاكميت هاي استبدادي و سلطه پرور تاريخ افغانستان را بخود گرفته است .

اگر در كل انديشيده شود ، فرهنگ حاكمان اين سر زمين ( افغانستان ) فرهنگ سلطه و قبيله پرور است . وزارت خانه ها ، واحد هاي اداري ، ولايت ها و فرمانداري ها ي اين سر زمين به باشگا هاي قومي و قبيلوي مبدل شده است . اين الگو ، ترسيم دقيقي از سر گذشت اندوهباري انسان افغانستاني است . انسان جنوبي در شمال با حراس از « ديگر بودن» هويتش را كتمان ميكند وانسان شمالي از جنوبي ، هزاره از تاجيك و تاجيك از پشتون و... اين تقدير شوم ميراث حاكمان خود محور ، قبيله محور و سلطه پرور است نه عام مردم . همانگونه كه كابل تا حدودي زيادي ، به شهر جنگهاي قومي وقبيله ي و وازرت خانه ها به باشگاه هاي قومي و خانوادگي مبدل گشته است ، هرات نيز شهر پر از تبعيض و امروزه از آن به شهر تضاد و تباي نام برده شده است . به تعبير ديگر گردش حاكميت ونظام اداري در اين شهر هميشه با خون وكشتار همرا بوده است . كشتار به جرم « ديگر بودن » وديگري بودن در اين شهر سزايش نيستي بوده و ديگر ستيزي در اين شهر به يگ فرهنگ حاكمان و لايه هاي قوم محور ، مبدل گشته است ؛ ومردم به جرم موجوديت حاكميت هاي فاسد و قوم محور سالها مورد خشم و نفرين قرار داشته است .

حاكمان در اين شهر «ديگر ستيزي» را تا آنجا پيش برده و ان را به يك الگوي« رفتاري» مبدل ساخته كه مانند امير عبدالرحمن به جنايت هايش افتخار ميكنند . تداوم اين فرهنگ ( فرهنگ ديگر ستيزي ) در قالب الگوي هاي خاص سبب شده است ، كه انسان افغانستاني در هرات باستان « هويت گريزي » را در قالب ارزشهاي خداوندي ( قضا وقدر الهي ) به خويشتن جزء « عبادت» تلقي كند . وچون انسان هراتي « تقدير گريز ، هويت گريز » است به همان اندازه از سياست و اجتماع بيزار است . زيرا اسنان « هويت ستيز و تقدير ستيز » به همان اندازه كه در سرنوشت خود حساس است و به مسايل سياسي نيز جدي هست .

ادامه دارد ...

هرات ، شهر سانسورها

سخن گفتن از خودسانسوري هويتي ( زباني ، نژادي و مذهبي ) هيچگاه به معني اهانت به فرهنگ و باورهاي اجتماعي و فرهنگي يك جامعه نيست بل بيان واقعيت هاي اجتماعيي است كه در آن محتواي فرهنگي و اجتماعي بر اساس قوميت محور ، زبان محور و مذهب محور، ارزشيابي مي شود نه انسانيت محور.

قسمت دوم

شنبه 31 ژانويه 2009, نويسنده: احمد بصيربيگزاد

هرات، شهر سانسورها

در كنار سركوب استعدادها در مراكز تحصيلات عالي هرات، در لايه هاي اجتماعي نيز سانسور هويتي در بخشهاي زبان ، نژاد و مذهب نيز در هرات باستان بيداد ميكند

قسمت اول

پنج شنبه 29 ژانويه 2009, نويسنده: احمد بصيربيگزاد

رييس جمهور، با عصا وارد مونيخ آلمان شد

2009-02-07T07:34:00Z

حامد كرزي در آخرين تلاش هاي خود ميخواهد به رهبران غرب بگويد " وي براي مبارزه با تروريزم ، فساد اداري و قاچاق مواد مخدر جدي بوده و در همين راستا چندين وزيرش را از كار بر كنار كرده است ".

رييس جمهور در حالي عازم مونيخ آلمان مي شود ، كه پنج وزارت خانه اش از وزير تخليه شده است . با خروج آقای احدی از کابینه رییس جمهور ، شمار وزارت خانه های که عملا بدون وزیر اند و یا توسط سرپرست ها هدایت می شوند، به پنج وزارت خانه می رسد که شامل وزارت مالیه، سرحدات، تجارت، مهاجرین و ترانسپورت می شود. این در حالی است که براساس تصمیم ولسی جرگه قرار است وزیر صحت عامه، آقای فاطمی نيز استیضاح شود که به این ترتیب شمار وزارت خانه های بدون وزیر ممکن است به شش عدد برسد.
با توجه به نزدیک شدن زمان برگزاری انتخابات و گرمتر شدن معاملات سیاسی، بعید نیست که شمار دیگری از وزیران کابینه آقای کرزی نیز یکی بعد از دیگر دامن اورا رها كره و به دنبال چهره های جدیدتر بروند.

رييس جمهور در حالی با چالش استعفا، عدم همکاری و استیضاح شماری از وزیران قدرتمند و نزدیک به خود در کابینه اش رو به رو مي شود که بحران زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری، نیز به یک مشکل عمده در برابر وی قدعلم کرده است. هنوز معلوم نیست که رییس جمهور در مورد نقض صریح قانون اساسی و تمدید غیرمشروع حکومت خود، برای مدت بیشتر از دوماه چگونه برخورد خواهد کرد و یا در صورت موافقت با طرح کمیسیون انتخابات با زمان برگزاری انتخابات، بحران عدم مشروعیت حکومت اش را چگونه توجیه خواهد کرد.

آقاي كرزي، اکنون به اين نتيجه رسيده است که نسبت به هر زمان دیگری در افغانستان حمایت سیاسی و مردمی خود را از دست داده و هیچ امیدی برای دست دراز کردن به سوی دوستان غربی اش نیز نمانده است ؛ زیرا متحدان غربی اش نیز به نسبت اظهارات غیردیپلوماتیک وی و نیز اقدام های ناکافی و ضعیف اش در مقابله با مشکلات افغانستان و عمدتا فساد اداری به شدت از وی نا امید شده اند.

هرچند او این روزها به شدت مصروف چانه زنی های سیاسی با طیف های مختلفی است، اما به صورت رسمی اعلام نکرده است که خودش را برای انتخابات آینده نامزد خواهد کرد یانه. اگرچه قبلا این مساله را به روشنی بیان کرده است، اما با توجه به تغییر شرایط سیاسی در افغانستان و تغییر در اداره حکومت ایالات متحده امریکا و با الطبع آن تغییر در شیوه نگرش و حمایت متحدان اروپایی افغانستان نسبت به اوضاع این کشور و شخص رییس جمهور کرزی، باید محاسبات خود را از احتمال نامزد شدن آقای کرزی طوری دیگر تنظیم نمایند.

رييس جمهور بخوبي می داند، که اگر در شرایط موجود تمایل خود را برای نامزد شدن به کرسی ریاست جمهوری به صورت رسمي مطرح کند، کشمکش سیاسی ای که در پی اعلام زمان برگزاری انتخابات، ایجاد شده است چند برابر خواهد شد بدين ترتيب اوضاع بیش از پیش خراب تر خواهد گرديد . هم چنان اعلام نامزدی آقای کرزی در شرایط موجود ممکن است واکنش شماری از متحدان غربی افغانستان را كه از شرايط موجود بشدت ناراضي هستند ، عدم تمایل خود را نسبت به وي بیان کنند. در این صورت شانس امیدواری رييس جمهور برای انتخابات کمتر خواهد شد .
برخي منابع نزديك به ريس جمهور خبر از دلسردي برخي وزرا از رييس جمهور داده مي گويند " با اين وضعيت احتمال دارد وزاري ديگر نیز کنار آقای کرزی را ترک کنند و به جناح شخصیت های بپیوندند که احتمال پیروزی شان بالاتر است و یا حداقل غرب از آنها حمایت می کند.

