کابل پرس

اعمال تبعیض یا بازیهای سیاسی؟

هادی ميران — 2010-06-30T18:00:00Z

عدم موفقیت عبور نامزد وزیران متعلق به هزاره ها از معبر پارلمان افغانستان، خشم نسبتن گسترده ا ی را در جامعه هزاره برانگیخت که در بسیاری از محافل سیاسی ـ فکری هزاره ها، از آن به عنوان اعمال تعصب وتبعیض عریان علیه هزاره ها تعبیر میرود. آقای عزیز رویش نویسنده وتحلیل گرمسایل سیاسی افغانستان ازجمله کسانی است که این رخداد را سایه سنگین اعمال تبعیض وتصب علیه هزاره ها میداند. تردیدی نیست ک اعمال تبعیض وتعصب علیه هزاره ها درافغانستان پشینه دیرینه تاریخی دارد که دست کم تاریخ صدسال اخیر هزاره ها در افغانستان با اعمال تبعیض و تعصب عریان علیه این مردم گره خورده است. اما آنچه که درماجرای به وزارت نرسیدن دو نامزد وزیر هزاره قابل دقت وتامل میباشد علاوه براعمال تعبیض وتعصب بازیهای ظریف دیگری اند که سبب گردید تا این دو نامزد وزیرنتوانند از معبر پارلمان عبور نمایند.

همانگونه که از شمارش آراء ریخته شده درصندوقهای این دو نامزد وزیر برمی آیند، تعدادی زیادی از نمایندگان غیر هزاره نیز به این دو وزیر رای داده اند که هرگاه گراف تعصب وتبعیض براساس ادعای آقای رویش به کارمیرفت بیشتر از پنجاه رای درصندوقهای این دو وزیر واریز نمگیردید. درحالیکه 95 رای برای آقای سرور دانش و 87 رای برای داود نجفی بیانگر نظر مساعد تعداد زیادی نمایندگان غیر هزاره نسبت به این دو نامزد وزیر میباشد. اما اگر قرار باشد که روند تحولات چند ماه اخیر افغانستان باچشم مسلح تر مورد دقت قرار گیرد، پرده از اندام یک بازی پیچیده وخطرناک برافراشته میشود که هدف آن ادغام طالبان درساختار قدرت دولت آقای کرزی میباشد. لذا باتوجه به اهمیت ی که پشتونها درمنظومه منافع سیاسی شان نسبت به این بازی میدهند، گزینه های متفاوتی را که درتسریع وموفقیت این بازی کمک می نمایند، به کارمیگیرند تا این بازی را بدون مواجه بامعابرو موانع جدی به موفقیت برسانند.

یکی از رویکردهای که دراین بازی به صورت ظریف و اما گسترده از آن استفاده صورت میگیرد، ایجادهای تنش برای کنترول وضعیت اضطرارمیباشد که درقاعده بازیهای سیاسی نیز از آن به همین عنوان یاد میشود. آقای کرزی اما درطرح ومدیریت این گونه بازیها تجارب قابل ملاحظه آموخته است که درجریان حاکمیت خود بارها آن را به تجربه گرفته است. گسیل داشتن کوچیها دربهسود و به دنبال آن فرستادن آقای خلیلی در بهسود برای مهارکردن و تحت کنترول درآوردن این تنش در بستر همین قاعده قابل تحلیل وتفسیر میباشد. درماجرای معرفی امزد وزیران متعلق به هزاره ها نیز ازهمین قاعده بازی با هدف ونیت مواجه ساختن هزاره ها با تاجیکها کار گرفته شده است که درصورت گسترش این تنش، مسیر ورود طالبان درساختاردولت آقای کرزی بیشتر هموارتر میگردد. آقای داود نجفی نامزد وزیر هزاره را تمام رسانه ها ومطبوعات داخلی می شناسند که درزمان معموریتش در کمیسون انتخابات باتمام توان درجهت موفقیت آقای کرزی تلاش ورزید و ازموضع او حمایت کرد. باتوجه به این کارنامه، وقتی که او به عنوان نامزد وزیر هزاره معرفی میگردد، هیچ منطق سالم وبی عارضه سیاسی حکم نمیکند که هوا داران دکترعبدالله به صندوق او رای اعتماد بریزند و اورا به عنوان وزیر برگزینند. آقای سرور دانش هم کارنامه بهتر ودرخشان تر ازنجفی ندارد. خیلی ها آقای دانش را متهم میکنند که درزمان عضویتش در کمیسون تدوین قانون اساسی درجهت تصویب نظام ریاستی باتیم آقای کرزی معامله کرده است. رابطه نزدیک او با آقای خلیلی ومعرفی او توسط ایشان نیز میتواند دلیل دیگری باشد که علاوه بر دلایل قبلی نتوانست آرای مورد نیاز را به دست آورد.

بسیار ساده انگاری خواهد بود اگر تصورکنیم که این خالیگاه ها وظرافت ها از چشم آقای کرزی و مشاورین او پنهان بوده ومعرفی این دو وزیر بر اساس تجارب کاری وصلاحیت های علمی ایشان صورت گرفته است. واقعیت این است که آقای کرزی با داشتن پیشفرض روشن از عاقبت سرنوشت این دو وزیر در مجلس شواری ملی، آنها را به عنوان نامزد وزیران هزاره معرفی کرده است تا باتوجه به بیرون داده های کاری شان نتوانند از معبر شورای ملی عبورنمایند. حالا سوال اصلی دراین جا است که درمیان این همه تحصیل کرده و دانش آموخته های هزاره مگر به غیر از آقای دانش و آقای نجفی هیچ کسی دیگر پیدا نمیشود که به اندازه آقای دانش و آقای نجفی ظرفیت وصلاحیت کاری داشته باشند؟ اصولن چرا آقای دانش آقای وزیر قراردادی باشد؟ چرا آقای رویش نتواند به جای دانش بنشیند؟ وخیلی چرا های دیگر. همانگونه که اشاره گردید این دوچهره به این دلیل معرفی گردیدند که وزیر نشوند تا بازتاب این رخداد درنخستین اثر هزاره ها وتاجیک ها را دربرابرهمدیگر قراردهند تا با انحراف افکارعمومی از واقعیت های حیاتی جامعه، مسیر ورود طالبان درساختار دولت باموانع کمترمواجه گردد.

حالا فرض را براین بگذاریم که این دوعزیز باقامت راست ازفلترپارلمان عبورمیکردند و برمسند وزارت می نشستند. درآن صورت کدام گرهی ازمعضل موجود هزاره ها گشوده میشد؟ فرض کنیم که هزاره ها ده راس وزیر مثل آقای دانش، ایلاقی، خدا داد و صفری درساختار دولت آقای کرزی دارند، دراین صورت چه تغیری درشرایط زندگی مصیبت برانگیز هزاره ها صورت خواهد گرفت که تاهنوز صورت نگرفته است؟ آقای دانش وصفری تاهنوز کدام دسته گل خوش بوی ومعطر را برگیسوی پریشان سرنوشت هزاره ها آویخته اند که بعد از این انتظارش را داشته باشیم؟ به نظرمن جناب آقای رویش تحت تاثیر افروزه های احساسات ازکنارخیلی ازواقعیت های دیگر بی تفاوت میگذرد؛ واقعیت های که ناگفته های بسیاری را دردل خود پنهان کرده اند. تفسیری را که اما جناب آقای رویش ازاین رخداد ارائه داده است درست چیزی است که آقای کرزی برای وارد کردن آن درافکارعمومی هزینه کرده است. همانگونه که اشاره گردید فرایند این رخداد درنگاه نخست رو در رو قراردادن هزاره وتاجیکها میباشد و درنگاه دوم انحراف افکارعموی از روند طالبانیزه شدن ساختاردولت که درحال انجام شدن است.

البته رو در رو قراردادن هزاره ها وتاجیکها ازدیر مدت بدینسو به عنوان یک رفتار سیاسی دردستور کارهای آقای کرزی قرارداشته است که تاهنوز اقداماتی را هم دراین راستا به انجام رسانده است. حلقات فکری وسیاسی تاجیکها اما به دلیل چند دستگی ونا پختگی سیاسی و درمواردی هم تحت تاثرعلایق قومی باسیاست های آقای کرزی همنوایی میکنند و از روند تضعیف هزاره ها خوشحال به نظرمیرسند. درحالیکه از چشم انداز قواعد بازیهای سیاسی دربازیهای مثلث گونه به هماندازه که تضعیف تاجیکها به نفع هزاره ها نیست، تضعیف هزاره ها نیز سودی را عاید حال تاجیک ها نکرده و آنها را درتعاملات سیاسی کم بها و بصورت جدی آسیب پذیر می سازد. فرایند برگشت طالبان در اقتدارسیاسی، برای هزاره ها اگر تجدید مصیبت های گذشته باشد اما این فرایند برای تاجیکها بدون تردید مرگ سیاسی خواهد بود که خود بصورت ناخود آگاه به سمت آن حرکت می کنند. اکنون همه براین باوراند که مسیرتحوالات سیاسی دراین کشور به سمت وسوی تاریک و مبهم درحرکت است. هرگاه توافقات آقای کرزی با پاکستانیها وطالبان به ثمر بنشیند، بدون تردید واقعیت های سیاسی دراین کشور به شدت دستخوش تغییر وتحول خواهد گردید و جایش را به واقعیت های جدید سیاسی خواهد سپرد. واقعیت های جدید سیاسی باهرشکل و شمایلی که باشد اما این فرضیه پر رنگ میگردد که شدت بحران درنهایت منجر به تعریف جغرافیای جدید سیاسی درمنطقه خواهد گردید.

مجلس مشورتی صلح یا پوششی برای ترویج خشونت های بیشتر؟

هادی ميران — 2010-06-03T21:55:00Z

مجلس مشورتی صلح که آقای کرزی برای برگزاری آن بالغ بریکصدو شصت میلون دالر را به مصرف رسانید و از تمام گزینه های ممکن بهره جست تا شرایط برگزاری آن فراهم گردد، صبح امروز به کارخود آغاز کرد. ازمنظر تبلیغاتی دولت آقای کرزی، این مجلس به منظور جستجوی راهکارهای عملی برای برقراری صلح و تامین امنیت برگزار میگردد تا با استفاده از این فرصت تعریف جدیدی ازمخالفین دولت صورت گرفته و در بستر همین تعریف راهکارهای جدید وموردتوافق مشترک برای حل معضل افغانستان جستجو گردد. این مجلس اما ازهمان آغاز طرح آن به دلیل ماهیت قومی و اهداف مبهم و ناتعریف شده آن بامخالفت گسترده حامیان بین لمللی افغانستان و گروه های داخلی مواجه گردید. . موانع ومعابری که دربرابر برگزاری این مجلس وجود داشت سرانجام برطرف گردیدند و در این مسیر شگردها وابزارهای متفاوتی به کارفت تا این موانع ومعابر باهزینه کمتر برطرف گردد. ازمیان تمام این شگردها چیزی که خیلی قابل توجه بود، شکستاندن سکوت اعضای شورای ملی بود که با نمایش دادن یک صحنه سازی فلم مستند مبنی بر ترویج آیین مسیحیت درافغانستان، غیرت دینی اعضای مجلس نمایندگان به جوش آمد و دیواره های آن سکوت سنگین به سادگی فرو ریخت.

اکنون که این مجلس برگزار گردیده است، آقای محقق اما با یک جمعی از نمایندگان جامعه هزاره درپارلمان، داکتر عبدالله وجنرال دوستم ازجمله نمادهای سیاسی اند که ازشرکت در این مجلس خود داری ورزیده اند. باور غالب بر این است که برگزاری این مجلس قبل ازاینکه تلاشی برای جستجوی راهکارهای صلح باشد، درحکم تلاش برای نجات از هجوم توفانی تعبیر میگردد که کشتی اقتدار آقای کرزی را درمعرض تهدید قرار داده است. برگزاری این گونه مجالس مناسبتی با تامین صلح وبر قراری امنیت ندارد که هیچ، حتی گمان نمیرود که فرایند آن کشتی اقتدار آقای کرزی را به ساحل مراد هدایت نماید.

عکس از گتی ایمیج

ناامنی و تولید خشونت درافغانستان ریشه های خیلی نیرومندتر وگسترده تر از آنچه دارند که تا هنوز بدان پرداخته شده است. افغانستان درگستره حیات سیاسی خود هیچ گاهی صلح وامنیت واقعی را تجربه نکرده است. تولید وترویج خشونت و استفاده ابزاری از آن برای هموار ساختن مسیر اقتدار سیاسی جزء جدایی ناپذیر از سنت وفرهنگ مسلط در نگرش ورفتارسیاسی دراین کشور گردیده است که همیشه حاکمان سیاسی را براقتدار نشانده است و از اقتدار بر زمین فگنده است. درافغانستان تا هنوز تعریف دقیق و روشن از صلح و امنیت صورت نگرفته است و سیاست گزارن این کشور نیز پیش پرداخت روشن از این دو پدیده ندارند. ازهمین رو مفهوم این دو پدیده درتصور مسلط برجامعه، شرایطی میباشد که درآن اخلاق و الگوهای فتاری باشندگان کشور توسط نظام سیاسی قابل نظارت وکنترول گردد. درحالیکه مفاهیم و مزیت های را که صلح وامنیت درمعرض مصرف میگذارند خیلی فراتر از تسلط نظام سیاسی بر شریانهای زندگی در یک جامعه و رفتار افراد جامعه میباشد. صلح وامنیت به شرایطی اطلاق میگردد که درآن انگیزه های توسل به خشونت مهار گردیده باشند.