به نظر مي رسد ، ريس جمهور تلاش دارد در زمان باقي دوران رياست جمهوريش، با وجود مسایلی که یاد شد- کسانی را به کرسی وزارت فریفته نمايد و طي چند روز ديگر آنها را به ولسي جرگه معرفي كند ، اما بعید به نظر می رسد که چهره های جدی و مهم در مدت باقی مانده به جناح کرزی بپیوندند و شانس خود را برای دوره بعدی ریاست جمهوری قربانی کنند.

آگاهان امور افغانستان بر اين باورند ، رييس جمهور در اين سفر تلاش مي كند به رهبران حامي افغانستان بگويد براي مبارزه با فساد اداري، مقابله با تروريزم و قاچاق مواد مخدر جدي بوده و در همين راستا چندين وزير را از كارش بر كنار كرده است ؛ گفته ميشود در اين جلسه كه با نام « امنيت جهاني و افغانستان » داير مي شود ، آقاي بايدن معاون رييس جمهور آمريكا ، آقاي سارا كوزي رييس جمهور فرانسه و نخست وزير انگليس شركت خواهند كرد ، رييس جمهور كرزي با اين رهبران بطور خصوصي گفتگو خواهد كرد . او تمام توانش را بكار خواهد گرفت تا يك بار ديگر حمايت كشورهاي غربي از جملا ايالات متحده را در انتخابات پيش رو بدست آورد .

هرات ، شهر سانسورها

2009-01-31T12:44:42Z

( قسمت دوم )

در فرهنگ افغانستان رابطه ي عام بر مبناي قوميت تفسير مي شود و انسانيت در آن جايگاهي ندارد . جنجال هاي بيش از دو دهه به خوبي نشان مي دهند ، همه چيز در نهايت امر به ارزشهاي قومي ، زباني و منطقه ي ارجاع داده مي شود و معيار ارزيابي « حقانيت از غير حقانيت » ارزشهاي نهادينه شده تاريخي است كه بر اساس تفاضل قومي ، زباني و منطقه ي شكل گرفته است نه شايستگي هاي انساني . بدهي است در چنين جامعه ي كتمان كردن ها و خود سانسوري در تمام ابعاد آن كه در بخش نخست اين ياد داشت اجمالا تذكر رفت ، به يك فرهنگ بدل شده كه الگوي فرهنگي آن تقلب ، سلطه و استبداد است .

اگر سلطه و استبداد وجود نداشته باشد كتمان كردن ها و خود سانسوري ها در يك جامعه به عنوان « بد اقبالي بزرك اجتماعي » مطرح ميگردد آنگهي جوامع براي ساختار شكني و تغيير فرهنگي متعادل كه در آن پاداش هاي معنوي و مادي با معيار قوميت، زبان و مذهب به كسي تعلق نيگيرد ، دست در دست هم خواهند داد و اين ديو آدمخوار ( قوم محوري، زبان محوري و...)را آنقدر لگد مال نمايند تا بر گور آن رقص سماعي بر پا نكرده آرام نخواهند نشست .

سخن گفتن از خودسانسوري هويتي ( زباني ، نژادي و مذهبي ) هيچگاه به معني اهانت به فرهنگ و باورهاي اجتماعي و فرهنگي يك جامعه نيست بل بيان واقعيت هاي اجتماعيي است كه در آن محتواي فرهنگي و اجتماعي بر اساس قوميت محور ، زبان محور و مذهب محور، ارزشيابي مي شود نه انسانيت محور . وقت مگيوييم خود سانسوري هويتي ( زباني ، نژادي و مذهبي ) در هرات باستان به يك باور وفرهنگ تبديل شده است به اين معني نيست كه نژاد ، زبان و مذهب خاصي به اين آفت گرفتار آمده بل بيان« واقعيت غاي و حقيتقت اساسي » يك فرهنگ متقلب پرور است كه ارزشهاي خود را در تفاضلات قومي ، زباني و مذهبي مي بيند .

من برخلاف دوست خوبم جناب نيك انديش كه برمن خورده گرفته است به تمام زبان ها ، قوميت ها و مذاهب افغانستان به عنوان ارزشها اجتماعي ، مذهبي و زباني جامعه افغانستاني نگاه دارم و همه جوامع و نژاد ها را داراي ارزشها و باورهاي انساني مي بينم . به همان اندازه كه فارسي زبان ها داراي هويت كهن زباني هستند پشتو زبان ها نيز هويت كهن زباني دارند و... اما وقت سخن از خود سانسوري هويتي در ابعاد گسترده اش به ميان ميآيد كه به يك فرهنگ خدعه پرور و فريبنده كه در آن كتمان كردن ها و نفي و سركوپ « ديگر بودن » به يك ارزش مبدل مي شود ، بيان« واقعيت غاي» يك نا هنجار فرهنگي و اجتماعي است كه در جامعه شناسي از ان بعنوان « انحطاط فرهنگي و اجتماعي ) نام مي برند .

وقت يك انسان افغانستاني هزاره ( همينگونه ، باقي نژاد ها ) هويت اتنيكي و نژادي خود را كتمان مي كند وتلاش ميكند از خود هويت ديگر بسازد ( در هرات موارد زياد وجود دارد ) ، خود حكايت از موجوديت فرهنگ سلطه و استبداد دارد . زيرا در انسان شناختي جديد ، انسان يك موجود فرهنگي است و هستي انسانيش را از فرهنگ ميگيرد . وچون فرهنگ ، فرهنگ متقلب پرور و فرهنگ استبدادي است ؛ نميگذارد انسان ها خود راستين اش را تحقق بخشد . از اين رو انسان ها را متقلب به بار آورده وبا ارمان انساني و اهداف بلند مدت بيگانه اش ميكند . جنجال عاشوراي سه سال قبل هرات را حتما تاريخ به حافظه دارد . در آغازين روزهاي آن جنجال، بسياري از شيعيان هرات هويت مذهبي خود را كتمان وسانسور مي كردند ؛

دركنار كتمان كردن ها و خود سانسوريي هويت هاي زباني و نژادي كه در قسمت نخست اين ياد داشت گفته شد ، خود سانسوري هويت مذهبي نيز در هرات باستان به يك فرهنگ مبدل گشته است . هرچند مذهب شيعه از آن بعنوان « تقيه » نام ميبرند اما در شرايط كه مذاهب اسلامي در قانون اساسي به رسميت شناخته شده به هيچ عنوان اين خود سانسوري« كتمان هويت مذهبي» توجه پذير نبوده جز آنكه به آن نام « خود سانسوري مذهبي وكتمان هويت مذهبي » بگذاريم ، عنوان ديگر نمي توان گذاشت ؛

نيچه جامعه شناس ميگويد :« ايستايي جامعه معلول ايستايي نظام فرهنگي آن در روابط سيبرنتكي بر بخش هاي ديگر نظام هاي اجتماعي از قبيل نظام اقتصادي ، سياسي و اجتماعي نقش كنترل كننده دارد .» منظور « نيچه » از نظام فرهنگي بخش منظمي از محيط اجتماعي است كه كنش هاي هنجاري بر مبناي آن انجام مي گيرد . نظام فرهنگي عمدتا فراهم گننده ي پاسخ هاي انتزاعي جوامع است به اين سوال ، كه چرا زنديگي اينگونه است ؟

محتواي نظام فرهنگي را نماد ها ، باورها ، آداب و سلوك اجتماعي و قاعده هاي رفتاري يك جامعه تشكيل مي دهد . بنا بر اين اگر محتواي فرهنگي يك جامعه ضد انساني و قوم محور باشد ؛ بدون شك در اينگونه جوامع انسان هاي خود محور و درنده پرورش مي يابند . اينجاست كه سياست و اداره سياسي نيز رنگ وبوي درنده گي و سلطه و استبداد بي قيد و شرط را بخود ميگيرد ؛ اگراحيانا كدام رفتارانساني در انديشه اينگونه انسان هاي خود محور صورت ميگيرد در قالب الگوهاي خاص صورت گرفته است ، نه در چهار چوب الگوهاي عام فرهنگي . الگوي كه مشخصه بارز آن قوميت گراي ، منطقه گراي و برتري خواهي زباني خواهد بود . با تكيه بر اين اصل جامعه شناختي ، خوسانسوري ها و كتمان كردن ها در هرات ناشي از فرهنگي است كه در انديشه لايه ها و گروپ هاي سلطه طلب نه عامه مردم ، جان گرفته و انسان هارا به كتمان و خود سانسوري هويتي مبتلا ساخته است . بنا بر اين يكي از ريشه هاي خود سانسوري وكتمان كردن هويت ها ، فرهنگي است كه در آن ارزشها و معيار هاي ارزشيابي بر اساس تفاضلات قومي ، زباني و مذهبي سنجيده مي شود نه ارزشهاي انساني .

ادامه دارد ...

هرات، شهر سانسورها

2009-01-28T23:38:00Z

(قسمت اول )

از انتخاب اين عنوان« هرات ، شهر سانسورها» زياد تعجب نكنيد ، چون اين روزها سمینار هاي متعدد در ارتباط با سانسور و خود سانسوري در عرصه مطبوعات از سوي بسياري از نهاد هاي مدعي مدافع آزادي بيان ، عقيده و مذهب در هرات برگزار است. صحبت از آزادي بيان و عقيده زياد مي شود . يكي از آن نهاد ها، كميسيون مستقل حقوق بشر افغانستان است كه از چند روز بدينسو اين پرچم ( دفاع از ازادي بيان ، عقيده ومذهب ) را بر افراشته است .

اين سيمنار به ابتكار دفتر كميسيون مستقل حقوق بشر افغانستان از چند روز پيش در هرات برگزار شده كه در آن مقالات و سخنراني ها بيشتر به سانسور مطبوعاتي پرداخته از سانسورهاي ، اعتقادي ، مذهبي ، زباني و نژادي سخن به ميان نيامد ه است . تقريبا اكثر مقالات و سخنراني ها به يك نكته اجماع داشته كه سانسور وخود سانسوري در عرصه مطبوعات خصوصا مطبوعات وابسته به وفور ديده مي شود .خصوصا شهر هرات طي سال هاي اخير شاهد رشد بي رويه ي آن بوده است .

اين گپ تازه نيست كه مطبوعات به اين آفت خطر ناگ مبتلا هست . سانسور وبد تر از آن خود سانسوري در مطبوعات بصورت مطلق بيداد ميكند . از مطبوعات دولتي كه بگذريم ، مطبوعات غير دولتي چه بين المللي و چه داخلي به اين مرض گرفتار هستند .

آمار نشان مي دهند ، خود سانسوري طي سال هاي گذشته در مطبوعات آزاد و بين المللي نيز رشد و گسترش بي سابقه داشته است . البته علت آن از سوي نهاد هاي دفاع از آزادي بيان مانند، سازمان ديده بان از حقوق بشر ، سازمان حمايت از خبرنگاران بدون مرز و... تخطي رسانه ي و برخورد نهاد هاي دولتي با خبرنگاران و روزنامه نگاران افغانستان بوده است . زنداني چندين خبر نگار ، از پرويز كامبخش و كامران مير هزار گرفته تا خبرنگاران روزنامه پيمان ، قتل خبرنگاران راديو هاي بين المللي ، از صمد روحاني خبرنگار بي بي سي گرفته تا اجمل نقشبندي و... نمونه هاي بارز عوامل خود سانسوري و سانسور در كشور به شمار مي آيند ؛
در اين ميان هرات يكي از شهر هاي مهم افغانستان در غرب كشور كه سابقه فرهنگ دوستي و هنر پروريش روزگاري سر آمد خراسان زمين بود ، گوي سبقت را ربوده است . در اين شهر علاوه بر لت وكوپ روزنامه نگاران از سوي نهاد هاي امنيتي كه كم نيستند ، برخي از مراكز تحصيلات عالي اين شهر نيز مانند يك نهاد امنيتي، به دشمن آزاديي بيان و عقيده مبدل شده اند . اخراج دو دانشجوي رشته روزنامه نگاري از دانشكده ادبيات هرات توسط اساتيد آن دانكشده ( مطبوعات خوب به خاطر دارند ) ، از مصادق خفقان و دشمني آزادي بيان و عقيده به شمار مي آيد .

طارق ولي پور و عاصف جاهد دو دانشجو رشته روزنامه نگاري كه در رسانه هاي آزاد نيز كار ميكردند ، به جرم طرح يك سوال و پرسش يك موضوع درسي از سوي استاد به كفر گوي متهم شده ناگزير كشور را ترك كردند. جريان اين دودانشجو ( طارق ولي پور و عاصف جاهد ) بسيار جالب است ، " وقت استاد نمي تواند قناعت اين دو داشجو را حاصل نمايد ، بيسار به راحتي بدليل اختلاف مذهبي كه با اين دو دانشجو داشته ، آن دو را به كفر گوي متهم ميكند . جو دانشكده و جامعه سنتي هرات را بگونه ي بر عليه اين دو دانشجو تحريك مي كنند ؛ كه آنها مدت ها از خانه بيرون امده نمي توانند كه مبادا در كوچه و بازار از سوي سنت گرايان و افراطيون مذهبي مورد خشم قرارگيرند ؛"

اين دو دانشجو ، مانند ده ها مورد ديگر از اين قبيل ناگزير شده اند ، كشور را ترك نموده آواره شوند و تا هنوز معلوم نيست كه به كدام كشور پنا هنده شده اند ؛ اين نمودار عيني از آزاديي بيان وعقيده در هرات است . در حاليكه مراكز تحصيلات عالي يك كشور طبق لوايح كشوري و بين المللي موظف به حل پرسش هاي گوناگون از سوي دانشجويان ومحل تضارب افكار و انديشه هاي مختلف است ، دانشكده ادبيات هرات باستان كه در آن ، آخوند ها ي شرعيات ديده با انديشه هاي بسيار سنتي به تدريس مشغول هستند ،از انجا( دانشكده ) به عوان سكوي پرتاب انديشه هاي سنتي خود و به منظور سركوپ استعداد هاي در حال انكشاف استفاده ميكنند .

در كنار سركوپ استعدادها در مراكز تحصيلات عالي هرات كه منجر به خود سانسوري در عرصه انديشه و عقيده دانشجويان شده آند ، در لايه هاي اجتماعي نيز سانسور هويتي در بخشهاي زبان ، نژاد و مذهب نيز در هرات باستان بيداد ميكند . شما اگر اندكي در هرات مكس كنيد بخوبي متوجه مي شويد ، كه پشتون ها يا قادر نيستند به زبان پشتو سخن بگويند يا اينكه عمدا از تكلم به زبان پشتو امتناع مي كنند . در گذشته سنت اينگونه بوده كه هركه به پشتو تكلم كند ، دستگير و سرنوشتش به اكرم الكا تبين دچار ميشد . بارگزي هاي هرات اكثرا تحت شرايط سانسور زبان امروزه قادر نيستند ، به پشتو تكلم كنند ؛ همكار بخش پشتوي ر اديو آزادي من با آنكه در شهر هرات پشتون ها زياد زندگي ميكنند ، يك نفر را پيدا نمي توانيست ، كه با او به زبان پشتو مصاحبه انجام دهد . خود سانسوري زباني يكي ديگر از مصادق عريان سركوپ آزادي در هرات به شمار مي آيد .

از عوارض بيش از دو دهه جنگ هاي تنظيمي كه به جنگهاي قومي و نژادي مبدل گشت ؛ رشد و گسترش تنازعات نژادي و قومي در افغانستان است ؛ اما اين تنازعات قومي ونژادي با آنكه در باقي كشور بصورت وسيعي كاهش يافته و لايه هاي زيرين جامعه از وحدت ملي برادري و برابري سخن ميگويند ، در هرات باستان متاسفانه هنوز كش مكش هاي كاذب نژادي در قالب بر تري طلبي قومي و نژادي نه تنها در لايه هاي پايين جامعه بشدت هرچه تمام تر جريان دارد بل در لايه هاي بالاي جامعه در انديشه نهاد ها و سازمان هاي به اصطلاح روشنفكري نيز با شدت بيشتر ادامه دارد . اين موضوع سبب شده است كه خود سانسوري نژادي نيز در اين شهر به اوج خود برسد . بسياري از هزاره ها كه از نظر شكل فزيكي (شكل وقيافه) مثلا با تاجك ها همشكل هستند ، اصلا حاضر نيستند خود را هزاره بگويند ؛ زيرا منافع اقتصادي و سياسيش را با خطر مواجه مي بينند . وهمينطور پشتون ها به اين سرنوشت خود سانسوري قومي و نژادي مواجه هستند ، اين خود سانسوري نژادي بصورت بسيار آشكار در هرات ديده مي شود .