نظامی که اما آقای کرزی برکرسی اقتدار آن نشسته است، هردو از بیرون داده های سنت وفرهنگی اند که خشونت وخون ریزی دیواره های تقدس آن را شکل بخشیده اند. در گستره این سنت وفرهنگ هرکه بیشترخون ریخته است، قهرمان تر جلوه کرده است. آقای کرزی ونظام برسر اقتدارش که از دل این سنت و فرهنگ بیرون آمده اند، خود مروج و تمویل کننده خشونت و ناامنی بوده اند. نگاه ژرف درمتن رخدادهای سالهای اخیر، پرده از تاریکیهای بسیاری برمیدارد که دولت درگسترش خشونت و نا امنی سهم برجسته داشته است. گسیل داشتن طالبان کوچی دربهسود، گسترش دامنه نا امنی در ولایات شمالی وگسترش شکافهای اجتماعی ازنمونه های بارز رفتار سیاسی دولت آقای کرزی میباشد که در سالهای اخیر در معرض تماشا نهاده است. پس بنا بر این نظامی که خود دوام اقتدارش را درگسترش نا امنی و ترویج خشونت جستجو می نماید، انتظار جستجوی راهکارهای صلح و تامین امنیت از آن، چیزی بیشتر ازفریفتن نمیباشد.

سیر وشتاب تحولات ورخدادهای سیاسی درافغانستان اما چنان مینماید که مدیریت بحران دراین کشور کم کم ازکنترول ائتلاف بین المللی خارج میگردد و آنچه که اتفاق میافتد افغانستان ومردم پریشان روزگار آن را به سمت سرنوشت تاریک و مبهم می کشاند. در این آشفتگی اما تلاشهای دولت آقای کرزی به منظور استحکام اقتدار متزلزل سیاسی اش شباهت بسیار به رفتارسیاسی سالهای اخیر حکومت داکترنجیب الله دارد که با استفاده از هر ابزار ممکن برای تمدید اقتدار شکسته اش تلاش می ورزید. اما فرایند آن تلاشها سرانجام به سقوط دولت وی منجر گردید. جالب این جا است که بسیاری از چهره های که با شبکه سازیهای قدرت قومی، زمینه سقوط حکومت داکتر نجیب الله را فراهم آوردند، اکنون درحلقه تیم آقای کرزی قرار دارند و به شدت تلاش میورزند تا اقتدار سیاسی آقای کرزی را برپایه انحصار قدرت برقرار نگهدارند. اما غافل ازاین واقعیت که درجامعه چند قومی ومتکثر افغانستان دوام اقتدارسیاسی برپایه تک قومی خود زمینه های سقوط آن را فراهم می نماید.

اکنون که آقای کرزی برای تمدید و استمرار اقتدار سیاسی اش به ابزارهای متفاوت وغیر متعارف توسل می جوید اما فرایند این تلاشها درنگاه نخست سرنوشت اقتدارسیاسی او را در پرده های صخیم تری از ابهام و سردرگمی فرو می برد. مذاکره با طالبان و حزب اسلامی حکمیتار، رنگین کردن حضور یک قوم درساختار حاکمیت و استفاده از ابزارهای مانند جلسه مشورتی صلح، نه تنها که هیچ کمکی برای برقراری صلح و تامین امنیت نمیتوانند بلکه فرایند آن لایه های بیشتری را بر آشفتگی و پیچیدگی وضعیت موجود اضافه مینماید. متاسفانه مسیربازیهای سیاسی درافغانستان به سمت آشفتگی های بیشتر درحرکت میباشد که تیم آقای کرزی باتوجه به برخاستگاه سنتی وفرهنگی اش مسبب اصلی این آشفتگی دانسته میشود. اکنون که فرصت های بی شماری از دست رفته است وافغانستان به عنوان یک بار گران بردوش جامعه جهانی نیز سنگینی میکند، گمان میرود که واقعیت های جدیدسیاسی پا به عرصه ظهور میگذارند. این واقعیت ها اما هرچه باشند دست کم این واقعیت مسلم خواهد بود که : به یک چرخش چرخه ای نیلوفر، نه کرزی بماند نه ملاعمر.

آقای خلیلی مدافع مردم یا پیش آهنگ طالبان دربهسود!

هادی ميران — 2010-05-28T21:50:00Z

تهاجم کوچیها دربهسود وقتل وغارت سیستماتیک مردم بهسود توسط آنها ازخبرهای داغ هفته های اخیربود که ازنظرگاه های متفاوت نگرسته شد. هجوم کوچیها درمناطق هزاره نشین ازمصیبت های تاریخی این مردم میباشد که علیرغم دیگرگشت زمان هنوز پایانی برای آن متصورنیست. این پدیده سیاه قبل از اینکه درپرتو تئوری های جامعه شناسیک قابل پرداخت باشد بیشترینه با بازیهای سیاسی پیوند دارد که از آن در مقاطع مختلف به عنوان یک ابزارسیاسی استفاده گردیده است. تحلیل کوچی وکوچیگری درافغانستان ازمناظرجامعه شناسیک مستلزم بازخوانی فرهنگ، سنت وخصلت های رفتاری جامعه قبایلی پشتون میباشد که متاسفانه تاهنوز بصورت تئوریک به آن پرداخته نشده است. اما آنچه که دراین متن مورد پرداخت قرار میگیرد، پس زمینه های سیاسی هجوم کوچیها دربهسود میباشد که به عنوان بخشی ازیک بازی پیچیده کلان سیاسی توسط تیم آقای کرزی طراحی گردیده و عملی گردید.

محوراین بازی کلان سیاسی تدویرمجلس مشورتی صلح میباشد که ازهمان آغاز بامخالفت دولت امریکا مواجه گردید. اما ازآنجاییکه برگزاری این مجلس اقدام حیاتبخش درگستره علایق سیاسی تیم آقای کرزی محسوب میگردد و بر بسیاری از رفتار وتصامیم بعدی دولت میتواند مهر مشروعیت بگذارد، گزینه های متفاوت وقاعده های متعدد رفتاری برای فراهم آوردن شرایط برگزاری این مجلس تعریف وتدوین گردید که هجوم کوچیها دربهسود یکی ازهمین گزینه ها میباشد. البته کسانی که دربهسود هجوم بردند صرف کوچیها نبودند بلکه دسته های منظم طالبان بودند که تحت پوشش نام کوچی وارد بهسودگردیدند تا دامنه های ناامنی را ازمناطق مرکزی تاشمال گسترش دهند. آقای حنیف اتمروزیرداخله افغانستان تعداد مهاجمین را هزارنفرگفت اما منابع موثق تعدادآنها را بالغ برسه هزارنفر ذکرکرده اند.

آقای کرزی درسالهای حاکمیت خود موارد زیادی از استراتیژی ایجاد تنش برای کنترول تنش را درمعرض تماشا گذاشته است که برچیدن اقتدارمحلی اسعمیل خان و تضعیف جنرال دوستم درشمال نمونه های برجسته ای از این رفتار میباشند. طرح نا امن کردن مناطق هزاره نشین و ولایات شمالی نیز ازهمین قواعد رفتاری میباشد که ازیک سو به قصد ایجاد تنش های روانی در اذهان مردم این مناطق وازسوی دیگر برای فراهم کردن زمینه راونی برگزاری مجلس مشورتی صلح که برگزاری آن میتواند اقدامات بعدی دولت را مشروعیت ببخشد به اجرا گذاشته میشود. برگزاری مجلس مشورتی که ازآن به نام مجلس مشورتی صلح تبیلغ میکنند ازنظرگاه های متعدد به منزله یک رویکرد حیاتی درمنظومه علایق سیاسی تیم آقای کرزی تعبیرمیگردد. همانگونه که پیشنویسی ازیک توافق دولت آقای کرزی باطالبان وحزب اسلامی مبنی برجذب تدریجی آنان دربدنه دولت درمطبوعات منتشر گردیده است، برگزاری مجلس مشورتی درحقیقت نیمه تکمیل کننده پیکره این بازی میباشد که برحضوربخشی ازطالبان و حزب اسلامی درساختار دولت مشروعیت بخشیده تا فرایند آن به نظام یک دست پشتونی منجرگردد.

انجام این بازی اما آنگونه که پیشنگری شده بود بر وفق مراد حلقه قدرت صورت نپذیرفت. گسیل داشتن کوچیها دربهسود باخشم واعتراضات وسیع هزاره ها مواجه گردید که از آن جمله تحصن دستجمعی نمایندگان هزاره درمجلس ملی دراعتراض به کشتار وغارت مردم بهسود، تظاهرات گسترده هزاره ها درکابل، بامیان و دایکندی وگسترش دامنه این اعتراضها سبب گردید که این بازی بروفق مراد بازیگران به انجام نرسد وبرای مهار کردن آن گزینه دیگری را به کار گمارد. دراین آشفته بازی اما آقای کریم خلیلی که ازهمان آغاز درآن سهیم بود، گزینه مناسب و موثری بود که می توانست موج اعتراضات مردم را خاموش کرده وخود نیز با استفاده ازاین فرصت وارد منظومه اعتماد هزاره ها گردد. سفرآقای خلیلی در بهسود و همسویی ظاهری او بامردم دراعتراض به هجوم کوچیها، یک رفتارکاملن تعریف شده بود که درمشورت وموافقت با آقای کرزی صورت گرفت تا حداقل بازدهی آن مهارکردن خشم واعتراضات گسترده هزاره ها و فراتر از آن تشخص بخشیدن به مهره سرسپرده دولت در منظومه اعتماد هزاره ها باشد.

معضل دیگری که هم آقای خلیلی وهم آقای کرزی ازآن بیمناک بودند، استضاح آقای خلیلی به عنوان ریس کمیسون حوادث اضطراری توسط مجلس نمایندگان بود. قرار اطلاعات موثق صدها میلیون افغانی دراین کمیسون توسط نزدیکان آقای خلیلی و آقای کرزی مورد دستبرد قرارگرفته است. آقای خلیلی به نیکی میدانست که هرگاه او درمجلس نمایندگان حضوریابد، ساز رسوایی اش بیشتربه صدا درمی آید. لذا هجوم کوچیها دربهسود بهترین فرصتی بود که میتوانست ازیک سو، راه ها ورود آقای خلیلی را درمیان مردم هزاره بازنموده و اعتبار شکسته او را بازسازی نماید وازسوی دیگر افکارعمومی را ازسوء استفاده ی کلانی که درکمیسون تحت نظارت او صورت گرفته است منحرف نماید. لذا برقاعده همین بازی آقای خلیلی رهسپاربهسود گردید تا در فرایند نخست خشم واعتراض رو به گسترش هزاره ها را عیله رفتار قوم گرایانه دولت مهار پذیر نماید و درفرایند دوم به عنوان مهره دولت کرزی وارد منظومه اعتماد هزاره ها گردد. اما دراین سوی قضیه، تبلیغات دنباله داری درجریان افتاد که گویا آقای خلیلی به عنوان اعتراض به سیاست های دولت کرزی وهمنوایی بامردم بهسود رهسپار بهسود گردیده است تا درجمع مقاومت گران بهسود دربرابر هجوم کوچیها به درجه شهادت نایل آیند. آقای سرورجوادی نماینده ورس درمجلس نمایندگان نیز ازجمله کسانی بود دراین تبلیغات سهم برجسته گرفت. درحالیکه درگستره خصلت های رفتاری آقای خلیلی هیچگاهی چیزی به نام صداقت به مردم وتعهد به سرنوشت مردم وجود نداشته است. چنانچه که درسالهای گذشته نیز کوچیها دربهسود جنایات خیلی گسترده تر از امثال آفریدند، آقای خلیلی اما حتی راضی نگردید که این جنایات را محکوم نماید درحالیکه همان بهسود، همان مردم بیدفاع، همان کوچیهای مسلح و متجاوز بود.

اما اینکه امسال چه چیزی سبب گردیده است تا آقای خلیلی کاسه داغ تر از آش جلوه نماید به این دلیل است که رفتن او دربهسود قبل ازهمه چیز برای تیم آقای کرزی مصرف داخلی و بدون عوارض دارد. تیم آقای کرزی دریافته است که امواج درحال گسترش خشم ونفرت مردم علیه دولت آقای کرزی کسانی را درمعرض مصرف سیاسی میگذارد که کنترول ومهارکردن آنها هزینه بسیارسنگین خواهد داشت. ازهمین رو و بادرک پیامدهای اعتراضات رو به گسترش مردم، صلاح براین دانسته شد که آقای خلیلی را رهسپاربهسود گرداند تا ازیک سو بحران ناشی از تهاجم کوچیها دربهسود قابل کنترول گردیده وازطرف دیگر قامت اعتباروآبروی شکسته مهره سرسپرده دولت ترمیم پذیرگردد تا بتواند حضور هزاره ها را درمجلس مشورتی صلح مسجل نماید.