سادات ، قزلباش ، تاتار ، ايماق ، تيموري و جمشيدي كه اصالتا ترك نژاد از خانواده بزرك ترك هاي افغانستان به شمار مي آيند، در هرات و حوزه جنوب غرب اكثريت مطلق را تشكيل مي دهند. اما كمتر كسي از اين تيره هاي ترك تبار خود را ترك ميگويند . بلكه بسياري از ايماق ها ، تيموري ها و جمشيدي ها اصلا تذكره خود را نيز تحت شرايط ناگوار اختناق تغيير داده اند . من بسيار ي از اين نژادهاي ترك تباررا ديده ام در تذكره اش نوشته است ، از نظر « قوميت و مليت» تاجك است . اگر ترك تباران نه تنها در هرات بل در حوزه جنوب غرب دچار اين خود سانسوري نژادي و قومي تحت شرايط اختناق نمي شدند ، اكثريت مطلق نفوذ اين حوزه را تشكيل داده و ميتوانند در معادلات سياسي و اجتماعي منطقه ي نقش عمده ايفا نمايند .

ادامه دارد ...

نورستانی، چه تفاوتی با سيد حسين انوری دارد؟

2009-01-26T00:33:00Z

هرات شناسي و جامعه شناسي هرات باستان كار بس دشوار است . زيرا مردم اين ولايت حد اقل طي دو دهه اخير شاهد تحولات گوناگون بوده است . حلقات و گروهاي مختلف با انديشه هاي بسيار متضاد دراين ولايت نطفه گرفته اند .

برخي حلقات از مدنيت و پست مدرنيزم سخن ميگويند . در انديشه اين جمع وجماعت ، حكومت ايده آل و اداره قابل قبول ، تشكل و اداره كاملا هراتي و عاري از« بيگانگان» است . اين حلقات و دستجات هراتي كه بيشتر حول محور شوراي متخصصان به رهبري « محمد رفيق شهير» رييس اين نهاد نيمه روشنفكر مي چرخد، باور دارد كه سزاوار حكومت و حكومت داري در هرات فقط شخص هراتي است نه بيگانگان . زيرا آقاي شهير بارها در مصاحبه ها و سخنراني هايش كه گاهگاهي ادا و اكت يك چهره روشنفكر هراتي را بخود ميگيرد ، گفته است ، " در هرات فقط يك شخصيت هراتي مي تواند امنيت و باز سازي به ارمغان آورد" . او به عنوان چهره منتقد و گاها مخالف« سيد حسين انوري» واليي سابق هرات ، از او هميشه بعنوان يك شخصيت بيگانه براي هراتي ها ياد ميكرد ؛ وباور داشت كه اگر سيد حسين انوري دست از سر مردم هرات بر دارد ، هرات گلستان خواهد شد ؛ اين گروه پيوسته با هر اداره د رهرات مخالفت كرده و آنرا به چالش گرفته است .

آقاي شهير با همراهانش در شوراي متخصصان روزگاري علم مخالفت بر عليه اسمعل خان را بر افراشته بود و از او چهره ضد ملي و مخالف وحدت ملي ساخته بود . و همچنان پرچمدار مقابله با حضور سيد محمد خير خواه بحيث والي هرات بود و بارها اورا به بي كفايتي و ضعف مدريتي متهم ميكرد . بنا بر اين اين حلقه از تحصيل كرده گان هرات ( شوراي متخصصان ) با پيش زمينه و سابقه سياسيش ، بعنوان يكي از چالش ها فرا روي دكتر يوسف نورستاني والي جديد هرات است . زيرا در انديشه اين جماعت و گروه از تحصيل يافتگان هرات باستان ، نورستاني از نورستان است نه از هرات باستان همانگونه كه سيد حسين انوري از پروان بود ؛

حلقات ودستجات وابسته به اسمعل خان به رهبري غلام يحيي سياوشاني يكي ديگر از گروهاي چالش ساز در برابر دكتر نورستاني به شما ر مي آيد. زيرا آقا ي نورستاني بعنوان يكي از چهره هاي افغان مليتي و مورد حمايت حزب افغان ملت ، اساسا با ديد و انديشه هواداران اسمعل خان سازگاري ندارد . زيرا سيد حسين انوري كه در يك تفاهم و توافق با اسمعل خان بعنوان والي درهرات آمده بود ، آهسته آهسته به صفت چهره مخالف بدل شد . اين گروه كه معروف به لايه هاي زيرين اسمعل خان درهرات مشهور است ، آقاي انوري را به چالش بسيار خطر ناك فرا خواند . تظاهرات هاي خونين ، حملات انتحاري و آدم رباي هاي روز افزون اداره تحت حمايت آقاي انوري را با مشكل اساسي مواجه ساخت . استدلال اين گروه سياسي و وابسته به جمعيت اسلامي اين بود كه ما والي هزاره نميخواهيم . در حاليكه آقاي انوري هزاره نيست ولي به اتهام حمايت از هزاره ها هميشه مورد انتقاد اين گروه سياسي قرار گرفت . بنا بر اين دكتر نورستاني كه يك چهره افغان مليتي به شمار مي آيد ، سر نوشت بد تر از آقاي انوري را از ديد اين حلقه سياسي ، در هرات خواهد داشت ؛

واكنش غلام يحي سياوشاني در برابر پشنهاد مذاكره از سوي دكتر نورستاني نشان مي دهد كه وي با چه حلقات ودستجات افراطي و تماميت خواه در هرات مواجه است . روزگذشته دكتر نورستاني پيشنهاد مذاكره با مخالفين دولت از جمله غلام يحي سياوشاني را داده بود و ازاو خواسته بود كه بدون قيد و شرط سلاح خودرا به زمين گذاشته به پروسه ( دي دي آر) ملحق شود . تا زمينه امنيت و رفاه فراهم گردد . آقاي نورستاني كه در جمع خبرنگاران در يك نشست خصوصي و بدور از مصاحبه و كنفرانس ، سخن ميگفت، موجوديت گروه هاي مسلح غير مسول را در هرات براي دولت چالش آفرين خوانده و به آنها هشدار داد،" در صورت كه از پيشنهاد مذاكره وي سر باز زنند با آنها برخورد قانوني وشديد خواهد شد" . غلام يحي سياوشاني در واكنش به اين سخنان ، گفته است وي براي جهاد و مقابله با كفر وشرك دست به سلاح برده و تازمانيكه نيروهاي خارجي از افغانستان خارج نشوند ، وي به جهادش ؛ ادامه خواهد داد ؛

پيشنهاد مذاكره با مخافلين دولت در حوزه جنوب غرب افغانستان درحالي از سوي دكتر نورستاني واليي جديد هرات بعنوان تنها گزينه تامين امنيت و بازسازي ، مطرح مي شود كه گزارش ها از گسترش روز افزون ساحه تحت كنترل و حضور نظامي شبكه هاي دحشت افكن ( طالبان ، حزب اسلامي ، جماعت التبلبغ و حركت المجاهدين ) ،در حوزه جنوب غرب حكايت دارد .

جنگهاي دوامدار در بادغيس ، نبرد هاي خونين در ولايت فراه ميان نيروهاي دولتي و طالبان و همچنين حملات انتحاري روزافزون در هرات ، نه تنها براي هرات و حوزه جنوب غرب چالش آفرين است كه در صورت عدم توجه دولت و جامعه جهاني ، تماميت افغانستان را به چالش مرگبارطلبيده است . بنا بر اين در كنار غلام يحي سياوشاني كه گفته مي شود صدها تن از مجاهدين تحت حمايت اسمعل خان را به منظور به چالش كشاندن نيروهاي خارجي و دولت ، گيرد آوري كرده است ، گروهاي حزب اسلامي به رهبري گلبدين حكمتيار ، طالبان به رهبري مولوي دستگير در حوزه جنوب غرب با مركزيت ولايت بادغيس ، مي توانند امنيت هرات و اداره دكتر نورستاني را به چالش مرگبار بكشاند .

تنها حلقه ي كه ميتواند در ظاهرامر با دكتر نورستاني همسو ي داشته باشد ، حلقه پراكنده و با حاشيه هاي زياد در محور مولوي خداداد صالح است . اين گروه بشدت محافظه كار كه از همآهنگي لازم برخوردار نيست ، با پاليسي " با همه باش و با هيچ كس نباش " هميشه نان را به نرخ روز ميخورد . مولوي خداداد همانگونه كه بعنوان رييس محكمه هرات در زمان دكتر نجيب بود ، در همين پست خود در زمان طالبان نيز باقي ماند . اودر زمان اسمعل خان نيز بحيث رييس محكمه هرات انجام وظيفه كرد . اين گروه همانگونه كه ظاهرا از انوري حمايت ميكرد ، اين حمايت ظاهريش را از دكتر نورستاني ادامه خواهد داد .

دريك جمع بندي كوتاه مي توان گفت ، اساسا از" ديد " برخي لايه ها ي سياسي و اجتماعي فعال در هرات ميان سيد حسين انوري و دكتر يوسف نورستاني كدام تفاوتي وجود ندارد . زيرا از ديد آنها كسي مي تواند درهرات تاثير گذار و مثمر ثمر باشد يك شخص هراتي ، تاجك تبار و از جمع آنها باشد . زيرا اگر آقاي انوري از ديد آنها يك هزاره بود ، دكتر نورستاني يك افغان مليتي است . در واقع اين دو هويت ( هزاره و افغان مليتي) متاسفانه براي لايه هاي وابسته به اسمعل خان و شوراي متخصصان كه بيشتر مي توانند در جو سازي ها ، تاثير گذار باشند ، قابل قبول نيست . افغانستاني بودن و هويت افغانستاني در ديد گاه اين لايه ها اصلا جاي ندارد . بنا بر اين پيشنهاد مذاكره و گفتگو با مخالفين دولت از سوي دكتر نورستاني ، راه به تركستان خواهد بود زيرا اين راه را بارها سيد حسين انوري والي سابق هرات رفته است.

لبان خندان و چشمان گريان

2009-01-24T06:14:29Z

ولي راننده تاكسي : وقت آقاي كرزي به كابل آمد همه خوشحال شديم كه ديگه غمهاي چندين ساله ما از بين خواهند رفت و كار و زندگي مياره همه به او راي داديم كه شايد زندگي خوب شوه ولي اي رقم نشد هرچه از عمر اي دولت دوزد ميگذره بد بختي ما نيز زياد ميشه .خود شان بلدينگ ها داره ، شركت ها در دوبي و پول هاي كلان در بانگ هاي خارجي ، موتر هاي آخرين سيستم زير پا و... در عوض بيبي حال مردم كابل را، قيافه هاي مردم دو طرف سرك را خوب سي كو ني چه ميبيني !؟

" ولي راننده تاكسي ميدان هواي كابل : « اي بيادر كدام زندگي ! اي تاكسي را كه مي بيني مال فلان رييس استك كه مه برايش كار ميكنم . اگر شب ده خوي بود ، برايم يك صد روپه مي دهد تا براي خانواده ام نان ببرم ولي بسيار وقت است كه ده خوي و اوضاع نيست . وزندگي بر مه جهنم مي شود ». از او پرسيدم زندگيت چگونه سپري مي شود و با اين اوضاع واحوال پس چه مي كنيد ؟ او با موهاي ژوليده ورنگ پريده اش يك نگاهي تبسم آميز به من كرد و گفت :« بيادر حتما تازه به وطن برگشتي از اوضاع اي مملكت فلاكت زده بي خبر استي » . گفتم چطور، مگر من ديگه رقم هستم ؟ ولي سيگريتش را روشن كرد به لباس و وضع من يگ نگاهي كرد و گفت : « اي وطن دارد يا تازه از خارج برگشتي يا كه كارمند كدام موسسه خارجي استي كه سرو وضعت خوب استك . به اي لباس مه يك سي خو كو ني ؛ روي صابون راديده يا ني »؟ گفتم ولي جان بگذريم . اوضاع شهر كابل چگونه است كم كم بازسازي ديده مي شود خدا عمر دولت مردان را طولاني كند چند سال ديگر بخير همه چيز درست خواهد شد . اينگونه نيست ؟ عقده ولي پاره شد يك آهي جانسوز كشيد به من گفت : « از دولت مردان ، از كرزي و از اي پارلمان چيزي نگو كه دل مردم از دست اينها خون استك » . ميخواستم از او بپرسم كه چرا . مهلت نداد گفت : « گوش كن بيادرك قند! چون تازه امدي مه برايت چه ميگم ؟ من برادر سه شهيد استم كه درجنگها كشته شدند . وقت آقاي كرزي به كابل آمد همه خوشحال شديم كه ديگه غمهاي چندين ساله ما از بين خواهند رفت و كار و زندگي مياره همه به او راي داديم كه شايد زندگي خوب شوه ولي اي رقم نشد هرچه از عمر اي دولت دوزد ميگذره بد بختي ما نيز زياد ميشه .خود شان بلدينگ ها داره ، شركت ها در دوبي و پول هاي كلان در بانگ هاي خارجي ، موتر هاي آخرين سيستم زير پا و... در عوض بيبي حال مردم كابل را، به قيافه هاي مردم دو طرف سركه خوب سي كو ني چه ميبيني ؟ زنها از بيچارگي خود فروشي ميكنند ، خانواده هاي كه مردان خوده درجنگ ها به نام «جهاد» از دست داده گدايي وتن فروشي ميكنه در عوض بخير چند روز كه ماندي ميبيني كه سردم داران اي شار( شهر) چگونه به عياشي و خوش گذراني مشغوله »؛ به چهار راهي حاج يعقوب رسيديم من برايش گفتم ، ولي جان اين ساختمان ها ي لوكس و برج هاي كلان تازه جور شده مگر اين باز سازي نيست ؟ خوب به چشمانش نگاه كردم متوجه شدم در حاليكه لبانش به خنده مشغول بود اما اشك هاي چشمانش قطره قطره سرا زير شد به من گفت :« بيادر اي تعمير ها را ميبني بزور بالاي زمين هاي مردم بيچاره ساخته شده فلان رهبر ويا جنرال از اين بلدينگ ها زياد داره ، از پول بيت المال و خون مني غريب ساخته شده . خدا اينها را نابود كند كه در حق ما مردم چه كه نكرده »"

داستان من و ولي، يك آغاز نيست بل دوام سرنوشت مردم رنج كشيده وداغدار سر زمين به نام افغانستان است او به كسيكه بعد از چند سال دو باره به كابل باز گشته ظرف نيم ساعت زندگي فلاكت بار سياسيون ، فرماندهان ، قاچاقچيان مواد مخدر ، پاسداران خون وخيانت و سرنوشت « سزيف وارنه » مردمش را حكايت كرد ؛ چهر دو گانه ولي ( چشمان پر از اشك و لبان خنده )؛ هرچند به روشني نمايانگر زندگي رقت بار شهريان كابل بود ولي افشا كننده چهره هاي چند گانه دولت مردان كابل نيز بود . من طي چند روز اقامت در كابل بخوبي متوجه شدم كه داستان« ولي راننده» يك « رومان بزرك» براي منست ؛

از آنجايكه ما مانند وليي عزيز باور داريم " كاخ ستم ، خانه ظلم ، حكومت فاسد و نا هنجاري هاي سياسي هرگيز پايدار نمي مانند ؛ اين روز ها حاكميت و زمامداران كابل نيز مانند وليي راننده دچار نوسان گشته و رييس جمهور كرزي در راس حاكميت به يك بحران روحي وراني مبتلا شده است . يك روز بر آشفته به كابينه اش مي فرمايد " من ديگر نوكر آمريكا نيستم و در برابر فشار آمريكا مقاومت ميكنم . بنا بر اين هركه با من همعقيده است در كابينه مي توان بماند و هركه نيست كابينه را ترك كند ". در يك نگاه اجمالي مي توان فهميد كه بحران در ارك رياست جمهوري تاچه حد عميق است . مگر مي شود به اين سادگي يك حكومت را منحل كرد و دعاي كابينه را خواست !