آقای خلیلی درنخستین روز ورودش دربهسود گفته بود که برای نظارت برجریان خروج کوچیها ازمناطق اشغالی، دربهسود آمده است تاخود ناظر براین پروسه باشد. حالا فرض را برصحت این امر بگذاریم، سوال دیگری را نیز باید پاسخ گفت که او باکدام فیصله رسمی ویا عنوان امنیتی ازخروج کوچیها نظارت به عمل می آورد؟ مگرایشان وزیرداخله است؟ قوماندان ژاندارم پولیس است؟ ریس ستاد نیروهای مسلح است؟ یااینکه براساس حکم رسمی ازطرف ریس جمهوربراین وظیفه معمور گردیده است؟

بخشی دیگری ازبازی اینگونه طراحی گردیده است که پس ازصدورفرمان کرزی مبنی برخروج کوچیها ازبهسود، این پروسه عمدن به مدت یک هفته به تعویق بیانجامد تا حضور آقای خلیلی دربهسود بیشترمورد توجه افکارعامه قرارگرفته و انگیزه های تبلیغات بیشتری را فراهم نماید که پس ازخروج کوچیها، دربرگشت آقای خلیلی ازبهسود درکابل، زمینه های روانی برای یک استقبال گسترده هزاره های کابل از او فراهم گردد. آقای خلیلی باتوجه به خصلت های رفتاری که دارد نشان داده است که برای دولت کرزی کم هزینه ترین مهره درجامعه هزاره میباشد. ازهمین رو تمدیدعلایق سیاسی او درجامعه هزاره درراستای منافع تیم آقای کرزی تعریف میگردد وحتی تحولات سیاسی درون قومی جامعه هزاره تا آنجاییکه مقدور است توسط امکانات دولتی کنترول گردیده و درمسیرمنافع تیم آقای کرزی هدایت میگردد.

آقای خلیلی اما اگر و اقعن راست میگوید که درکنار مردم قرار دارد و میخواهد که قهرمان این بازی باشد، همگام و همنوا با اعتراضات مدنی مردم تازمانی دربهسود بماند که آقای کرزی به حل دائمی وقعطی معضل مردم بهسود وادار گردد که آن مردم زخم دیده هرسال شاهد آواره گی و درآتش کشیدن خان های محقرشان نباشند. متاسفانه یک تعداد آدمهای ضعیف النفس دراین روزها به شدت عرق میرزند تا ازقامت مصیبت خیز آقای خلیلی تندیس رهای ترسیم نمایند اما واقعیت این است که در آن سوی بازی آقای خلیلی برسرسفره ی کرزی نشسته است وبرارقام ثروتش افزوده میگردد. واقعیت دیگر این است که سفرخیلی دربهسود سبب گردید که معضل کوچیها همچنان حل ناشده باقی بماند تا سال دیگر این سناریوی خونین درابعاد گسترده تر تکرار گردد.

محمد کریم مصیبت عظیم در جامعه هزاره های افغانستان

هادی ميران — 2010-03-28T20:00:00Z

محمد کریم خلیلی رهبرحزب وحدت (شاخه خلیلی)، معاون دوم آقای کرزی وصاحب ثروت افسانه ی، پدیده مصیبت برانگیز درسرنوشت سیاسی معاصر هزاره ها میباشد که دست کم دردودهه اخیر چرخه مصیبت را درجامعه هزاره های افغانستان به چرخش گرفته است وبرای مردم فقیر این جامعه به تولید وبازتولید مصیبت وماتم می پردازد. آقای خلیلی که درسالهای اخیر هزاره گریه میکند وپشتون میرقصد، درکعبه احرامی می پوشد ودر بتخانه زّنار دارد، مسئول بخش اعظمی ازمصیبت و پریشانیهای معاصر درجامعه مصیبت زده هزاره میباشد که متاسفانه تاهنوز کسی جرات وشهامت پرداختن به آن را برخودهموار نکرده است. اما هر آیینه نیم نظری به پس منظرفعالیت های سایسی جناب ایشان افروخته شود، آنچه را که او از آدرس سیاسی هزاره ها برسرنوشت این مردم تحمیل کرده است از او کودک لجن پرداز ، سیاست مدار روسپی خصلت و دلال غزت هزاره ها را دراکران میگذارد. صورت وسیرت رفتار واخلاق آقای خلیلی دربسترسرنوشت هزاره ها بیشتر به یک تعامل دیالکتیک می ماند که از آدرس سیاسی این جامعه وارد تعاملات سیاسی میگردد وازهمین آدرس برای سرکوب ونابودی این جامعه با دشمنان آن همدست وهمداستان میگردد.

جناب آقای خلیلی تاهنوز نمونه های فراوانی ازاین نوع اخلاق ورفتارسیاسی را ازخود به نمایش گذاشته است که برجسته ترین آن معامله بامیان با استخبارات پاکستان و درسالهای اخیر معامله مکررعزت وشرافت هزاره ها برسرسفره آقای کرزی میباشد. هرچند که فرایند این رفتار برای آقای خلیلی ثروت افسانه ی فراهم آورده است اما این فراینددرسرنوشت جامعه هزاره دست کم مصایب سنگینی را سبب گردیده است که عمق و پهنای به آسانی قابل تخمین وسنجش نمی باشد. دریافت وشناخت فرایند مصیب بار رهبری آقای خلیلی درجامعه هزاره، قبل ازهمه چیز مستلزم شناخت جغرافیای تفکر و الگوهای رفتاری او میباشد وفراتر ازآن نیازمند شناخت داده های سیاسی او میباشد که بتواند ابعاد متفاوت این مصیبت عظیم را درمعرض خوانش وقضاوت بگذارد. قطع نظر ازتمام آنچه را که او قبل از قرارگرفتن درمعاونت ریاست جمهوری انجام داده است، تنها فرایند رفتار سالهای اخیر او کوهی ازمصیبت میباشد که براندام مجروح جامعه هزاره فرود آمده است.

پس ازفرود آوردن طالبان ازاقتدار سیاسی که مسیرحوادث سیاسی درافغانستان دیگرگونه گردید و به دنبال آن پس از برگزاری اولین انتخابات ریاست جمهوری، باغ رویای آقای خلیلی شکفت و او ازآدرس هزاره ها به عنوان نماینده سیاسی هزاره ها دراین دولت حضوریافت ودرمعاونت دوم ریاست جمهوری نشست. انتظارمیرفت که آقای خلیلی ازاین موقعیت وازاین فرصت برای التیام جراحت های خونین جامعه هزاره بهره میجوید وازمنافع هزاره ها دراین نظام حراست می نماید. اما این انتظار ازهمان آغاز فاقد منطق عملی بود وخصلت های رفتاری آقای خلیلی درسالهای گذشته نشان داده بود که کاربرد اندیشه وگستره تفکر او چیزی بیشتراز جغرافیای منافع شخص او نمی باشد. البته واقعیت این است که آقای خلیلی نه سواد واندیشه سیاسی دارد که قواعد رفتارسیاسی را درک وفهم نماید و نه هم تعهد آرمانی دارد که حتی درصورت بدفهمی تعهد وتقید خود را نسبت به آرمان مردم درمعرض تماشا بگذارد. نبود این دو خصوصیت که ازسازه های اصلی رهبری میباشد، اورا با اخلاق ورفتار روسپی خصلت ترین دلال سیاسی درمعرض قضاوت قرار میدهد که اقتدارسیاسی خود را درمرگ ومصیبت مردم خود جستجو می نماید.

هجوم خونین ومصیبت برانگیز کوچیها درسال گذشته بالای مردم بهسود، نمونه ی برجسته ی ازاین واقعیت میباشد که باتوافق قبلی آقای خلیلی طرح وبرنامه ریزی گردیده بود و خودبهای پریشانی و مصیبت مردم بهسود را ازدست کرزی دریافت کرده بود. حتی زمانی که آقای محقق برای نشان دادن اعتراض خود نسبت به رفتار نژادگرایانه دولت کرزی درمورد فاجعه آفرینی کوچیها دربهسود، به اعتصاب غذا نشست و هزاره های کابل اقدام به تظاهرات گسترده کردند، آقای خلیلی با تمام توان تلاش ورزید تا ازتظاهرات مردم جلوگیری به عمل آورد وخود درمصاحبه ی که درآن روزها با تلویزون دولتی داشت مردم را به آرامش دعوت کرد و کوچکترین اشاره هم به هجومکوچیها دربهسود ومصیبت های مردم آن نکرد. درست درآن شب ها وروزهای که هستی مردم بهسود درشعله های آتش کوچیها خاکسترمیگردید وخود درمیان خون وآتش می رقصیدند، آقای خلیلی دربستر دالر خفته بود وبرای کرزی فکاهی میخواند. واقعیت این است که منافع اقتصادی واقتدارسیاسی آقای خلیلی ازمرگ ومصیبت هزاره ها تامین گردیده است اما این مصیبت زمانی سنگین تر میگرددکه آدمهای باسواد این جامعه ازکنار آن بی تفاوت میگذرند. به قول پاول فریر، ستم دیدگان تازمانی که آموزش نبینند ستم گر را همراهی میکنند.

دراین سالهای پرحادثه که آقای خلیلی نماینده سیاسی هزاره ها در دولت کرزی بوده است وبرمعاونت ریاست جمهوری لمیده است، روزگارسیاسی هزاره ها سیاه تر ازهمیشه بوده است. علیرغم شعارگرم دموکراسی یافتن هزاره در وزارت امورخارجه ونمایندگی های آن درخارج ازکشور، شبیه لعل دربدخشان می ماند که برای یافتن آن باید در دل کوه راه یافت. وضعیت در اردو، درپولیس، در امنیت ملی وارگانهای عدلی نیز خیلی بهتر ازاین نیست. میلیاردها دالر ازکمک های جامعه بین المللی به بهانه بازسازی ونوسازی درافغانستان به مصرف رسید اما نوبت بازسازی هنوز به مناطق هزاره نشین نرسیده است و براساس منطق آقای خلیلی که سال گذشته در مراسم افتتاح سرک بامیان یکاولنگ گفته بود، هرگاه مناطق امن مورد توجه دولت قرار گیرد، مناطق ناامن، ناامن تر میشود. آقای خلیلی اما دراین مدت ثروت اندوخته است، مصیبت افروخته است و برای کرزی فکاهی گفته است تاگره از چین پیشانی او کشوده شود و لبخند شکرپوشش راتحویل آقای خلیلی بدهد.

متاسفانه هزاره ها همانگونه که درافغانستان درقحط سالی تاریخی ارزشهای انسانی گرفتار است، کشت زار بخت شان را نیز آفت زده است. علاوه برآقای خلیلی کسانی که ازآدرس این مردم برمسند وزارت نشسته اند نیز پا درجای پای او گذاشته اند. جنرال خداداد وزیر مبارزه با مواد مخدر نه تنها که هیچ هزاره ی را درآن وزارت مقرر نکرده است بلکه شدیدن مخالف تقرر هزاره ها درآن وزارت بود تا مبادا کرزی برآشفته گردد درحالیکه خود از سهم هزاره ها وارد کابینه گردید. آقای جنرال که سال گذشته همرا بایک هیئت ایرانی دریک کنفرانس خبری شرکت کرده بود، سوال خبرنگاران را به پشتو پاسخ میگفت تا شاید ازاین رهگذر نیز برلبهای کرزی لبخند رضایت گل کند ولحظه ی با او گرم بجوشد. جنرال خداداد درزمانی که جنرال اردوی دولت نجیب بود، هزاره تخلص میکرد وبانام خدایداد هزاره شناخته میشد. اما بعد ازآنکه وزیرکرزی شد، تاهنوز جرات نکرده است که به دنبال نامش هزاره بنویسد. آقای صفری نیز از آدرس هزاره وارد کابینه گردید اما علیرغم بودجه کافی برای راه سازی، جرات نکرد که حد اقل برای یادگاری هم که شده یک کیلومتر را درمناطق هزاره نشین اعمار نماید. آقای صفری هرصبح قبل ازرفتن به وزارت فال واستخاره می بست تا مطمئین گردد که شب درابروی کرزی چین نیافتاده است. سروردانش هم چیزی کم ازینها ندارد. آقای دانش علیرغم اینکه ادعای بلند فهم واندیشه دارد درست ازساعتی که برمسند وزارت عدلیه نشست بردروازه های آن وزارت قفل آهنی بست تا مبادا هزاره ای ازآن عبور نماید. به قول آقای سرورجوادی نماینده ورس درمجلس نمایندگان، دراین روزها که شعله های سرکش تبعیض وتعصب حاکمیت، آروزهای هزاران جوان کانکورشرکت کرده ی هزاره را خاکسترمیکند ودولت فاشیست کرزی به بهانه های متخلف از ورود آنها در موسسات معتبرتحصیلی جلوگیری میکند، آقای سروردانش به عنوان وزیر تحصیلات عالی لبهایش را شبیه دوسنگ آسیاب روی هم نهاده است تامبادا درپیشانی کرزی گره افتد و اوشانس وزیرشدن را ازدست بدهد. البته اینها وزیران آقای خلیلی اند و شبیه ایشان اخلاق وخصلت های رفتاری دارند. بدون تردید کسانی را که آقای خلیلی به وزارت معرفی نماید، انتظارکار از آنها برای مردم ، درمنطق خدمت نمیگنجد.

همانگونه که اشاره رفت، آقای خلیلی نه دانش وفهم سیاسی دارد ونه تعهد آرمانی واخلاقی که حد اقل او را نسبت به سرنوشت مردم متعهد به نمایش بگذارد. او درساده ترین تعریف یک دلال سیاسی است ورفتار روسپی خصلت دارد که عزت وشرف مردمش را برسر هربازار به معامله می نشیند. هرچند که دراین اواخر شعله های روشنی ازاعتراضات علیه رفتار وکردار مصیبت برانگیز آقای خلیلی در پرده های وجدان انسانهای آگاه جان گرفته است اما هنوز هم فراونند کسانی که قرص ماهتاب به خواب می بییند.

آقای خلیلی دراین روزها درلندن تشریف دارد وظاهرن موقعیت درحال فروریختنش را درک کرده است و ازهمین رو سخت آشفته ونگران به نظر میرسد. این آشفتگی افکار واندیشه اورا چنان درخود پیچیده است، که رهبرحزب وحدت خودرا در قریه های فقیر قول خویش محصور کرده است وباستفاده ازاین کارت بی رنگ میده بازی میکند ونفس تازه میکند. هرچندکه ازاقتدارسیاسی او به عنوان معاون ریس جمهور چهارسال دیگر سفید است، اما خشم وتنفر وجدانهای بیدارنسبت به او درحال تکثیر شدن وفراگیر شدن است. مردم اکنون به نیکی دریافته اند که او محمد کریم خلیلی مصیبت عظیم درجامعه هزاره های افغانستان میباشد.... ادامه دارد

درقسمت بعدی به روابط آقای خلیلی با شبکه های استخباراتی کشورهای همسایه پرداخته خواهد شد.

دایکندی، خواب سبز آقای خلیلی!

هادی ميران — 2008-11-10T00:00:00Z

آقای کریم خلیلی معاون دوم ریس جمهور، در راس یک هیئت عالی رتبه دولتی دیروز به مرکز ولایت دایکندی رفت ودرمیان گرد وخاک آن ولایت مورداستقبال اجباری مردم قرار گرفت. آقای خلیلی بعدن خطاب به مردم گفت که باگذشت پنج سال از تاسیس ولایت دایکندی اقدامات ارزشمندی درزمینه های بهداشت، آموزش وپرورش وبازسازی وبهسازی دراین ولایت صورت گرفته است. آقای خلیلی درحالی این سخنان را تحویل مردم میداد که نمایهء گرد وخاک آلود شهرنیلی و وضعیت اسفبار مردم این ولایت ازرفتار نژادگرایانه تیم کرزی و معامله گری آقای خلیلی سخن گوید. بانزدیک شدن موعود انتخابات ریاست جمهوری و نامزدی کرزی برای نوبت دوم ریاست جمهوری، آقای خلیلی تاهنوز سفرهای متعددی را درمناطق هزاره نشین انجام داده است تا ازیکسو آراه مردم را برای تمدید اقتدار آقای کرزی جلب نماید وازسوی دیگر، اعتبار شکسته شده خود را درقضاوت هزاره ها بازسازی نماید. سفر آخیر آقای خیلی به مرکز ولایت دایکندی نیز درهمین راستا صورت میگیرد که ظاهرن ازآن به نام توجه دولت به ولایت دایکندی و تهداب گذاری یک مجمتع آموزشی یاد کرده است. درحالیکه ولایت دایکندی درپنج سالی که گذشت ازمرکزتوجه دولت کاملن بیرون بوده است.

عکس از بی بی سی

دایکندی یکی از ولایات امن هزاره نشین میباشد که تاهنوز کشت خشخاش درآن ترویج نیافته است، زمینه های تشنج آفرینی برای مخالفین دولت فراهم نگردیده است وساکنین آن از قانون اساسی ونظام دولتی حمایت کرده اند. اما سهم این ولایت از بازسازی، بهسازی وپروژه های فقر زدایی، خیلی کمتر از توجهی بوده است که نسبت به یک ولسوالی درمناطق جنوب مبذول گردیده است. روند کند بازسازی دراین ولایت نشان میدهد که تیم آقای کرزی به دلیل رفتار وباورهای نژادگرایانه، عمدن ازتوجه متوازن به این ولایت صرف نکرده است. هرچند که آقای کرزی در مراسم تاسیس این ولایت، وعده های شیرینی را مبنی برتوجه دولت نسبت به این ولایت، تحویل مردم داد اما این وعده ها مثل یخی بود که درشعاع آفتاب آب شد وهرگز عملی نگردید. اکنون که پنج سال از آن زمان میگذرد، آقای خلیلی وعده های ریس جمهور کرزی را درحضور مردم نیلی تکرار کرد اما دقت نکرد که جاده های خاکی شهرنیلی وگرد وخاکی که ازآن برهوا برمیخزد و بر سروصورت ایشان هم نشسته بود، باورمردم را نسبت به این گونه وعده های شکلاتی
شکسته است.

اماآقای خلیلی که به دلیل اخلاق ورفتار بازاری ازدیر باز بدینسو از مدار رهبری هزاره ها بیرون شده است، با استفاده از هروسیلهء ممکن تلاش میورزد تا اقتدار مصیبت بارش را برسرنوشت سیاسی هزاره تمدید نماید. سفر آقای خلیلی بعد ازپنج سال به ولایت دایکندی، به قصد ونیت فریب افکار مردم صادق آن ولایت صورت میگیرد که تا بااسفاده از حسن ونیت آنها، مصیبت های بیشتری را برسرنوشت هزاره ها تحمیل نماید. اقای خلیلی درسالهای اخیر، از دوآدرس متفاوت سیاسی هم به عنوان معاون ریس جمهور وهم به عنوان رهبر حزب وحدت، مصیبت های سنگینی را بر مردم هرازه تحمیل کرد که آخرین نمونهء رسمی آن توافق با آقای کرزی درمورد هجوم کوچیها دربهسود بود. حالا که امیدواری به تمدید اقتدارقانونی آقای کرزی نیز کمرنگتر گردیده است، آقای خلیلی درتلاش افتاده است تا با استفاده ازهروسیله ممکن، اعتبارازدست رفته وشخصیت شکسته ریخته شده شده ی خودرا درذهن وافکار جامعه هزاره ترمیم نماید تا مصیبت های بیشتری رابرای این مردم بستر سازی کند. به همین دلیل ایشان بعد ازپنج سال به دایکندی سفرمیکند تادرمیان مردم دایکندی زمینه های ترمیم شخصیت شسکسته ریخته اش را جستجو نماید.

عکس از نسیم فکرت

هرچند که آقای خلیلی هنوز هم هزاره هارا شاخص بورس معاملاتی تصور میکند، اما مطمئینن که این سوال درذهن مردم دایکندی برانگیخته شده است که چگونه شد که بعد ازپنج سال فیل استاد یاد هندوستان کرد و ایشان برای دلجویی ازمردم دایکندی وارد نیلی گردید؟ هزاره ها بخوبی دریافته اند که آقای خلیلی بانیت معاملاتی وبا اخلاق ورفتار روسپی خصلت خود، فجایع ومصیب های جبران ناپذیری را برسرنوشت جامعه هزاره تحمیل کرده است که هنوز هم انگیزه های تمدید این مصایب دروجود ایشان شراره میکشد. مردم دایکندی به نیکی میدانند که آقای خلیلی مردم زادگاهش بهسود را بر سرسفرهء کرزی به معامله نشست و حالا قدم دردایکندی گذاشته است تا این بار حیثیت وشرافت مردم دایکندی را برسرسفره دیگری به معامله بنشیند. مردم دایکندی به دلیل اینکه به صداقت دررفتار شهرت دارند، حرص آقای خلیلی را برانگیخته است تا با وسیله قراردادن آنها نفس های درگلو رسیده اش را چند روزی بیشتربه عقب بزند. اما واقعیت این است که مرغ دولت از لب بام ایشان پریده است. هرچند که آقای خلیلی گرسنه را بانان گندم فریب میدهد اما مردم دایکندی به روضه خوانی و گریه های مصنوعی آقای خلیلی باورنمیکنند.

پرویز کامبخش و اسدالله سروری دو معاملهء یکسان درمنظومهء علایق سیاسی آقای کرزی!

هادی ميران — 2008-10-28T01:16:00Z

دراین روزها شاهد برش دوحکم مشابه برای دو جرم کاملن ازهم متفاوت درنظام قضایی دولت آقای کرزی بودیم. پرویزکامبخش دانشجوی رشته روزنامه نگاری دانشگاه بلخ به جرم استفاده ازیک متن توهین آمیز به مقدسات اسلامی که یک بار به مرگ محکوم گردیده بود، این بار به بیست سال حبس محکوم گردید. اما اسدالله سروری ریس سازمان جاسوسی در دولت حفیظ الله امین که به قتل وشکنجهء هزاران انسان بی گناه متهم می باشد، به نوزده سال حبس محکوم گردید. برش این دوحکم مشابه که به دستور مستقیم ریس جمهور صورت گرفته است، دریک نگرش دقیقتر، اخلاق سیاسی ریس جمهور و ناکارآمدی نظام قضایی افغانستان را درمعرض قضاوت میگذارد. همانگونه که دولت موجود افغانستان به دلیل فسادزدگی وضعف مدیریت، یکی از ناکارآمدترین دولت های جهان می باشد، نظام قضایی آن نیز به دلیل عدم استقلال و قانونمندی یکی از آلوده ترین وناساختارمندترین نظامهایی قضایی در دنیای معاصر می باشد. باتوجه به اینکه در سالهای اخیر، برای قانونمند وساختارمند ساختن این نظام مطابق با حد اقل ارزشهای انسانی، هزینهء هنگفتی به مصرف رسیده است اما تغیر وتحولی که بتوان آن را نشانهء گذر این نظام ازسازه ها وگزاره های آلوده ی سنتی به سوی معیارهای ارزشی دانست، به نظرنمی رسد.

صدور دو حکم مشابه برای پرویز کامبخش و اسدالله سروری یکی ازعجایبات ماندگار درتاریخ نظام قضایی افغانستان میباشد که دراولین چشم انداز بی تفاوتی دولت را دربرابر جنایات ضدبشری و خصومت ومخالفت آن را دربرابرارزشهای انسانی بازتاب می بخشد. هرچند که درقانون اساسی افغانستان منظومهء کاری دولت ونظام قضایی تعریف گردیده است اما رفتار دولت دربرابرخیلی ازپدیده ها نشان داده است که قانون اساسی فراتر ازدایرهء منافع تیم آقای کرزی، بیشتر ازافسانهء دیو وپری نبوده است. صرف نظر ازرفتارقانونگریز دولت درتعامل باخیلی ازپدیده های مهم سیاسی اجتماعی، رفتار اخیر دولت دربرابر کامبخش و سروری، دست کم این واقعیت را روشن میکند که درمنظومهء اخلاق سیاسی آقای کرزی چیزی به نام تعهد وتقید به ارزشهای انسانی وجودندارد.

نام اسدالله سروری درپرده های ذهن میلیونها انسان باقتل وشکنجه و کشتار دستجمعی گره خورده است. هزاران انسان این سرزمین به دستوراو گرفتار گردیده است و بعد از عذاب وشکنجه درپلی گونهای پلچرخی به اعدام دستجمعی محکوم گردیده است. کمتر خانواده ی را میتوان یافت که آقای سروری مرگ ومصیبت را دردل آنها داغ نگذاشته باشد.
تجلی قدوقیافهء آقای سروری درپردهء تلویزونها، مرگ پدر، برادر، فرزند وشوهر را درذهن میلیونها انسان زنده میکند وبرجراحت های قلب آنها نمک می پاشد. اما درمنظومهء علایق سیاسی ریس جهمور قاتل هزاران انسان این سرزمین مورد الطاف ومعامله قرار میگیرد. خبرموثق این است که تخفیف جرم اسدالله سروری به 19 سال حبس براساس یک معاملهء سیاسی با آقای گلابزوی صورت گرفته است. براساس این خبر، ریس جمهور کرزی از آقای سیدمحمد گلاب زوی دعوت به همکاری کرده است واو پیشرط این همکاری را رهای ویا حداقل تخفیف جرم اسدالله سروری عنوان کرده است. قرارگرفتن گلابزوی درخدمت علایق کرزی میتواند تاثیر دوسویه داشته باشد. این تاثیر ازیک طرف زمینه رابرای ازهم پاشیدن جبههء متحد فراهم میکند وازطرف دیگر گلابزوی میتواند درکمپاین انتخاباتی آقای کرزی عنصر مفید باشد که درهردوحالت علایق آقای کرزی تامین میگردد. هرچند که این تعامل به عنوان یک راهبرد استرتیژیک تعبیر میگردد اما درحقیقیت آقای کرزی بااینگونه رفتارسیاسی برجراحت میلیونها انسان این سرزمین نمک میریزد.

اماسرنوشت پرویزکامبخش درمنظومهء علایق آقای کرزی به گونهء دیگر با دادوستد سیاسی گره خورده است. علیرغم اینکه تاهنوز صدها تن از روشنفکران، فرهنگنیگان ونویسندگان هموطن برعلاوهء چندین موسسات معتبر بین المللی از ریس جمهورکرزی تتقاضای رهای پرویزکامبخش را نموده اند، اما به دلیل اینکه پاسخ مثبت به این تقاضا می توانددرتعاملات منافع سیاسی آقای کرزی اختلال ایجادنماید، ازکنارآن بی تفاوت گذشته است. بنابراین برش حکم بیست سال زندان برای پرویزکامخبش شکل دیگری ازرفتار سیاسی آقای کرزی میباشد که با نیت برجسته ترساختن جایگاه وپایگاه ایشان در قضاوت دینمداران سنتی وارسال امواج قابل دریافت برای طالبان صورت گرفته است. اخلاق سیاسی آقای کرزی فقط باحسن گفتار آراسته میباشد که متاسفانه از حسن رفتار اثر وخبری نیست. رفتار سیاسی بااتهامات اسدالله سروری و کامبخش یک تعامل ارزش ستیز میباشد که برای تحقق یک هدف سیاسی صورت میگیرد.