روزي ديگر به رييس جمهور آمريكا پيام تبريكي روان ميكند و ميگويد" دولت و ملت افغانستان ضمن حمايت و اطاعت از برنامه شما، اين پيروزي را به شما تبريگ ميگويد " . اين حالت رييس جمهور كرزي ( چشمان گريان و لبان خندان ) ، نيز نشاندهنده اضطراب و نگراني زمامداران است . هرچند لبان كرزي ميخنندد ولي چشمانش گريان از دست رفتن عنقريب موقعيت او است . نه گريه رييس جمهور براي مردمش است و نه خنده هاي كرزي بخاطر موقعيت باراك اباما به حيث رييس جمهور آمريكاست .

رييس جمهور كرزي ، پس از باز گشت از سفر به هند از يك پيمان جديد منطقه ي سخن به ميان آورده به مطبوعات نتيجه سفر را پربار و با دست آورد خوانده بود . موضع گيريي رييس جمهور روسيه « جناب مدودوف » مبني بر حمايت و همكاري دفاعي روسيه از افغانستان تحت حمايت رسمي آمريكا ، مي تواند براي رييس جمهور دست آورد جديد در راستاي هم پيمان جديدش محسوب شود . پس از اعلام حمايت دفاعي روسيه از افغانستان ، ناگهان جنرال ديويد پتريوس فرمانده نيروهاي آمريكا در خاور ميانه به كابل آمد . آنگونه كه برخي منابع نزديك به رييس جمهور افشاء كرده اند ، جنرال پتريوس ضمن اينكه از اظهارات اخير رييس جمهور بشدت خشمگين شده اورا مجبور ساخت كه از برنامه ها واستراتژي هاي « باراك اباما » اطاعت و حمايت كند . اين حالت هاي رييس جمهور كرزي را چگونه مي شود به تحيليل گرفت .؟

موضع گيري هاي آشفته و نا سنجيده رييس جمهور كرزي آدم را به عمق گفته هاي بانو هيلاري كلينتون وزير خارجه آمريكا كه دولت افغانستان را فاقد برنامه و غرق در فساد و مواد مخدر خوانده بود ، ميرساند . در واقع بانو كلينتون بسيار عالمانه و صادقانه درد دلي « وليي راننده » را بيان ميكند و سخن از ضرورت تجديد نظر آمريكا و استراتژي نو براي اداره افغانستان به ميان آورد . به همين دليل تيم « باراك اباما» حتي از رييس جمهور كرزي در مراسيم انتقال قدرت دعوت نكرد ه بجايش از چهره هاي مخالف او ( علي احمد جلالي ، دكتر عبدالله و گل آقا شير زوي ) دعوت بعمل آورد . دليل اين امر بسيار آشكار و هويدا است . تيم باراك اباما كه گفته مي شود از زبده ترين سياست مداران و كارشناسان آمريكا تشكيل شده است ، موضع گيري هاي آشفته و پريدن به شاخه هاي گوناگون در استراتژي جهاني و منطقه ي تيم رييس جمهور كرزي را در يك صفحه كنار هم چيده و بخوبي وروشني متوجه شده اند ، رييس جمهور كرزي واستراتژي بين المللي و منطقه ي او به شدت بيمار و آشفته گرديده است بنا بر اين نتيجه گرفته است ، حكومت تحت رياست حامد كرزيي آشفته ، نمي تواند نمودار يك اداره كار آمد و تاثير گذار يك حكومت مورد حمايت نظامي آمريكا كه بيش از چهل هزار نيرو براي حمايت از ان ، فرستاده است را به نمايش بگذارد .

تناقض در موضع گيري هاي سياسي ( از يكطرف دعوت از روسيه براي حمايت دفاعي و از سوي ديگر حمايت و اطاعت از برنامه هاي باراك اباما رييس جمهور آمريكا ) ، حكايت گر عمق گفته هاي نيم ساعته « ولي راننده » است كه با صراحت و ادبيات جانانه اش گفت " دولت جز« فريب ، نيرنگ و فساد » هيچ چيز ديگر در بساط ندارد و با فريب از مردم راي گرفت ، با نيرنگ داراي مردم را تاراج مي كند و با كمال بي شرمي به قاچاق مواد مخدر و سرقت بيت المال ادامه مي دهند . در آخرين سخن ، همانگونه كه سرنوشت « ولي راننده » لبريز از رنج و عذاب ( چشمان گريان و لبان خندان ) است ، سرنوشت رييس جمهور كرزي نيز اينگونه است . در حاليكه لبان رييس جمهور با« مدودوف » مي خندد چشمان او به سوي « باراك اباما» مي گريد .

كرزی: ديگر نمی خواهم نوكر باشم!

2009-01-21T00:37:00Z

رييس جمهور كرزي در اولين واكنش تند بر عليه آمريكا گفت : " ديگر نمي خواهم نوكر آمريكا باشم ؛ هرگز زير فشار آمريكا تن نمي دهم ". اين اظهارات پس از سخنان بانو كلينتون وزير خارجه باراك اباما رييس جمهور منتخب آمريكا ، ابراز شده كه حكومت افغانستان را فاسد و وغرق در مواد مخدر خوانده است .

افغانستان سر زمين اقليت هاست و حاكميت ها در اين كشور هيچگاهي استواريي لازم را در برخورد با سياست هاي خارجي خود ، نداشته و هميشه از شاخه ي به شاخه ديگر پريده اند . زيرا نه از محبوبيت لازم مردمي و اعتماد ملي برخوردار بوده و نه آن درايت لازم سياسي را در مواجه با قضاياي افغانستان و بين المللي داشته است .

در كشور مثل افغانستان كه سياست هميشه با سلطه و فريب استوار بوده ، سياست مداران هميشه به منظور ادامه فرهنگ سلطه رنگ عوض مي كنند . اما تاريخ اين كشور نشان مي دهد ، هرگاه حاكمي در اين كشور رنگ عوض كرده ، سياست را باخته است . سردار محمد داوود ، نورمحمد تركي ، حفيظ الله امين و... اينها حاكماني بودند ، كه از اينگونه اظهارات ( مانند اظهارت رييس جمهور كرزي) داشته و به همين دليل نه آن محبوبيت ملي را بدست آورده توانستند و نه آن ثبات سياسي را . به همين دليل اين كشور هميشه بحران آفرين بوده و اظهارات ناسنجيده حاكمانش اين كشور را به چالش هاي مرگ آفرين (غلطيدن در كام افراطييت و فرو رفتن در چاه عصبيت هاي قومي ، لساني و مذهبي)، مواجه ساخته است .

يك تن از وزراي رييس جمهور كرزي به مطبوعات گفته است :« رييس جمهور كه از سخنان بانو كلينتون سخت عصباني شده بود در جلسه كابينه از وزرايش خواست ، هركه با او هم عقيده است مي تواند در كابينه بماند و هركه مخالف عقيده اوست بايد كابينه را ترك كند ». اين سخنان از آشفتگي روحي وراني رييس جمهور حكايت دارد . چطور يك شبه روحيه استقلال طلبيش اينگونه گل كرده از كابينه خود ميخواهد كه علم مخالفت با آمريكا را بر افشاند .

برخي تحليلگران موضع تند رييس جمهور را در برابر آمريكا به منظور جلب رضايت پيمان شانگاهي در راستاي انتخابات قابل بررسي دانسته ميگويند ، رييس جهمور با اينگونه اظهارات ، چراغ سبز به پيمان شانگهاي نشان داده و اين پيام را به دو عضو برجسته پيمان « روسيه وچين » مخابره كرده است . مجيد آهنگر روزنامه نگار در كابل تلويحا ميگويد ، چرخش سياست رييس جمهور از غرب به محور شرق هرچند توپ را به ميدان مخالفين ايالات متحده آمريكا مانند كشورهاي روسيه ، چين و ايران پرتاب كرده است اما افغانستاني كه با زور نيروهاي خارجي (غربي ) تكيه بر باداستاده است را با چالش مرگبار مواجه خواهد ساخت .

برخي ديگر از روزنامه نگاران و تحليلگران اظهارات رييس جمهور كرزي را د رمخالفت آشكار با آمريكا در راستاي جلب توجه كشورهاي حامي طالبان و طالبان دانسته و سفر وزير استخبارات عربستان سعودي را در اين راستا دخيل ميدانند . رياض پيوسته از رييس جمهور كرزي خواسته است كه طالبان را در قدرت سهيم سازد .
اما دليل هرچه باشد اظهارات تند و ناسنجيده رييس جمهور در مخالفت آشكار با آمريكا ، گذشته از اينكه براي رييس جمهور آشفته كشور چه پيامد داشته باشد ، براي مردم افغانستان مي تواند چالش آفرين بوده باشد . زيرا امنيت نيم بند كشور به حضور نيروهاي آمريكا وابسته بوده و وتعهدات صريح باراك اباما رييس جمهور منتخب آمريكا مي تواند براي كشور گره گشا باشد . اعزام بيش از سي هزار نيرو تازه نفس ديگر به افغانستان كه آمار نيروهاي خارجي را به هفتاد هزار بالغ مي سازد ، براي افغانستان بر باد استاده نويدي خوبي به شما مي آيد .

هرات و موج افراط گرايی!

2008-09-24T23:00:00Z

در كنار گسترش نفوذ جريان هايي افراطي و تماميت خواهي چون« حزب اسلامي حكمتيار و گروه طالبان» ، جريان هاي خطر ناكتر ديگر چون افزايش فعاليت «جماعت التبليغ الاسلاميه» و « حركت المجاهدين » در قالب تحريك وتهييج روحيه افراطي جوانان و ايجاد دستجات كوچك به منظور احياء خاطرات درد ناك زمان طالبان، مايه نگرانيي نهاد ها ي مدني در اين شهر گرديده است . هدف ازتشكيل اين گروها ي فراطي ، تقويت روحيه غرب ستيزي وهمچنان مبارزه با آنچه از سوي آنها گسترش فرهنگ بي ديني محسوب مي گردد ، اعلام شده است ....

نويسندگان و مورخين، از هرات به عنوان شهر تمدن پرور و فرهنگ خيز افغانستان ياد مي كنند . اين شهر باستاني با قدامت تاريخي، افتخارات بي نظير و جغرافياي وسيعش در خود جامي ها ، انصاري ها ، بهزاد ها ، شاهرخ ها و گوهرشاد بيگم هاي فراواني را پرورانده كه از ذخاير علمي و فرهنگي بي نظير افغانستان به شمار مي آيند . روزگاري اين شهر باستاني ، مايه افتخارخراسان زمين بوده وزندگي در آن آرزوي بزركان عرصه دانش ، سياست و عرفان بوده است .به همين دليل به اين شهر ، شهر عارفان مشرق زمين لقب داده اند .

اما جنگهاي طولاني مدت پس از تجاوز افغانستان توسط اتحاد جماهير شوروي سابق وهمچنان نزاع هاي خونين وطولاني مدت ميان احزاب مجاهدين و كشتار و كوچ هايي دسته جمعي توسط گروه طالبان آسيب هاي فراواني را به پيكر با افتخار اين شهر باستاني وارد كرده است .آثار تاريخي آن بر اثر بي توجهي و حتي مظالم بي شماريكه به اين مراكز تاريخي وارد آورده شده اند ، امروز از اين شهر، شهر فراموش شده وحتي نفرين شده ساخته اند. نفرين عفريت ها و دشمنان مدنيت . شهر يكه روزگاري مهد تمدن و علم ودانش محسوب ميشد اينك جايش را به جولان گاهي جريان هاي تماميت خواه و خود محوري داده است كه فرهنگ سلطه گري را در قالب تفاضلات قومي ، انحصار طلبي هاي سياسي در چهار چوب بر تري خواهي و خطر ناكتر از همه رشد و گسترش تعصبات مذهبي و ايدلوژَيكي ، ترويج وتبليغ مي كنند . اين گروها با ايجاد دستجات خورد و كوچك در چهار چوب جريان هاي مذهبي و سياسي – مذهبي زمينه گسترش فوق العاده يافته است .

همين اكنون هرات شاهد تحولي بسيار خطر ناك و چالش آفرين تعصبات مذهبي وقومي از سوي گروه هاي بشدت افراط گرا و سلطه طلب بگونه انديشه و آرمان طالبانيزم ، مي باشد . تحولي كه مي تواند تمدن كهن و فرهنگ غني هرات را زير پا هاي افراط گرايي لگد مال نموده به چالش خطر ناك نزاع هاي مذهبي و قومي دهه هفتاد مبدل سازد .

افزايش حضور نيروهاي تماميت خواه وخود محور جريان هاي افراطي « حزب اسلامي و طالبان» از يك طرف و حضور وسيع دسته ها ي «جماعت التبليغ الاسلاميه» از طرف ديگر بصورت بسيار آشكار در سطح شهر و ولسوالي هاي آن ، مشاهده مي شوند . آمار نشان مي دهند اين شهر از چندين محور ( بالابلوك ، شندند ، سنگ آتش ) تقريبا به محاصره گروپ هاي مسلح حزب اسلامي قرار گرفته و آمار آنها از هشت هزار نفر مسلح تجاوز مي كند وهمينگونه دسته ها و گروپ هاي طالبان در يك همسوي پنهان با افراد حزب اسلامي نيز رو به افزايش هستند . در واقع يك كمر بند بسيار خطر ناك از ولسوالي هاي گلستان و پرچمن ولايت فراه گرفته تا بالا بلوك و شندند و از آن گذشته تا ولسوالي هاي سنگ آتش و قادس بادغيس ، توسط جريان هاي افراطي ، شكل خطر ناك وويران كننده بخود گرفته است .

هرچند اين حركات افراطي از سه سال بدين سو به منظور به چالش كشاندن اين شهر بصورت آشكار آغاز شده بود و برخي نهادهاي مدني مستقر در غرب كشور بارها ازرشد بي رويه افراط گرايي در غرب كشورابراز نگراني كرده بودند ، اما بدليل نوع عصبانيت دولت مركزي نسبت به اين شهر وافزايش روحيه هرات ستيزي از سوي برخي حلقات قوم محور در ارگ رياست جمهوري، هيچگاه به آن پاسخ مثبت داده نشد . اين بي اعتنايي دولت نسبت به هرات موجبات درگيري هاي قومي وزباني فراواني را گرديده است .جنجال هاي قومي كه تا ديروز در قالب تنظيم هاي قوم محور و مدنيت ستيز، روح و روان هرات باستان را زخم دار كرده بود امروز در قالب بروز شورا هاي تك قومي ( شوراي بزرك افغان ها و شوراي مليت تاجك) كه هيچگاهي با روحيه تمدن پرور وفرهنگ دوست مردم ، سازگاري ندارند نمك بر زخم مردم پاشيده و سبب افزايش روحيه قوم محوري و ديگر ستيزي ميان طيف هاي مختلف، نهاد ها وگروپ هاي افراطي شده است .