تعبیر وتفسیری که برای این طرز رفتارمی توان جستجو کرد این است که درمنظومهء علایق سیاسی آقای کرزی چیزی به نام ارزشهای ثابت انسانی وجود ندارد. این نوع رفتار سیاسی که بانگرش ماکیاولی توجیه پذیر می باشد، قبل ازهمه چیز ارزشها وکرامت انسانی را دستبردمیزند. تصویری که آقای کرزی با این شکل از مدیریت و رفتارسیاسی، ازخود درمعرض قضاوت گذاشته است چیزی جز تکرار واستمرار مصیبت های مردم افغانستان نمی باشد. واقعیت این است که مردم افغانستان درحال حاضر گروگان علایق سیاسی آقای کرزی میباشد.

همانگونه که درآغاز اشاره رفت، نظام قضایی افغانستان یکی ازفسادزده ترین وناکارآمدترین نظام قضایی درجهان معاصر میباشد. دانش قضایی که دراین دستگاه به مصرف میرسد، کهنه، فرسوده و آمیخته بامجوعه ای ازقراردادهای سنتی وانگاره های قبایلی میباشد که نه سنخیتی با قضاوت مدرن دارد ونه هم قرابتی با آموزه های اسلامی. رفتار سیاسی با اسدالله سروری و پرویز کامبخش که ظاهرن توسط نظام قضایی صورت گرفت، درواقع سفارشات ریس جمهور کرزی میباشد که از آدرس نظام قضایی مشروعیت میگیرد.اما بدون تردید پرویز کامبخش و اسدالله سروری آخرین معاملهء سیاسی آقای کرزی نخواهندبود.

مذاکره با طالبان یا مشروعیت بخشیدن به طالبان؟

هادی ميران — 2008-10-21T00:33:00Z

مذاکرات پنهانی که میان نمایندگان دولت آقای کرزی و مخالفین مسلح آن ازمدتها قبل بدینسو درجریان بود، سرانجام آفتابی گردیده وگزارش آن درآنتنهای خبری رفت. هرچند که تیم آقای کرزی دراین دوسال اخیر، تلاشهای گسترده ی را روی دست گرفته بود تا بااستفاده ازهروسیلهء ممکن، زمینهء تفاهم وگفتگورا بامخالفین مسلح فراهم آورده و ازآن به عنوان یک برگ برنده دربازیهای سیاسی بهره جوید. اما به رغم تلاشهای گسترده واختصاص هزینه های سنگین، داده های حاصل ازاین تلاشها چیزی نبوده است که درتقویت جایگاه وپایگاه تیم آقای کرزی درتعاملات سیاسی تعین کننده باشد.اکنون که رازهای سربستهء این مذاکرات ازپرده بیرون افتاده است، سوالاتی متعددی را آفریده که تاهنوز برای آنها پاسخ روشن ارائه نگردیده است.

پس ازسقوط حکومت طالبان توسط بمب افگنهای امریکایی وبه دنبال آن حضور گستردهء نیروهای ائتلاف بین المللی به رهبری امریکا درافغانستان، نبردپرهزینهء علیه تروریزم بین المللی آغاز گردید که طالبان نیز جزء ازبدنهء تروریزم بین المللی قرارگرفت. اینکه رابطهء ارگانیک میان طالبان والقاعده باکدام فرضیه قابل پرداخت وتفسیر می باشد تحلیل وتفسیر جداگانه میخواهد، اما واقعیت این است که حمایت مادی ومعنوی القاعده ازطالبان، پاره ای از دلایل دوام وقوام آنها رافراهم آورد. اکنون که بعد ازگذشت هفت سال نبردفرسایشی با تروریزم وتحمل هزینه وضایعات سنگین، طالبان یا به عبارت دیگر، حامیان تروریزم بین المللی درافغانستان، طرف مذاکره وتفاهم قرارگرفته وحتی حضوررسمی آنها درساختار قدرت دولتی توجیه پذیر میگردد، مگرنه این است که حضورطالبان درتعاملات سیاسی منطقه به رسمیت شناخته شده و به قتل وکشتارآنها مشروعیت بخشیده میشود؟

انتخاب عربستان به عنوان محل مذاکره نیز دارای اهمیت نمادین می باشد که قبل ازهمه چیز نوعی تجدید مشروعیت بخشیدن به طالبان تعبیرمیگردد. میزبانی پادشاه عربستان سعودی از این مذاکره بیانگراین واقعیت است که دولت وی کما کان درمدیرت فکری طالبان نقش تعیین کننده دارد. اماباتوجه به گسترش روزافزون ساحه نفوذ طالبان و باتوجه به تمایل وتاکید برشرکت آنان درساختارقدرت دولتی، این گمانه به یقین تبدیل میگردد که رفتاروسیاست طالبان توسط حلقاتی تدوین وتعریف میگردد که ظاهرن باآنها درجبهات جنبوب درحال نبرد قرار دارند. اینکه روند مذاکره باطالبان به کجا منتهی میشود، هنوز پیش فرض روشنی وجود ندارد، اماقرار گرفتن طالبان به عنوان طرف مذاکره بادولت، آنهارا ازبدنهء تروریزم بین المللی جدا نموده وحضورآنها را به عنوان شریک منطقی درقضایای سیایسی افغانستان رسمیت ومشروعیت می بخشد.

فرضیهء غالب این است که این استراتیژی به نیت ایجاد شکاف میان ائتلاف القاعده وطالبان طرح گردیده است که باجدا ساختن طالبان ازبدنهء این ائتلاف بحران موجود قابل کنترول میگردد. اما به نظرمیرسد که دوعامل عمده درتداوم وتسلسل بحران که یکی نگرانی دولت پاکستان از معضل خط دیورند ودیگری پیوند ومناسبات ایدیولوژیک میان القاعده وطالبان میباشد، موردتوجه قرار نگرفته است. جداسازی طالبان از پیکرهء القاعده
شایدبتواند دریک مقطع زمانی از روند رو به توسعهء بحران ناامنی جلوگیری نماید، اما باتوجه به رابطه ارگانیک ومناسبات ایدیولوژیک میان خیلی ازسران طالبان والقاعده این استراتیژی دریک نگرش دقیقتر، القاعده وحامیان منطقه ي آن را درموقعیت برترقرارخواهندداد.

برخی ازکارآگاهان سیاسی این فرضیه را برجسته می سازد که این استراتیژی احتمالن باهدف تغیر درجغرافیای سیاسی منطقه طرح وتدوین گردیده است که رشد وتکثیر طالبان درمناطق قبایلی پاکستان و مذاکره باطالبان افغان و مشروعیت بخشیدن تدریجی به آنها کم کم به یک تعریف جدید درجغرافیای سیاسی منطقه منتهی میگردد. این فرضیه هرچند که تاهنوز بصورت جدی وارد تعاملات سیاسی نگردیده است اما ازدیرزمان بدینسو به عنوان یک گزینه مورد توجه محافل تصمیم گیرنده درامور منطقه، قرارداشته است که تمویل وتداوم بحران درمنطقه ومشروعیت یافتن طالبان پس از سرنگونی این فرضیه را برجسته ترمی سازد.

اماباتوجه به فرضیهء اول، استراتیژی مذاکره باطالبان اگر صرف به منظور جدا سازی طالبان ازپیکرهء القاعده وبدون توجه به ملاحظات مهم دیگر، طرح وتدوین گردیده باشد، نتایج محتمل ازاین بازی، بحران نفس گیر موجودرا عمق وپهنای بیشتر خواهد بخشید که دراولین پیامد آن تروریزم بین المللی باامکانات وتوانمندیهای بیشتر واردمیدان خواهدگردید. این مذاکره قطع نظر ازاینکه به اهداف ازقبل تعریف شده منتهی میگردد یانه، اما آنچه دراین میانه غریب میماند شعار مبارزه علیه تروریزم بین المللی میباشد که درپای آن میلیاردها دالر ونقد جان هزاران انسان هزینه گردیده است. هرچندکه قاعده های بازی درافغانستان ساختارمندنیست تا بافرضیه های تئوریک به آن پرداخته شود اماگمانه های غالب این است که شعارمبارزه باتروریزم بین المللی کم کم ازشکل وشمایل اولی اش بیرون میشود. استراتیژی مذاکره باطالبان باهرنیتی که طرح وتدوین گردیده باشد، تعریف گذشته ازتروریزم را منتفی می نماید.

صلح یا آرزوی گم شده ء مردم افغانستان!

هادی ميران — 2008-09-22T18:25:00Z

صلح و امنیت دو واژه ی درهم تنیده اند که درجریان سه دهه بحران ومصیبت درافغانستان، مثل رویاهای عاشقانه درپرده های ذهن مردم حک شده ومثل خواهش آب ونان در رگهای مردم تنیده اند. این رویای عاشقانه هرچندکه ازحنجره های متفاوت و با صدا وزمزمه های متفاوت سروده شده اما هنوز هم ازمرزهای تخیل پا فراتر نگذاشته است. انصافن خیلی ساده انگاری خواهد بودکه صلح وامنیت را بیرون ازمنظومه ء عواطف وباورهای ذهنی مردم به جستجو پرداخته وبه آن به عنوان یک قاعده ء غیر رفتاری نگریست. برقراری صلح وتامین امنیت قبل ازهرچیز، وابسته و پیوسته به یک سلسله پیشفرضهای ضمانتگر میباشد که این پیشفرضها ازیک سو به تعاملات سیاسی واجتماعی جامعه وابسته است وازسوی دیگر، به عنوان یک نگرش انسانی دربستر عواطف و باورهای ذهنی شهروندان آلایش وپالایش میگردد.

سه دهه جنگ ویرانگر درافغانستان که صلح وامنیت را به رویاهای گرم عاشقانه تبدیل کرده است، تافته ء جدا بافته از بستر تحولات تاریخی این سرزمین نمی باشد. لذا برای درک ودریافت عوامل وانگیزه های این بحران، می باید آن را دربستر تسلسل تاریخی آن مورد تحلیل وسنجش قرار داد. به روایت تاریخ، حوادث ومصایبی که درامتداد تاریخ این سرزمین مصیبت آفریده اند، قبل ازهرچیز باورهای سکتاریستی را درالگوهای رفتاری مردم نهادینه کرده وساختار جامعه را مبتنی بر انگاره های قومی شکل بخشیده است. باتوجه به این واقعیت، عوامل وپردازنده های بحران امروز نیز درهمین بستر پرورش یافته وازداده ها و سازه های نگرش سکتاریستی تغذیه گردیده است. هرچند افغانستان درمقاطع ازتاریخ آرام بوده وامنیت فزیکی برقرار بوده است اما صلح وامنیت مثبت به عنوان یک قاعده ء رفتاری و گزاره ء اخلاقی که عوامل ناامنی درآن مهارگردیده باشد، هیچ گاهی تجربه نگردیده است.

کارتون از عتیق شاهد

فاصلهء حاکمیت ظاهرشاه وداود خان را که خیلی ها عصر ثبات وامنیت تعریف وتعبیر می نمایند، درحقیقت نشانه ونمادی از سازه های صلح وامنیت مثبت درآن قابل درک ودریافت نمی باشد. فقر، بی سوادی، رشد کند توسعه ء اقتصادی، ترویج وتمثیل انگاره های سکتاریستی درپوشه ی هویت وارزشهای برتر ازجمله عوامل وعناصر بالقوه برای بی ثباتی و تهدید امنیت می باشند که درآن دوره درابعاد خیلی گسترده وجودداشته است. رشد جریانهای آیدیولوژیک باگرایشهای دینی وماتریالیستی، کودتای هفت ثور و به دنبال آن تبدیل شدن افغانستان به میدان تقابل شرق و غرب، باداده های همین عوامل وعناصر قابل تحلیل وتفسیر می باشد.

باتوجه به مدلی که درکشورهای مدرن وتوسعه یافته تجربه میشود، صلح وامینت هم به عنوان یک تعامل درونی وانگاره های ذهنی انسان وهم به عنوان یک تعامل فرهنگی، زمانی فرصت عمل و ضمانت دوام پیدا میکند که عوامل وعناصر شکننده وبرهم زننده صلح وامنیت هم درساختار جامعه وهم درفتار شهروندان به حد اقل تولید عمل رسیده باشد. میزان ثبات سیاسی نیز در بستر همین تعامل قابل تعیین وتعریف می باشد. به عبارت دیگر، ثبات سیاسی دریک جامعه باتوجه به میزان رشد اقتصادی، میزان سواد شهروندان، نوع نظام سیاسی، وسازه های ساختار اجتماعی آن قابل سنجش واندازه گیری می باشد. ممکن است دریک نظام سیاسی ازنوع توتالیتر یا درنظامهای آیدیولوژیک جرئت وجسارت هیچ گونه اختلال در ثبات سیاسی وجود نداشته باشد، اما عوامل بی ثباتی درلایه های متفاوت جامعه درحال پالایش وپرورش می باشد که دریک تحول، شبیه جرقه های آتش مشتعل گردیده وثبات سیاسی را برهم میزند. همانگونه که کودتای هفت ثور درافغانستان ثبات سیاسی جامعه را برهم زد و اوضاع ازکنترول نظام سیاسی خارج گردید. قطع نظر ازعوامل خارجی، یکی ازعوامل و انگیزه های دینامیک که برای گسترش بی ثباتی بعد ازکودتای هفت ثور، میشود به آن اشاره کرد، انگیزه های تمرد و انفجارعقده های فروخفته در روان اجتماعی جامعه بود که قبلن فرصت تبارز نیافته بود. این عقده ها که دریک بستر تاریخی جوانه بسته بود، شبیه گدازه های آتش فشان برای یافتن منفذ خروخ ازمتن زمین پافشاری میکرد. کودتای هفت ثور وبحران ناشی ازآن را اگر انفجار عقده های متراکم در روان اجتماعی جامعه بدانیم، ازواقعیت دور نرفته ایم. اما درجوامع مدرن یا حداقل درجوامع درحال توسعه که به شدت با انگیزه های روانی تمرد وبی ثباتی مقابله میشود، صلح وامنیت قبل ازهمه چیز به عنوان یک تعامل روانی وفرهنگی درمتن اخلاق والگوهای رفتاری مردم تجلی وتبلورمی یابد. درجوامع مدرن پیوسته تلاش صورت میگیرد که ضریب تهدید عوامل بی ثباتی به حد اقل آن برسد که به همین دلیل موسسات علمی وتحقیقاتی عریض وطویل باامکانات گسترده عوامل بی ثباتی را درساختار وسازه های متمرکز و نامتمرکز اجتماعی شناسایی می نمایند. علاوه براینکه قانون وسلیه ء تامین ثبات وامنیت می باشد، اما عوامل وعناصر ناامنی درساختار سیاسی واجتماعی جامعه مورد شناساسی قرار گرفته وبرای مقابله با آن راهکار ورویکردهای منقطی جستجو میگردد. به همین دلیل است که دراین گونه جوامع، امنیت روانی مقدمه ء برامنیت وثبات سیاسی دانسته میشود.

کارتون از علیزاده

اما درافغانستان همانگونه که اشاره شد، ثبات وامنیت سیاسی که دریک برهه ء ازتاریخ دراین سرزمین برقرار بوده است، ازنوع همان ثبات سیاسی بوده است که نظام های توتالیتر وآیدیولوژیک با استفاده از گزاره های وحشت آفرین تامین می نمایند. این نوع صلح و ثبات سیاسی هرچند که نظم وامنیت اجتماعی را تا حدودی تامین می نماید اما عوامل وگزاره های ناامنی را در انگاره های ذهنی شهروندان وهمچنان درتعاملات ومناسبات سیاسی اجتماعی به شدت وسرعت پالش وپرورش میدهد. لذا باتوجه با این واقعیت مردم افغانستان تاهنوز صلح وامنیت را به عنوان یک تعامل روانی وفرهنگی تجربه نکرده اند وعوامل ناامنی درابعاد متفاوت قبل ازهمه چیز، در انگاره های ذهنی مردم پیرایش وپرورش یافته است. بنابراین تامین صلح وامنیت نیز وابسته به شدت عمل وحرارت عوامل ناامنی درانگاره های ذهنی مردم می باشد. سیر حوادث درافغانستان وبازتاب آن در افکار عامه نشان میدهد که انگاره های بی ثبات کننده وخشونت آفرین چنان باخصایل رفتاری مردم گره خورده است که به این زودی تصفیه آن امکان پذیر نمی باشد. ازهمین رو تلاشهای که به قصد برقرای صلح وتامین امنیت صورت میگیرد به دلیل اینکه بیگانه با واقعیت های روانی جامعه طرح میگردد، ره به جای نبرده است. نمونه ء این ناهنجاری ذهنی را اگر با کشور همسایه تاجیکستان مقایسه نمایم ملاحظه می نمایم که آن کشور نیز درهمین سالهای نه چندان دور دریک بحران نفس گیر فرو رفت، اما به دلیل اینکه عوامل ناامنی درانگاره های ذهنی شهرواندان آن باشدت وحرارت کمتر نفوذ کرده بود، خیلی سریع ازورطه ء بحران بیرون آمد وثبات وامنیت سیاسی درآن کشور با قاعده ء های بهتر تامین گردید.

کارتون از علیزاده

همانگونه که اشاره شد درافغانستان به دلیل ساختار سکتاریستی ونگرش سکتاریستی که ازگذشته به ارث رسیده است، صلح وامنیت به عنوان یک قاعده رفتاری در اخلاق و خصایل رفتاری مردم تبلور وتجلی نیافته است. اماخشونت، عصبیت، تبعیض وانگاره های نژادگرایانه ازجمله پدیده های اند که درتمام سازه ها وشبکه های روابط اجتماعی قابل درک ودریافت می باشند. اما صلح وامنیت به عنوان یک تعامل روانی وفرهنگی قبل ازهمه چیز باید درنگرش وخصایل رفتاری مردم نهادینه گردیده تا حس احترام به قانون به یک باور تبدیل گردد. هرگا قانون نتو اند چنین احساسی را درشهروندان برانگیزد، صلح وامنیت هیچ گاهی درالگوهای رفتاری مردم تجلی نمی یابد وعوامل ناامنی بصورت بالقوه درتمام لایه های جامعه وهمچنان در انگاره های ذهنی وخصایل رفتاری مردم وجود خواهد داشت. این عوامل درهرفرصت ممکن می تواند ثبات وامنیت جامعه را در ابعاد متفاوت به چالش بکشاند. باتوجه به این واقعیت وباتوجه به میزان حرارت عوامل ناامنی در انگاره های ذهنی مردم افغانستان، حد فاصل میان صلح کاذب وصلح واقعی را می شودتخمین زد.

جنسیت اجتماعی (Gender)

هادی ميران — 2008-09-13T22:20:00Z

جنسیت اجتماعی یا "gender" به مجموعه ای ازالگوهای رفتاری اطلاق میگرددکه جامعه از زنان و مردان انتظاردارد. جنسیت اجتماعی دربستر مناسبات و روابط اجتماعی شکل میگیرد که پدیده های مانند تحصیلات، موقعیت اقتصادی، شغل و محیط پرورشی ازعناصر ساختاری آن دانسته میشود. جنسیت اجتماعی به عنوان یک نگرش، به جنبه های روانی، فرهنگی وا جتماعی ی زنانگی و مردانگی می پردازد و این پدیده را در تعامل با سایر عوامل و مناسبات اجتماعی مورد بحث قرار میدهد. به عبارت دیگر، جنسیت اجتماعی مجموعه ای از اخلاق، رفتار، هنجار، و گزینه های رفتاری را به نمایش می گذارد که اعضای جامعه، آن را درتعامل با واقعیت های اجتماعی ـ فرهنگی و در جریان پرورش اجتماعی فرا میگیرند. این نگرش در یک کاربرد دوبعدی از یکسو مفاهم و مولفه های جنسیت را تولید نموده و از آن محافظت میکند و از سوی دیگر یک رابطه ناموزون و نابرابر را نیز دوام وقوام می بخشد (1).

درساختار جنسیت اجتماعی به سه نگرش درهم گره خورده می توان اشاره کردکه درواقع شالوده اصلی این پدیده را شکل می بخشند. درنگرش اول، این پدیده به عنوان یک یک جریان زنده و پویا دانسته میشود که همیشه درحال تولید وباز تولید مفاهیم وگزاره های جنسیتی میباشد. درنگرش دوم، مفاهیم و گزاره های تولید شده به عنوان یک جریان سیال درتعامل با متغیرهای ملموس وغیر ملموس شکل میگیرد. نگرش سوم هم به اهمیت این پدیده در تدوین وتحکیم روابط نابرابر ونامتعادل میان زن ومرد می پردازد که دربستر مناسبات و روابط اجتماعی شکل می پذیرد (2).

تعریف این پدیده ازاین هم فراتر میرود. از چشم انداز نظریهء آموزش اجتماعی(social learning) جنسیت اجتماعی مجموعه ای ازخصوصیات اخلاقی و الگوهای رفتاری اند که اطفال در بستر مناسبات و شاخصه های پرورش اجتماعی فرا میگیرند. نحو رفتار ی که از طرف والدین و کارگزاران موسسات اجتماعی مانند کودکستان، مکتب، با اطفال "دختران وپسران، صورت میگیرد، خصوصیات و کاراکترهای متفاوت رفتاری را دراطفال ایجاد میکند که اخلاق جنسیتی در بستر همین تعامل شکل می پذیرد. داکتر( Margareta Lung) محقق سوئدی، معتقد است که مفاهیم جنسیت اجتماعی درتفاوت با جنسیت بیولوژیک، در دردهه شصت میلادی، عمدتا درتحقیقات فیمنیستی مورددقت وتاکید قرار گرفته است. به باور ایشان جنسیت اجتماعی یک چشم انداز سا ختاری است که تعامل قدرت ورفتاردرمناسبات میان زن ومرد را توضیح میدهد.ایشان علاوه میکند که جنسیت اجتماعی در بستر مناسبات و روابط اجتماعی وبر مبنای تجارب متفاوت جنسیتی شکل می پذیرد. محیط متفاوت تربیتی و نمادهای متفاوت فرهنگی عواملی اند که اخلاق، الگوهای رفتاری و هوییت جنسیتی زن ومرد را تعریف وتعیین می نماید (3).

برای تعریف وتبیین جنسیت اجتماعی به عنوان یک متغیر وچگونگی تکامل وتعامل آن به عنوان یک هویت، به انگاره های متعددی میتوان اشاره کرد که ازچشم اندازمشترک به تکوین وتکامل این پدیده می پردازند. این انگاره ها هرچند که درمشابهت ساختاری با همدیگر قرار دارند، اما روند شکل گیری و همچنان عناصر وپدیده های اثر گزار درتعامل " جنیست اجتماعی" را از زوایای متفاوت تعریف وتحلیل می نمایند. برای درک ودریافت تصویر بهتر ودقیقتر ازاین انگاره ها، هرچند بصورت اختصار، به مهم ترین آنها پرداخته میشود.

1ـ پرورش اجتماعی (socialization )

پرورش اجتماعی به زیر مجموعه ای ازخصلت های اکتسابی اطلاق میگردد که دربستر آن اعضای یک جامعه الگوهای رفتاری را فرا میگیرند. این اصطلاح برای اولین باردراوایل قرن نوزده میلادی تو سطDurkim) (Emeli وارد ادبیات جامعه شناختی گردیدکه بعدن به یکی از دیدگاه های معبتر درهنجار ورفتار شناسی مبدل گردید. پرورش اجتماعی بعنوان یک چشم انداز مدرن، متغیر های مانند کاراکتر، ویژه گیهای اخلاقی و هنجارهای رفتاری انسانها را که درتعامل با محیط و واقعیت های اجتماعی شکل پذیرفته و پیوسته درحال تغیر و تحول اند، به بحث می گیرد. به قول دورکیم، پاره ای از شخصیت و هنجارهای رفتاری انسان در واقع محصول آموزه ها وتاثیر نهادهای اجتماعی اند؛ نهاد های که شرایط پرورش اجتماعی را فراهم می آورند (4).

انتونی گیدنس ((Anthony Giddens جامعه شناس برتانیایی، دید گاه نستبن مشابه با ایملی دورکیم ، دارد. به باور گیدنس، پرورش اجتماعی به جریانی اطلاق میگردد که در بستر آن اطفال و اعضای جدید جامعه رفتار و هنجارهای رایج و غالب در جامعه را فرا می گیرند. اطفال به تدریج آموزه ها و الگوهای همخوان با فرهنگ وسنت های که در دامن آن تولد یافته اند می آموزند. جریان پرورش اجتماعی درعین حال به کانالی ماند که ارزش های تاریخی و فرهنگی یک جامعه را از نسلی به نسل دیگر، منتقل می نماید. گیدنس، جریان پرورش اجتماعی را یک روند پویا و همیشه درحرکت میداند که در بستر آن الگوهای رفتاری انسان در تعامل با محیط و سایر پدیده ها، بطور پیوسته درحال تغیر و تحول میباشد.

پرورش اجتماعی عمدتن در دو مرحله صورت می گیرد. گیدنس، این دو مرحله را اجتماعی شدن ابتدایی واجتماعی شدن ثانوی مینامد. مرحله ابتدایی در دوران طفولیت صورت می گیرد که یکی از مراحل بسیار حساس برای آموختن آموزه های فرهنگی وهنجارهای رفتاری میباشد. در واقع این همان مرحله ای است که اطفال زبان و درکنار آن بسیاری از رمزهای اجتماعی را می آموزند که این فراگیری به تدریج اساس آموزه های بعدی قرارمی گیرند. مرحله ی ثانوی پرورش اجتماعی بعد از گذر از دوران طفولیت صورت می گیرد. دراین مرحله شاخص ها ونهادهای اجتماعی، مانند نهادهای آموزشی، سازمانها، مطبوعات، دوستان، و محیط کار بطور تعین کننده در شکل گیری الگوها و هنجارهای رفتاری انسان اثر می گزارند. این شاخصه ها و نهادها، درواقع فرصت و زمینه ی را برای اعضای جامعه فراهم می آورند تا با استفاده از آن، قواعد رفتاری و ارزشهای رایج وغالب درجامعه را فرا گیرند. به عبارت دیگر، این شاخصه ها ونهادها، سازه های اند که نوع نگرش اعضای جامعه را درتعامل با تمام پدیده های زندگی تدوین و تعیین می نمایند (5).