در كنار گسترش نفوذ جريان هايي افراطي و تماميت خواهي چون« حزب اسلامي حكمتيار و گروه طالبان» ، جريان هاي خطر ناكتر ديگر چون افزايش فعاليت «جماعت التبليغ» در قالب تحريك روحيه افراطي جوانان و ايجاد دستجات كوچك به منظور احياء خاطرات درد ناك زمان طالبان، مايه نگرانيي نهاد ها ي مدني در اين شهر گرديده است . هذف ازتشكيل اين گروه افراطي ، تقويت روحيه غرب ستيزي وهمچنان مبارزه با آنچه از سوي آنها گسترش فرهنگ بي ديني محسوب مي گردد ، اعلام شده است .. مولوي ها و آخوند هاي وابسته به «جماعت التبليغ»با ايجاد كورس هاي ديني و راه اندازي اردو هاي تفريحي براي اين جوانان تازه وارد ، راه هاي مبارزه باآنچه از سوي آنها مظاهر شرك و كفر خوانده مي شوند، بصورت بسيار افراطي ان آموزش مي دهند . از نظر اين گروهي مذهبي دموكراسي ، تحصيل زنان ، اشتغال زنان؛ حضور نيروهاي خارجي ، ريش تراشيدن و داشتن موهاي بلند براي مردان از مظاهر شرك وكفر ياد مي شوند؛ چيزي كه خاطرات تلخ وتاريك زمان طالبان راتداعي مي كند . گسترش نفوذ اين گروه مذهبي مايه نگراني وظن گمان هاي تحليلگران ونويسندگان شده است .

برخي تحليل گران وروزنامه نگران باور دارند ، اين گروه مذهبي از منابع جريان هاي افراطي در داخل پاكستان حمايت شده و از سوي آنها منابع مالي خوبي در يافت مي كنند .استدلال شان اينست كه اين گروه در جريان يك كاروان تفريحي براي جوانان جديد الشمول به اين گروه مبالغ كلاني را به مصرف مي رسانند كه از توان جريان هاي مذهبي داخل كشور خارج مي باشد . .برخي ديگراز تحليل گران ، همنامي اين گروه مذهبي وبشدت افراطي را با برخي جريان هاي سياسي - مذهبي پاكستان(جماعت العلماء) دليل وابستگي اين گروه به خارج مي دانند . دليل هرچه باشد اين گروه مذهبي ، يك پديده نو وچالش آفرين براي افغانستان و جامعه جهاني بويژه نيروهايي كه به منظور نابود كردن افراط گرايي ( نيروهاي ناتو)وارد كشور شده آند، محسوب ميگردد.

در كنار گسترش اين جريان هاي بشدت افراطي( حزب اسلامي ، گروه طالبان و جماعت التبليغ ) ، رقابت ها و كش مكش هاي جريان هاي سياسي و با نفوذ هرات نيز بر شدت نگراني ها افزوده است .در اين جدال سياسي ، هواداران نسيتا سر سخت اسماعل خان والي پشين هرات بدليل منزوي شدن از قدرت ، از وضعيت موجود(انزوا) به شدت نا راض بوده و در ايجاد نا آمني ها و اختطاف ها به اشكالي مختلف مداخله مي كنند. در واقع هواداران اسماعل خان از حضور سيد حسين انوري والي هرات كه از سويي رييس جمهور كرزي بشدت حمايت مي شود و همچنان نفوذ روز افزون « مولوي خداداد صالح» ريس سابق محكمه هرات در تشكل جديد اقوام پشتون با محوريت والي هرات بشدت آزرده خاطر شده اند . تقابل حزب جمعيت اسلامي با حضور قوي وقدرت مندانه تيم رييس جمهور كرزي با محوريت «سيد حسين انوري ومولوي خداداد» ،كه سبب تشتت جريان هاي جهادي دراين شهر شده است ، نيزبراي فعاليت جريان هاي افراطي بستر ساز شده و زمينه فعاليت آنها رابيش از پيش فراهم ساخته است .

اعلام موجوديت حزب « حركت المجاهدين » به رهبرييت « غلام يحي سياوشاني » يكي از فرماند هان جهادي تحت امر اسماعل خان واليي پشين هرات و مخالف حضور سيد حسين انوري به عنوان والي در اين شهر ، چالش ديگر فرا روي امنيت وثبات در غرب كشور محسوب مي شود. آقاي سياوشاني كه در زمان اقتدار اسماعل خان به عنوان شهر دار اين شهر ، از نفوذ فوق العاده بر خوردار بود پس از آنكه اسماعل خان از قدرت باز ماند ، به يكي از مخالفين سر سخت حكومت در غرب كشور تبديل شده و در حال حاضر جبهه قابل توجهي نظامي در چند كليومتري شهر هرات به نام« دره سياوشان» ايجاد كرده است . وي حملات راكتي بالايي ميدان هواي هرات مركز فرماندهي نيروهاي ناتو را كه هفته پيش صورت گرفت ، به عهده گرفته و نبرد با نيروهاي ناتو به رهبرييت ايالات متحده آمريكا را يكي از اهداف تشكيل حزب «حركت المجاهدين » مي داند . او نيز مانند گروه « جماعت التبلغ » باور دارد كه مبارزه با آنچه از سوي او مظاهر شرك وكفر محسوب مي شود ( حضور زنان در نهاد هاي دولتي ، حضور نيروهاي خارجي در قالب ناتو و حضور نيروهاي آمريكا ) ، جهاد مقدس است ؛ درواقع اعلام موجوديت حزب « حركت المجاهدين » به منظور به چالش كشيدن حكومت و نيروهاي خارجي صورت گرفته و مشكلات امنيتي فراواني را در هرات سبب شده است . ناظرين امور امينتي و برخي نهاد هاي دولتي باور دارند كه تشكيل اين گروه نيز در نوع خود يك حركت افراطي ودر نهايت امر به منظور به چالش كشيدن تيم رييس جمهور كرزي در هرات است و برخي حلقات سياسي شامل دولت نيز از آن حمايت ميكنند . به عبارت ديگر موجودييت اين گره صفحه جديدي را در رويا روي با دولت در كنار تشكلهاي جريان هاي حزب اسلامي ، طالبان و جماعت التبيلغ ، گشوده است . اين چهار جبهه ( حزب اسلامي ، گروه طالبان ، جماعت التبليغ و حركت المجاهدين ) از يك طرف امنيت وثبات را در هرات به چالش كشيده و از سوي ديگر روحيه قوم محوري وديگر ستيزي ويران كننده اي را ميان طيف هاي مختلف مردم بوجود آورده اند .

اين « تقابل » بر خلاف معمول مبارزات سياسي كه در قالب رقابت اصولي بايد وجود داشته ، در هرات متاسفانه وارد كوچه وبازار شده وطيف هاي مختلف مردم را بشدت متاثر ساخته است . به عبارت ديگر جنجال ها وكش مكش هاي سياسي براي بدست آوردن قدرت ويا حفظ آن ، سبب شده است كه نهاد ها وگروه هاي قومي نيز وارد اين آشفته بازار شوند . اين موضوع از برخورد مردم در بازار و كوچه هاي هرات بخوبي به چشم ميخورد . نگاها و برخورد هاي روزانه در شهر نشان مي دهد كه ، تفاضلات قومي و مذهبي تا چه حد ميان طيف هاي مختلف مردم ريشه ويران كننده بخود گرفته است . ديروز دو نفر تاكسي ران در چوك شهر نو براي تصاحب جا براي پارك ماشين شان در آغاز جدل بسيار آرامي داشتند . اما ديري نگذشت كه ده ها نفر وارد اين جدل شده ، تاكسي ران هزاره را آنقدر لت وكوپ نمودند كه بالآخره به شفاخانه انتقال يافت . در اين جنجال بسيار كوچك شعار هاي مرك بر هزاره و مرك بر والي هرات سر داده شدكه خاطرات تلخ دوران جهاد را تداعي مي كرد . يعني جنجال دو نفر تاكسي ران براي تصاحب جا براي پاركينگ ، به راحتي رنگ وبوي سياسي و قومي بخود گرفته وشعارهاي تند بر عليه« يك قوم » از سوي دها تن جوان افراطي در فضاي شهرطنين انداز گرديد ؛

هرچند افراطييت و جذمييت ميراث به جامانده دوران جهاد ومجاهدين است ، اما رشد بي رويه افراطييت و تماميت خواهي در قالب تفاضلات قومي و مذهبي در اين اواخرموج طوفنده به خود گرفته واز سوي جريان هاي خطر ناك افراطيي چون « حزب اسلامي ، گروه طالبان ، جماعت التبليغ اسلاميه و حركت المجاهدين»، بشدت افزايش يافته و امنيت و آسايش را به چالش مرگ بار گرفته است ؛