2 ـ تعامل نمادین (Symbolicintractionism )

این نظریه که خاستگاه آن مدرسه شیکاگو درامریکا، اوایل قرن هجده میلادی می باشد، به قواعد و الگوهای رفتاری انسان درتعامل با نمادها ومتغیر های متفاوت می پردازد و اثر پذیری الگوهای رفتاری انسان را از نماد های متفاوت و سازه های اجتماعی مورد کنکاش قرار میدهد. بر اساس این نظریه، نمادها، عناصر ساختاری شخصیت وخصلت های رفتاری انسان هارا تشکیل میدهند، یا به عبارت روشنتر، اخلاق، کاراکتر و الگوهای رفتاری انسانها محصول تعامل نماد های متفاوت می باشد. انسانها همانگونه که قادراند طبیعت را مسخر نمایند، قادراند که پدیده های زندگی را نیز قانونمند ساخته و در اشکال متفاوت تعبیر و تعریف نمایند. خصلت های رفتاری و کاراکترهای اخلاقی انسانها در تعامل با طبیعت و نمادها متغیر، پیوسته درحال تحول و تکامل بوده و درواقع این نماد های متغیر، عامل موثر درشکل گیری، هدایت و مدیریت اخلاق و خصایل رفتاری انسانها، تلقی میگردد. آنچه راکه شهروندان یک جامعه درتعامل با یکدیگر و درتقابل با سایر پدیده های زندگی انجام میدهند در حقیقیت فرایند تعامل نمادهای متکثر جامعه اند که دربستر پرورش اجتماعی شکل و شمایل می پذیرند. همانگونه که انسانها موجود اجتماعی اند، اخلاق، رفتار و کردار انسانها نیز ساخته وپرداخته شرایط اجتماعی و سازه های متفاوت و متکثر جامعه دانسته میشود (6).

3 ـ پاتریارکالیزم(Patriarchalism)

پاتریارکالیزم یاباورهای مردسالارانه، ریشه در تاریخ مدنیت انسان برروی زمین دارد. ادیان متعدد و اندیشه های متفاوتی که درگستره ء تاریخ ظهور کرده و اخلاق وفرهنگ جمع زیستی را تعریف وتاکید کرده اند، دراشکال و ابعاد متفاوت مبلغین ومروجین باورهای مرد سالارانه بوده اند.برتری مرد نسبت به زن، درکسوت یک باورمقدس درامتداد تاریخ، اندام جامعه ی بشری را درخود فشرده است و درمقاطع مختلف تاریخ، توسط ادیان مختلف تقدیس و در الگوهای رفتاری پیروان آن نهادینه گردیده است. احساس برتری مردان به عنوان یک باورنهادمند، بسیاری از فجایع و مصیبت تلخ تاریخی را بستر سازی کرده است. ازهمین رو است که دلیل بسیاری از مصیبت های تلخ وفجایع سنگین را درگستره ی جغرافیای زیست بشر، درتوسعه یک بعدی جامعه ءبشری به توان استعداد مردان، میتوان سراغ گرفت. نفی وطرد یک عنصر خلاق و آفریننده از مناسبات زندگی، نه تنها که روند این مناسبات را به چالش نمیکشد، بلکه توسعه و تکامل جامعه بشری و رشد استعدادهای انسانی را نیز به رکود کشانیده و به موانع جدی مواجه می سازند (7).

درگستره ی اخلاق، خصایل، و رفتارهای پاتریارکالیزم، زنان اصولن موجودات ناقص الخلقت شمرده میشوند که طبیعت آنها را برای مردان ودرخدمت خواهشهای نفسانی مردان آفریده اند. درطبیعت باورهای مردسالارانه، زنان فاقد استعداد و خلاقیت های فکری محسوب میگردند که می بایست اخلاق والگوهای رفتاری آنان توسط مردان تعین وتعریف گردد. درطبیعت پندارهای مردسالارانه، دو جنیست بیولوژیک وجود دارد که تمام خصلت های رفتاری آنها متاثیر ازهمین تفاوت های بیولوژیک پنداشته میشود. خصلت های رفتاری این دو جنس متفاوت در تمام زمینه های زندگی غیر قابل تغیردانسته میشود که تحت هیچ گونه شرایطی قابل تغیر وتحول نمی باشد. آنچه که خصایل و کاراکترهای رفتاری این جنس متفاوت را شکل می بخشند، یک دسته خصلت های طبیعی اند که طبیعت خلقت برای زن ومرد فراهم آورده اند. این خصایل مرد را درمقام دستور دهنده و زن را درمقام دستورپذیر قرار داده است. بنا براین، اطاعت زن ازمرد درتما شئون زندگی، جزء میکانیزم خلقت درنظام طبیعت می باشد. این تصور، تاریخ را فرایند تعاملات غرایض مردانه میداند که در بستر خواهش ها و جاذبه های نفسانی مردان رقم خورده است. خدایان نیرومند و پیامبران ادیان هم از جنس مذکر اند که قبل ازهمه چیز بر اصالت غرایض مردانه تاکید ورزیده اند. به همین دلیل، باورهای مردسالارانه درگستره ی تاریخ، دربستر آین و انگاره های مقدس تقدیس گردیده واز همین بستر وارد تفکر و الگوهای رفتاری گردیده اند (8).

اما نهضت رنسانس درغرب، که درواقع عکس العمل طبیعی در برابر استیلای نگرش مذهبی دانسته میشود، فرصتی را فراهم آورد تا تعاملات زندگی ازچشم اندازهای متفاوت نگرسته شده ومکاتب سیاسی وفلسفی باگرایشهای متفاوت ظهور نمایند.ظهور این مکاتب بانگرش های کاملن جدید ومتفاوت ازمناسبات انسانی دیدگاه یک بعدی به این مناسبات را کاملن متحول ودیگرگون ساخت. تکامل این نگرشهای متفاوت به عنوان یک جریان سیال وچند بعدی، سبب گردید که تعریف وتفسیری جدیدی ازاهمیت و شخصیت زن ومرد درحوزهء مناسبات انسانی ارائه گردد. این تعریف وتفسیر اساس نگرش ونظریهء فمینیسم را بسترسازی کرد که درنهایت به عنوان یک تفکر پیشرو، سبب هنجارشکنی های مهم در جوامع مترقی گردید. فمینیسم را درواقع عکس العمل منطقی جنس تحقیر شده دربرابر خصلت های نظام مردسالاری تعبیر کرده اند. اما فمینیسم به عنوان یک دیدگاه جدید درمناسبات جنسیتی، قبل ازهمه چیز نظریه ء "جنیست اجتماعی" را تکامل بخشید. ازآنجایکه فمینیسم عامل مهم درتکامل انگاره های جنسیت اجتماعی دانسته میشود، ناگزیر باید بطور اختصار به درونمایه این پدیده پرداخته شود.

4 ـ فمینیسم Feminism))

فمینیسم به مجوعه ای از باورهای جنسیت برابری، اطلاق میگردد که در بستر آن، جنبش های نیرومند برای دیگر گونسازی نظام پاتریارکال یا به تعبیر دگر، مرد سالار شکل وشمایل پذیرفتند. فرایند فمینیسم از چشم انداز ادبیات غرب، تسهیل و تضمین سهم مساوی زنان با مردان، در تمام عرصه های زند گی میباشد. جنبش های فمینیستی را پاسخی برای تک جنسیت محوری یا باورهای مردسالارانه تعبیر وتفسیر کرده اند. همانگونه که اشاره شد، شکل گیری اندیشه های فمینیستیک در غرب به دوران بعد از رنسانس بر میگردد؛ درست دورانی که سایه ء کلیسا از زندگی مردم دامن می کشید. اما پژوهشگران فمینیسم، دو مر حله ای از تاریخ را، اوج فعالیت های این نهضت می دانند. موج اول فعالیت های فمینیسی در نیمه قرن ۱۸ میلادی شکل گرفت که تقریبن تا اوایل قرن بیست میلادی ادامه یافت. موج دوم این رویکرد با مجموعه ای از زیر ساخت های متفاوت فکری با موج اول، در ۱۹۶۰ میلادی وارد تعاملات سیاسی اجتماعی گردید.

آنچه که از داده های پژوهشگران فمینیسم و جریان فعالیت های فمینیستی استنباط میگردد، این نگرش گونه های متفاوتی از یک اصل است که با زیر ساخت های متفاوت فکری برای رهایی زنان از اسارت تک جنسیت محوری و باورهای مرد سالارانه پا به عرصه ی مبارزه نهاده اند. نگرش وتفکر فیمنیستی را به سه دسته متفاوت تقسیم کرده اند که عبارت اند از لیبرال فمینیسم، رادیکال فمینیسم و سوسیال فمینیسم (9). باتوجه به تاریخ شکل گیری اندیشه های فمینیسم، مکاتب وباورهای متفاوت، درتکوین و تدوین این اندیشه سهم داشته اند، اما نظریات کارل مارکس وفریدرش انگلس، بیشتر ازهمه درشکل گیری اندیشه های فمینیسم مدرن، موثر دانسته میشود.

دیدگاه های کارل مارکس و فریدریش انگلس درمورد موقعیت نازل زن در تعاملات و مناسبا ت اجمتاعی، که در جنبش های سوسیالیستی در قرن نوزده میلادی بطور گسترده منعکس گردید، درحقیقت نگرش اجمتاعی فمینیسم مدرن را شکل می بخشد. مارکس فمینیست نبود، اما در فرضیه ي مارکسیسم، انقلاب سوسیالیستی بطور حتم منجر به آزادی زنان میگردد. به باور انگلس، زن و مرد در کمون اولیه، از روابط مساوی برخورداربوده اند اما زمانیکه ساختار اقتصادی جامعه متحول گردید، نقش همشا ن وهمسان زنان بامردان به نفع مردان تغیر کرد. افزون خواهی بعضی از مردان در مناسبتات اقتصادی، و شکل وراثت از پدر به فر زندان، سبب گردید که زنان در موقعیت نازل اقتصادی و نتیجتن در موقعیت نازلتر اجمتاعی قرار گیرند. فرایند این تعامل، تبدیل شدن زن به ابزار تولید فرزند بیشتر، و ملکیت قابل تصاحب مرد بود. به تصور انگلس، موقعیت نازل زنان در جامعه، محصول ظهور جامعهء طبقاتی و ترویج مالکیت خصوصی می باشد. آزادی زنان زمانی ممکن میگردد که برای آنان سهم مساوی با مردان، درکار و ساختار تولید فراهم گردد. از چشم انداز مارکسیسم، ستم طبقاتی زمانی پایان می پذیرد که سوسیالیسم جا یگزین ساختار اقتصادی جامعه گردد. این طرز تفکر، شکل گیری الگوهای رفتاری، و کنش و واکنش های روحی انسان را محصول تعامل اجتماعی میداند. به اعتقاد مارکس و انگلس، انسانها طبیعت وخصایل رفتاری ثابت ندارند واین خصایل باتوجه به شرایط اجمتاعی، تاریخی، ابزار تولید و تعاملات تولیدی درحال تغیر وتحول می باشد (10).

نتیجه

این چهار نگرشی که به آنها پرداخته شد، شالوده ی از انگاره های هم پیوسته ای اند که درتعامل با همدیگر، نظریهء"جنسیت اجتماعی" را بستر سازی کرده و هویت وماهیت بخشیده است. این نظریه ها به رغم تفاوت زمانی آن، دریک تعامل مشترک خصلت های رفتاری زن ومرد را تعریف نموده وبرساختاری بودن آن تاکید می ورزند. دربستر این نظریه، رفتار وخصلت های متفاوت ومتمایز زن ومرد، محصول شرایط متفاوت اجتماعی دانسته میشود که با ایجاد واعمال تغیر در شرایط وگزاره های زیستی وتغیر وتحول درسازه های پرورش اجتماعی، خصلت های رفتاری را نیز میتوان متغیرو متحول ساخت. باتوجه به داده های این نگرش، مجموعه ای از اخلاق، رفتار و هنجارهای که دربسترفرهنگ و مناسبات اجتماعی یک جامعه، زنانه و مردانه تعریف و تلقی میگردند، درحقیقت فاقد اعتبار بیولوژیک می باشد. این نگرش که برخاستگاه آن غرب می باشد، بسیاری از قراردادها وسنت اجتماعی در کشورهای مدرن را متحول و دیگرگون ساخته است. تاثرات عمیق این نگرش درخیلی ازمناسبات و قراردادهای اجتماعی همچنان در الگوهای رفتاری شهروندان بسیاری از ممالک غربی مشهود ومحسوس اند. بطور نمونه: در سوئد، خصلت های رفتاری که حد اقل یک نسل قبل، زنانه و مردانه تلقی می گردید، امروز ماهیت زنانگی ومردانگی اش را از دست داده اند. حتی رشد و تکامل اندام بانوان درمقایسه با سی سال قبل کاملن متحول گردیده است. در سی سال قبل، شانه های درهم فرورفته یکی از شاخصه های اندام زنانه پنداشته می شد. درحالیکه امروز این شاخصه چندان قابل رویت نیست. به دلیل اینکه ورزش و فعالیت های جسمی از حصار پنداره های جنسیتی خارج گردیده اند، رشد اندام زنان درخیلی موارد متناسب با استفاده از ابزار ورزشی صورت میگیرد. باتوجه به این واقعیت، وباتوجه سازه های نظری که به آن پرداخته شد، اخلاق، هویت، و خصلت های رفتاری زنانه و مردانه یا به عبارت دیگر "جنسیت اجتماعی" دربستر تعامل نمادهای متقاوت ومتکثر در یک جامعه، تولید و باز تولید میگردد. این خصلت های رفتاری، متغیر های اند که در شرایط متفاوت با معیارها وداده های متفاوت فرهنگی تدوین وتعریف گردیده، وارد الگوهای رفتاری میگردد. چگونگی وماهیت این خصلت ها، بستگی به فرهنگ وارزش های رایج در یک جامعه دارد، یا به عبارت دیگر، تفاوت درفرهنگ، سنت وآموزه های فرهنگی هویت و ماهیت این خصلت ها را تعین وتعریف می نمایند.

منابع:

[1]

[1] 1- Marry Jo Deegan, Michael R.Hil.(1987) Woman and symbolic interaction
.Unvin HyanLtd

Jan Trost Irene Levin (1999) Att förstå vardagen 2-
. Studentlitteratur, Lund

3- Margareta Ljung, (2003) Feministiska teorier I Moderna samhällets teorier. WS Bookwell. AB Finland

4- Durkeim , Emile (1976). The elementray forms of the religious Life Allenandvin. London.

5- Giddens, Anthony (2003). Sociology. Lund, Studentlitteratur.
6- Beasley; Chris: What is feminism? An introduction to feminist theory.
London: Thousand Oask, New Dehli: Sage publication, 1999.

7 - Emadi, H. (2002). Repression, Resistance, and Women in Afghanistan. Praeger Publishers, 88 Post Road West, Westport, CT
06881 USA.

8- Donovan; Josephine. Feminist Theory. NewYork: The Continuum International Publishing Group Inc, 2000.

9 - Gemzöe, Lena: Feminism. ScandBook AB, Smedjebachen 2003. Stockholm

10 - Gemzöe, Lena: Feminism. ScandBook AB, Smedjebachen 2003. Stockholm

مصیبت هزاره ها اقتدار محمد کریم خلیلی!

هادی ميران — 2008-08-19T20:55:00Z

...بامیان مانند دوران جهاد، امروز هم جایگاه خاص خود را دارد، اینکه در محراق توجه دولت و جامعه جهانی نیست، قبول ندارم، ما امروزه شاهد دگرگونی های عمیق در کشوری که میراث دهها سال عقب مانی بود، هستیم.بازسازی، اداره و نظام سازی، ایجاد وحدت و همدلی علی رغم چالش ها به خوبی پیش می رود، ما اجازه خدشه دار شدن وحدت و همدلی را نمی دهیم، پروژه های بنیادی وقت گیر است، اگر به مناطق نا امن توجه نشود، ناامنی به مناطق امن هم کشیده می شود.رهبری عزم و اراده قوی برای پیاده کردن عدالت دارد.یقین دارم که بامیان جزء مناطق زیبا افغانستان، با آینده درخشان خواهد بود (سایت سمنگان تاریخ 28 اسد 1387).

این جملات پاره ای ازسخنان آقای کریم خلیلی معاون دوم ریاست جمهوری می باشد که در مراسم افتتاح پروژه ی سرک بامیان یکاولنگ ابراز داشته است. اگر کسی با شخصیت معاملاتی و رفتار سوداگرانه ی جناب ایشان آشنایی نداشته باشد، به زحمت باور می نماید که درپشت این کلمات وجملات کسی پنهان است که از آدرس همین مردم درمعاونت ریاست جمهوری نشته است و حضور همین مردم را در نظام آقای کرزی تمثیل می نماید. حتی اگر خود آقای خلیلی هم ازچشم وقضاوت یک شهر وند هزاره به آنچه که خود گفته است، دقت نماید، احساس نومیدی ونفرت بروجودش سایه می افگند وبرخود نفرین می فرستد. همانگونه که این قلم به تفصیل نوشته است، حضور جناب آقای خلیلی در اهرم رهبری جامعه هزاره وتمثیل هزاره ها توسط ایشان در مناسبات وتعاملات سیاسی، بستر پرورش وتولید بسیاری از مصیبت های سنگینی بوده است که درابعاد متفاوت برسرنوشت این مردم تحمیل گردیده وسیاه بختی های این مردم را دوچندان کرده است. رفتار واخلاق سیاسی آقای خلیلی تحت تاثیر علایق شخصی ومنافع مادی، چنان با ویروس های مرگ آور آلوده گردیده است که بدون تردید براندام خیابانی ترین روسپی طعنه می نویسد. این واقعیت دست کم در همین جملات وکلمات کاربردی ایشان تبلور وتجلی می نماید که برای تمدید اقتدار ذلت آفرین سیاسی اش چگونه سیاست های نژادگریانه ورعیت سوز نظام کرزی را توجیه نموده و برچشم فقیرترین ساکنان این سرزمین خاک می پاشد.

آقای کرزی دراولین سفرش به ولایت بامیان که قبل از انتخاب ایشان به ریاست جمهوری صورت گرفت، وعده های بی شماری را تحویل مردم بامیان داده بود که باتوجه به همین وعده های شکلاتی، امیدی فزاینده ی دردلهای مردم جان گرفت وهزاران برگه رای درصندوق ایشان ریخته شد. اما این وعده ها مثل شکلات درحرارت سیاست های نژادگرایانه ی تیم ایشان آب گردیده وهرگز عملی نگردید. باتوجه به اینکه درامتداد حاکمیت ایشان میلیاردها دالر از مساعدت جامعه جهانی به مصرف رسید، اما گرد فقر و ویرانی از رخسار بامیان فرو نلغزید. علی الرغم این واقعیت که بعد ازتشکیل حکومت آقای کرزی، مناطق مرکزی و مشخصن بامیان امن ترین مناطق افغانستان بوده است اما گراف پروژه های بازسازی دراین مناطق درنازل ترین سطح قرار داشته است. ولی درآن سوی خط، درولایات جنوب و جنوب شرق باتوجه به میزان فزاینده ی ناامنی و اختطاف، پروژه های مادر با هزینه های گزاف تمویل و تعمیل گردیده اند که برخلاف نظر آقای خلیلی از میزان ناامنی هم کاسته نشده که هیچ، حتی دامنه ی ناامنی باسرعت سرسام آوری گسترش یافته است که امروزعلایم ونشانه های آن در دروازه های کابل قابل مشاهده می باشد.

دلیل این رفتار چند پهلو را در دستگاه حاکمیت کرزی، فقط از یک چشم انداز میتوان مورد سنجش وقضاوت قرار داد که ناسیونالیسم مفرط قومی وباورهای نژاد گرایانه بستر تدوین وتمدید این رفتار می باشد. بطور مثال: سرک کابل بامیان که سه سال یعنی سی وشش ماه از افتتاح آن میگذرد، اما تاهنوز سی وشش کلیومتر، جغل اندازی وقیر ریزی نگردیده است، باتوجه به اینکه هزینه ی آن از طرف دولت ایتالیا پرداخت شده است. حتی بارها اتفاق فتاده است که حلقات مشخص از بستر نظام، فضای منطقه را ناامن کرده است تا روند تعمیل وتطبیق این پروژه را مختل نماید. به دلیل اینکه این پروژه از مناطق هزاره نشین عبور میکند و فاصله مردم هرات و غور را تا کابل به نصف می رساند. فرضن باور کنیم که مسیر میدانشهر و جلریز به دلیل تهدید طالبان ناامن است، پس چرا کار این پروژه از بامیان به طرف کابل شروع نمیشود که هیچ گونه تهدید وچالش امنیتی درمسیر راه وجود ندارد؟

واقعیت این است که هنوز تبعیض، تعصب وباورهای نژادگرایانه معیار رفتار واخلاق سیاسی حاکمیت ونظام حاکم است. اما وقتیکه آقای خلیلی برای دوام اقتدار خجلت آور سیاسی اش رفتار وسیاست های نژادگرایانه ی حاکمیت را به توجیه می نشیند و ازآن به عنوان تعهد رهبری برای بازسازی متوازن نام می برد، از یکطرف اوج ذلت و روسپی ـ خصلتی خود را را در اکران می گذارد واز طرف دیگر، فاجعه ی بحران رهبری را درجامعه هزاره به تمثیل وتصویر می کشد. ایشان خوب میداند که از آدرس و باحمایت همین مردم برسفره ی معاونت ریاست جمهوری لمیده است اما به دلیل منافع مادی وتداوم اقتدار ذلت بار سیاسی، رفتار قوم محور و ستم ورزیهای تنظیم شده ی حاکمیت را درحق این مردم، تعهد رهبری برای تحکیم بنیاد متزلزل وحدت ملی توجیه وتفسیر می نماید. تاهنوز کسی نپرسیده است که اگر واقعن استحکام وحدت ملی وترویج گزاره های همزیستی مسالمت آمیز، دردستور کار حکومت آقای کرزی قرار دارد، پس چرا کوچیها ازبستر حاکمیت تمویل وتسلیح میگردد تا سیاست زمین سوخته طالبان را در بهسود تطبیق نماید؟ چرا بحران سازی وترویج نا امنی به عنوان یک استراتیژی تعریف شده مورد بهره داری قرار میگیرد؟ چرا روند بازسازی دریک اقدام متوازن عملی نمیگردد که هم به ثبات سیاسی کمک می نماید وهم توسعه متوازن اجتماعی را سرعت می بخشد؟

واقعیت این است که درپشت شعارهای دموکراتیک وظاهر دموکرات تیم آقای کرزی، اندیشه های کو ر، اذهان منجمد، گرایشهای نژادمحور و چهره های متعصب پنهان شده اند که از یکطرف عصبیت های قومی را ترویج می نمایند و ازطرف دیگر هیچ تعهدی نسبت به تامین امنیت وتحکیم ثبات سیاسی ندارند. مردم فقیر بهسود درخانه های محقرشان مورد هجوم وغارت قرار میگیرد، دامنه نا امنی در امتداد یک پروسه ی ازقبل تدوین شده به مرکز و شمال کشانیده میشود، جم مساعدت های جامعه بین المللی در جنوب وجنوب شرق به مصرف میرسد اما آقای خلیلی میخواهد مردم باور نماید که رهبری این نظام متعهد به ترویج وتحکیم سازه های وحدت ملی می باشد. این چگونه منطقی است که آقای خلیلی آنرا کشف کرده است؛ اگر درمناطق ناامن توجه نشود، نا امنی در مناطق امن هم سرایت میکند! مگر این همه توجه که برای بازسازی در جنوب صورت گرفته است چه مقدار از میزان ناامنی را کاسته است؟ فراتر ازآن پروژه ی ناامن سازی مرکز که آغاز آن ازبهسود تدوین گردیده است ازکدام منبع تمویل میگردد؟ وقتی که تیم آقای کرزی ناامن سازی وبحران سازی را به عنوان یک رویکرد سیاسی مورد استفاده قرار میدهد پس با کدام منطق میشود سیاست های رعیت ستیز تیم آقای کرزی را تعهد رهبری، برای ترویج اخلاق وباورهای همبستگر ملی تعریف وتعبیر کرد؟

البته تقصیر آقای خلیلی نیست. جنون ثروت وقدرت چنان درپرده های ذهن ایشان تنیده است که با لبخند های عاشقانه مرگ ومظومیت زن ومرد بهسودی را بر سفره ی آقای کرزی به چانه می نشیند ورفتار رعیت سوز و اخلاق نژادمحور نظام را عزم واراده دولت برای تحکیم وحدت ملی و ترویج گزاره های همزیستی مسالمت آمیز تعبیر می نماید.

واقعیت این است که آقای خلیلی ازسالها به این طرف، به یک سادیست سیاسی چهره عوض کرده است که به رغم پرورش وبازپرورش رویای قدرت وثروت، ازپریشان روزگاری و سیاه بختی مردم خود لذت می برد وحضورش را درامتداد غم ومصیبت های مردم تجربه می نماید. رفتار و روسپی بازیهای ایشان درجریان هجوم کوچیها دربهسود، این تردید را برای همیشه از ذهن مردم بر طرف کرده است که ایشان لبخند وعافیتش را درامتداد مرگ ومصیت مردم خود جستجو می نماید. اما باتمام استعداد ومهارتی که دراین زمینه دارد خوشبختانه نمیتواند که گزینه ی خوبی برای تعمیل وتطبیق پروژه های بحران آفرین تیم آقای کرزی باشد. میزان شناخت مردم ازایشان درنقطه ی رسیده است که گریه های مصنوعی ایشان را در مصیبت های مردم، لبخند رضایت تعبیرنماید. اما جناب آقای کرزی که برای کامپاین انتخاباتی و به بهانه ی افتتاح سرک بامیان یکاولنگ درآن ولایت سفر کرده بود، فراموش کرده است که وعده های شکلاتی دیروزش ازیادمردم نرفته است.